Dębska, GrażynaMilaniak, IrenaKlukow, Jadwiga WiolettaBugajska, AleksandraSzara, MartaMilaniak, IrenaSarota, PaulinaMichalik-Marcinkowska, UrszulaMarek, AnitaJanicka, UrszulaBogdan, KlaudiaZaborska, MonikaSubik, JakubKnapik, AndrzejLosa, JakubJędrysiak, MaciejCzechowska, BeataKarbowiak, MartaGlibov, Katarzyna MonikaPorwolik-Piontek, DanutaOnik, GrzegorzSieroń, KarolinaWierzbicki, MaciejKluza, Marek MichałKluza, KatarzynaBogaczyk, AnnaPomykacz-Dworak, AgnieszkaKrawczak, AgnieszkaKluz, TomaszKołodziej-Rzepa, MartaKowalczyk, KatarzynaSeweryn, MichałŁuc-Seweryn, AnnaMokrzycka, AnnaGabrowska, ElżbietaKozioł, SławomirTrąbka, Wojciech2026-03-022026-03-0220251643-8299https://hdl.handle.net/11315/31567Wprowadzenie: "Z wielką przyjemnością zapraszamy Państwa do lektury kolejnego numeru czasopisma „Państwo i Społeczeństwo” poświęconego tematyce medycyny, zdrowia publicznego i nauk o zdrowiu. W numerze znalazły się prace oryginalne, poglądowe, opis przypadku oraz sprawozdanie z konferencji naukowej. Prezentowana praca podejmuje aktualne tematy, jakimi są: pielęgniarstwo w kontekście inteligencji kulturowej i zachowań zdrowotnych, fizjoterapia w różnych schorzeniach, profilaktyka oparzeń słonecznych, diagnostyka czynnościowa i ultrasonograficzna, nauczanie histologii. Prace oryginalne prezentują m.in. wyniki badań prowadzonych przez pracowników Collegium Medicum – Wydziału Lekarskiego i Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego i Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Autorzy reprezentują również podmioty lecznicze. Dział „Prace oryginalne” zawiera artykuł autorstwa Jadwigi Klukow i wsp. pt. Ocena inteligencji kulturowej w zróżnicowanych pokoleniowo zespołach pielęgniarskich, w którym zbadano inteligencję kulturową wśród pielęgniarek i pielęgniarzy należących do różnych pokoleń z uwzględnieniem ich cech socjodemograficznych z wykorzystaniem standaryzowanego narzędzia badawczego – Skali Inteligencji Kulturowej. Dokonana ocena poziomu inteligencji kulturowej wśród pielęgniarek i pielęgniarzy różnych generacji dostarcza cennych informacji na temat przygotowania personelu pielęgniarskiego do pracy w środowisku wielokulturowym. W kolejnym artykule Irena Milaniak i Paulina Sarota zaprezentowały wyniki badań dotyczące oceny zachowań zdrowotnych personelu pielęgniarskiego w odniesieniu do ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. W badaniach własnych autorki wykazały, iż ponad połowa badanych wpisuje się w kategorię średniego i wysokiego ryzyka chorób S-N, co jest alarmujące i wskazuje na konieczność wprowadzenia działań interwencyjnych mających na celu promocję zdrowia i profilaktykę wśród personelu pielęgniarskiego. Z kolei Urszula Michalik-Marcinkowska i wsp. przedstawiły wyniki badań dotyczące działań zapobiegających oparzeniom słonecznym, jakie stosuje młodzież. Podjęta przez autorki tematyka i badania są aktualnym zagadnieniem, gdyż pomimo wzrastającej liczby kampanii społecznych dotyczących oparzeń słonecznych wciąż stanowią one poważny problem zdrowotny ze względu na istotnie zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworu złośliwego skóry – czerniaka in situ skóry twarzy i tułowia. Jakub Subik i wsp. zaprezentowali wyniki badań przekrojowych dotyczących motywów uprawiania biegów przeszkodowych oraz ich socjodemograficzne determinanty. Uzyskane wyniki wskazują złożone motywacje uprawiania biegów przeszkodowych. Głównymi motywatorami były sprawność fizyczna, kompetencje i przyjemność, przy czym przyjemność miała większe znaczenie dla kobiet. Ponadto stabilność finansowa i