Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego
w Krakowie
Witaj w Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
Repozytorium eRIKA to cyfrowa kolekcja dokumentów stanowiących świadectwo naukowej, badawczej oraz dydaktycznej działalności pracowników Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Znajdziesz tu między innymi: artykuły naukowe, książki i fragmenty książek, rozprawy doktorskie, raporty z prac badawczych, nagradzane prace magisterskie i licencjackie oraz materiały konferencyjne. A wszystko w otwartym dostępie! Zbiory w DSpace
Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje
Teraz wyświetlane 1 - 5 z 5
Najnowsze publikacje
Analysis of the day 3 transfer strategy for POSEIDON patients
(SBRA - Associação Brasileira de Reprodução Assistida, 2025-07-30) Wyroba, Jakub; Kochan, Joanna
Abstract: „Objective: The aim of the study was to analyze the effectiveness of the day 3 ET strategy, and the morphology of the transferred embryos, in patients from POSEIDON and non-POSEIDON groups.
Methods: 600 cycles of patients meeting the POSEIDON criteria and 600 non-POSEIDON cycles were analyzed to determine the proportion of cycles with an ET on days 3 or 5, or FET. Then we reviewed 330 day 3 ETs to compared the developmental stage, morphology, zona pellucida thickness and implantation potential of embryos transferred on day 3 from POSEIDON and non-POSEIDON patients.
Results: Most cycles of POSEIDON patients end with ET on day 3 (42%) or without transfer (37%). In contrast, most cycle of non-POSEIDON patients end with FET (44%) and just 9% is canceled. The lowest percentage of embryos at the morula stage was recorded in POSEIDON groups III (10%) and IV (9%). The average number of cells in embryos was comparable in all groups. The largest percentage of top-quality embryos (grade A) were in POSEIDON group I (47%) .The highest implantation potential were observed in the non-POSEIDON group <35Y (28%), and in POSEIDON groups I (28%) and III (26%). The highest incidence of miscarriage was recorded in all POSEIDON and non-POSEIDON groups that included patients who were ≥35 years of age.
Conclusions: The day 3 ET strategy still seems optimal for POSEIDON patients. The prognosis depends on which Poseidon group the patient is in. The best prognosis is for group I and the worst for group IV.”(…)
Adropin in polycystic ovarian syndrome: expression and impact on human granulosa cells function
(BioScientifica Limited, 2026-08-14) Kurowska, Patrycja; Dawid, Monika; Respekta-Długosz, Natalia; Oprocha, Julia; Szkraba, Oliwia; Skrzypski, Marek; Couty, Noémie; Ramé, Christelle; Guérif, Fabrice; Wyroba, Jakub; Kochan, Joanna; Gajda, Lechosław; Trzcińska, Monika; Dupont, Joelle; Rak, Agnieszka
Abstract: „Adropin is a novel protein that regulates energy homeostasis. Serum and follicular fluid (FF) levels of adropin are decreased in women with polycystic ovarian syndrome (PCOS); however, its role in ovarian function remains unknown. The aims of this study were to determine the expression of adropin and its receptor G protein-coupled receptor 19 (GPR19), in human granulosa cells (GC), its immunolocalization, and its in vitro effects on GC function. Blood plasma, FF, and GC samples were obtained from normal-weight, obese, and women diagnosed with or without PCOS (n = 8). The in vitro effects of adropin on GC proliferation, apoptosis, cell cycle progression, and steroidogenesis were analyzed. The results revealed that adropin plasma concentration was decreased in obese patients, with a similar reduction observed in obese patients with PCOS, whereas GPR19 expression was decreased in the GC of obese and PCOS women, as well as in obese patients with PCOS. We noted that in all investigated patient groups, adropin reduced GC proliferation and cell cycle progression, negatively influenced steroidogenic enzyme levels, and promoted apoptosis. Such disruptions in GC function are likely to impair ovarian follicular maturation and contribute to the subfertility commonly observed in PCOS. These alterations may ultimately affect oocyte competence and ovarian responsiveness, parameters that are clinically relevant for in vitro fertilization outcomes. Our findings suggest that adropin may act as a novel regulator of ovarian function and could contribute to the pathophysiology of PCOS, highlighting its potential clinical value as a marker of altered ovarian follicular function in affected women.”(…)
Rachunkowość. Nowe horyzonty i pogranicza teorii
(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2026) Dobija, Mieczysław; Giszterowicz, Agnieszka; Oliwkiewicz, Barbara; Renkas, Jurij; Iryna, Renkas
Wstęp: "Truizmem jest stwierdzenie, że rachunkowość i ekonomia mają ze sobą wiele wspólnego. Warto jednak zdać sobie sprawę z tego, co je od siebie odróżnia. Rachunkowość może rozwinąć się do systemu pomiaru PKB, ponieważ jej zbiory ewidencyjne zawierają do tego odpowiednie informacje. Na etapie tworzenia systemu pomiaru PKB rozważano tę opcję. Efektem tego jest tzw. kosztowa metoda pomiaru. Można sobie więc tylko wyobrazić, jakie zmiany mogłyby nastąpić w mechanizmach sterowania procesami ekonomicznymi na szczeblu państwowym, gdyby rachunkowość pełniła w tym zakresie bardziej bezpośrednią rolę.
