Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego
w Krakowie
Witaj w Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
Repozytorium eRIKA to cyfrowa kolekcja dokumentów stanowiących świadectwo naukowej, badawczej oraz dydaktycznej działalności pracowników Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Znajdziesz tu między innymi: artykuły naukowe, książki i fragmenty książek, rozprawy doktorskie, raporty z prac badawczych, nagradzane prace magisterskie i licencjackie oraz materiały konferencyjne. A wszystko w otwartym dostępie! Zbiory w DSpace
Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje
Teraz wyświetlane 1 - 5 z 5
Najnowsze publikacje
Chemical safety of Acheta domesticus powders: a cross-country study of trace elements, mycotoxins and feed-derived pesticide residues
(De Gruyter, 2026-07-07) Kurek, Jakub Michał; Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Stuper-Szablewska, Kinga; Buśko, Maciej; Perczak, Adam; Ruszkowska, Millena; Proch, Jędrzej; Nowicki, Marcin; Niedzielski, Przemysław; Krejpcio, Zbigniew
Abstract: "Among edible insect species, the house cricket (Acheta domesticus) has gained particular prominence in commercial insect farming and various food applications. Since insects intended for use as food or feed can bioaccumulate biological and chemical contaminants, rigorous safety monitoring is essential. The objective of this study was to assess the levels of trace elements, mycotoxins, and pesticide residues in commercially available house cricket powders (CP) sourced from six countries: England (CP1), Scotland (CP2), Vietnam (CP3), Thailand (CP4), Canada (CP5), and Poland (CP6). Trace elements (As, Cd, Cr, I, Ni, Se, Zn, Hg, Pb, and Sb) were quantified following microwave digestion of samples in nitric acid, using inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS). Mycotoxins, including aflatoxins B1 and B2, fumonisins B1 and B2, ochratoxin A, and trichothecenes such as DON, 3-AcDON, and NIV, were determined using chromatographic methods appropriate for each analyte group, including GC-MS and HPLC with fluorescence detection. Pesticide residues were analysed via liquid chromatography–tandem mass spectrometry (LC-MS/MS).
The results indicated that the majority of CP samples exhibited low and relatively safe levels of the targeted con- taminants. However, elevated concentrations were observed in one sample, specifically arsenic (0.35 ± 0.01 mg/ kg d.m.) and boscalid residue (3.95 ± 2.1 mg/kg d.m.). These findings warrant particular attention to the rearing conditions, including feed quality and environmental factors, to minimize potential bioaccumulation risks in future production." (...)
Wspieranie dzieci w wieku przedszkolnym z grupy ryzyka dysleksji w rozwoju psychomotorycznym jako czynnik wczesnej profilaktyki trudności w nauce czytania i pisania
(Uniwersytet Ignatianum w Krakowie Wydział Pedagogiczny, 2026) Kurowska, Barbara
Abstrakt: "Celem artykułu jest ukazanie znaczenia rozwoju psychomotoryczne go oraz oddziaływań pedagogicznych i logopedycznych w kontekście wczesnej profilaktyki trudności w nauce czytania i pisania u dzieci w wieku przedszkolnym z grupy ryzyka dysleksji. Przedmiotem analizy uczyniono zależności między poziomem rozwoju funkcji psychomotorycznych i językowych a gotowością dziecka do podjęcia nauki szkolnej, a także znaczenie wczesnej diagnozy i obserwacji pedagogicznych. Podjęta problematyka wyraża się w pytaniach: jakie symptomy ryzyka dysleksji mogą być identyfikowane na etapie edukacji przed- szkolnej oraz w jaki sposób działania nauczycieli i specjalistów mogą wspierać rozwój dziecka i ograniczać trudności edukacyjne? Rozważania koncentrują się wokół trzech obszarów. Pierwszy obejmuje charakterystykę rozwoju psychomotorycznego jako fundamentu nabywania umiejętności szkolnych. Drugi dotyczy symptomów ryzyka dysleksji oraz znaczenia wczesnej diagnozy. Trzeci przedstawia kierunki oddziaływań wspierających rozwój funkcji percepcyjno-motorycznych i językowych. W konkluzji podkreślono, że wczesna identyfikacja trudności oraz zintegrowane działania pedagogiczne i logopedyczne sprzyjają wyrównywaniu ewentualnych deficytów oraz zaakcentowano praktyczny wymiar działań profilaktycznych w edukacji przedszkolnej." (...)
Landscape of mutational profiles in a Polish cohort of patients diagnosed with idiopathic pulmonary arterial hypertension
(Via Medica, 2025-09-23) Borys, Agnieszka M.; Jonas, Kamil; Sochacka, Ewelina; Kołton-Wróż, Maria; Wołkow, Paweł; Wypasek, Ewa; Pelc, Ewa; Małecki, Maciej T.; Kopeć, Grzegorz; Totoń-Żurańska, Justyna
Introduction: "Pulmonary arterial hypertension (PAH) is a rare vascular disorder, characterized by narrowing of the pulmonary arteries due to vasoconstriction and vascular remodeling [1–3]. The
national registry reports a PAH incidence of 5.2 cases per million per year and a prevalence of 30.8 cases per million in Poland [4, 5]. While its etiology remains partly unclear, genetic factors have been implicated in certain patient groups [6–8]. However, the molecular background of this population has not been systematically studied. Therefore, we aimed to comprehensively characterize the genetic landscape of PAH in Polish patients." (...)
Genetic alterations in bone morphogenic protein receptor 2 in Polish patients diagnosed with idiopathic pulmonary arterial hypertension
(Via Medica, 2025-08-11) Borys, Agnieszka M.; Jonas, Kamil; Sochacka, Ewelina; Kołton-Wróż, Maria; Wołkow, Paweł; Wypasek, Ewa; Pelc, Ewa; Małecki, Maciej T.; Kopeć, Grzegorz; Totoń-Żurańska, Justyna
Introduction: "Pulmonary arterial hypertension (PAH) is a rare vascular disorder characterized by structural changes in the pulmonary vessels and elevated pressure in the pulmonary artery, leading to right ventricular hypertrophy
and right heart failure [1–3]. Idiopathic PAH (IPAH) is diagnosed by excluding other potential causes of pulmonary hypertension. The most commonly mutated gene in PAH codes the bone morphogenic protein receptor 2 (BMPR2), a transmembrane receptor involved in cell-specific BMP signaling [4, 5]. In this study, we present the first comprehensive analysis of BMPR2 gene alterations in Polish patients diagnosed with IPAH." (...)