wcześniejsze doświadczenie sportowe były ważnymi czynnikami. W ostatnim artykule z tej sekcji Beata Czechowska i wsp. dokonały Oceny kresy białej mięśnia prostego brzucha w zależności od pozycji ciała u kobiet w odległym okresie poporodowym z wykorzystaniem obrazowania ultrasonograficznego. Zaprezentowane przez autorki wyniki wskazują na użyteczność badania ultrasonografii rehabilitacyjnej w ocenie kresy białej mięśnia prostego brzucha w celu określenia predyspozycji do występowania przepukliny pępkowej. Pierwszy artykuł w dziale „Prace poglądowe” autorstwa Danuty Porwolik-Piontek i wsp. prezentuje podsumowanie z zakresu Diagnostyki czynnościowej w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Praca porządkuje najważniejsze badania czynnościowe jako jedne z podstawowych narzędzi diagnostycznych w chorobach układu oddechowego, w tym w chorobie cywilizacyjnej jaką jest POChP. W drugim artykule Maciej Wierzbicki przedstawił przegląd literatury dotyczący Podejścia do nauczania histologii w wybranych państwach na świecie. Głównym celem pracy było ukazanie współczesnych trendów i rozwiązań w nauczaniu histologii na kierunkach medycznych w wybranych państwach świata w kontekście znaczenia dla praktyki dydaktycznej. Autor podkreśla, iż w nauczaniu histologii najbardziej efektywne są elastyczne programy nauczania łączące różne metody dydaktyczne. W części „Opisy przypadków” Marek Michał Kluza i wsp. zaprezentowali opis dotyczący Wznowy czerniaka z mutacją BRAF V600E z gwałtowną progresją u 40-letniej ciężarnej. Autorzy zwrócili uwagę na szybkę progresję choroby w opisywanym przypadku oraz na wyzwania dla zespołu leczącego, które muszą uwzględniać rokowaniu dla matki i płodu. Numer zamyka sprawozdanie z międzynarodowej konferencji MBN 2024 Aesthetic Breast Meeting w Mediolanie przygotowane przez Martę Kołodziej-Rzepę i Katarzynę Kowalczyk. Gorąco zapraszamy do lektury numeru z nadzieją, że jego treść spotka się z życzliwym przyjęciem z Państwa strony. Zachęcamy również do przysyłania ciekawych tekstów do naszego czasopisma, a także cytowania go w przygotowywanych artykułach."(...)plCC BY-NC-ND 4.0inteligencja kulturowageneracje pokoleniowepielęgniarstwozachowania zdrowotneryzyko sercowo-naczyniowepersonel pielęgniarskioparzenia słonecznefotoprotekcjaedukacja zdrowotnaprofilaktykabiegi przeszkodowedeterminanty socjodemograficzneaktywność fizycznarozejście kresy białejrehabilitacyjne obrazowanie ultrasonograficznekobiety po porodzieprzewlekła obturacyjna choroba płucdiagnostykaspirometriazdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węglabodypletyzmografiatest 6-minutowego marszuhistologiaedukacjamedycynaprogram nauczaniamikroskopianauczanie problemowekomputerowo wspomagane nauczanieczerniakciążamutacja BRAF 600wznowaprzerzutyprogramy lekowepolityka refundacyjnawydatki publicznepolityka zdrowotnafitnessrozejście kresy białejrehabilitacyjne obrazowanie ultrasonograficznekobiety po porodziecultural intelligencegenerational cohortsnursinghealth behaviourscardiovascular risknursing staffsunburnphotoprotectionhealth educationpreventionobstacle course racingmotivationsdiastasis recti abdominispostpartum womenrehabilitative ultrasound imagingchronic obstructive pulmonary diseasediagnosticsspirometrylung diffusing capacity for carbon monoxidebody plethysmographysix-minute walk testhistologyeducationmedicalcurriculummicroscopyproblem-based learningcomputer-assisted instructionmelanomapregnancyBRAF V600E mutationrecurrencemetastasesdrug programsreimbursement policypublic expenditurehealth policyMedycynaZdrowieCzasopismo2451-0858