Inną ważną kwestią jest to, że rachunkowość towarzyszy rozwojowi cywilizacji od jej zarania i mimo upływu lat nadal spełnia tę samą rolę. Warto w tym miejscu wskazać przykład – fabrykę włókienniczą w mieście-państwie Ur z III tysiąclecia p.n.e. i jej precyzyjne rejestry i obliczenia. Z kolei tokeny stosowane do rejestracji faktów gospodarczych odkryte przez Denise Schmandt-Besserat zapoczątkowały rozwój systemu rachunkowości pracy, a także przyczyniły się do rozwoju pisma. Wydaje się, że powyższe powinno służyć jako wzorzec dla współczesnych ekonomistów.
Rola rachunkowości w zarządzaniu gospodarką – czy to w skali mikro, czy w skali makro – została pogłębiona w wyniku upowszechnienia monet. Było to konsekwencją rozwoju imperiów, które zdobywały potrzebne metale, aby je wybijać. Ekonomiści przedstawiają to jako znaczący postęp uwalniający ludzi od barteru. Barter jest dobrym przykładem wmawiania społecznościom postępu, który wprowadza „pieniądz” (jako ideę i koncepcję). Jego podstawą jest nie tyle brak wiedzy, co różne motywacje polityczne. Ostatecznie powstają wyobrażenia niespójne i dalekie od prawdy historycznej i naukowej. Szeroko opisuje te zjawiska David Graeber, ale spójrzmy na tę kwestię, uwzględniając wiedzę o historii rachunkowości.
Zauważmy, jaka różnica powstaje w wyniku wprowadzenia tego, co nazywa się pieniądzem monetarnym. Niegdyś praca była przedmiotem rachunkowości, w ramach której wyznaczało
się i rejestrowało wynagrodzenia, a więc także i koszty pracy. To umożliwiało szacowanie nakładów na wytwarzanie, a w konsekwencji wyznaczanie rozsądnych cen. Ważne jest, aby dostrzec, że to wartość pracy była miarą stosowaną w rachunkowości, a co najważniejsze – do zainicjowania działalności nie potrzeba było dużego kapitału początkowego, lecz pracowników do kompetentnego wykonywania pracy. To z kolei kreowało wartość. Można powiedzieć, że to właśnie praca tworzyła pieniądze, a konkretnie – stosując właściwy termin prawno-księgowy – należności za pracę. Przejście na system pieniądza monetarnego spowodowało natomiast, że pracownicy dopóty zwiększają liczbę bezrobotnych, dopóki nie pojawi się inwestor z odpowiednią gotówką bądź kredytem i projektem. Zaznaczmy jednak, że powstawanie imperiów, np. Aleksandra Macedońskiego, było zjawiskiem naturalnym, które bezwzględnie wymagało monet jako środka wymiany.
Zajmowanie się teorią rachunkowości z uwzględnieniem dorobku innych dyscyplin naukowych, humanistyki oraz procesów rozwoju cywilizacji, spowodowało, że heureza charakteryzująca badaczy stała się oryginalna i owocna, a dzięki temu znacząca. Interdyscyplinarny charakter naukowych dociekań zespołu autorskiego został doceniony w Polsce i za granicą, przede wszystkim na Międzynarodowej Konferencji „Thermodynamics 2.0” w Stanach Zjednoczonych, która wykorzystując uniwersalny charakter termodynamiki, łączy takie dziedziny akademickie jak fizyka, chemia, biologia, ekonomia, socjologia, literatura, a przez to – jak podsumowuje International Association for the Integration of Science and Engineering, pomysłodawca konferencji – wynosi wiedzę na wyższy poziom. Odzwierciedleniem tego „wyższego poziomu” jest także oryginalny dorobek dydaktyczny, m.in. zajęcia SELF (sztuka/ ekonomia/ literatura/ fizyka) realizowane na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego przez Agnieszkę Giszterowicz (autorkę i koordynatorkę zajęć).
Wychodząc zatem z silnych przesłanek teoretycznych na styku rachunkowości i innych dyscyplin, autorzy niniejszej monografii dochodzą do ważnych naukowych osiągnięć, takich jak ostateczne zrozumienie abstrakcyjnej, a nie materialnej natury kapitału, co nadal nie jest jasne w ekonomii. Z dociekań wynika, że kapitał jest zdolnością do wykonywania pracy i jako taki musi podlegać zasadom termodynamiki. To stwierdzenie stwarza nowe narzędzia badań zagadnień teorii rachunkowości i ekonomii.
W badaniach dotyczących teorii rachunkowości i ekonomii ujawniła się stała ekonomiczna na wzór znanych stałych w fizyce. Umożliwia ona rozwój teorii pomiaru kapitału ludzkiego i godziwych wynagrodzeń. Okresowe przyrosty kapitału w procesach gospodarowania do pewnego stopnia także podlegają tej naturalnej wielkości (ośmioprocentowa stopa zwrotu kapitału w stosunku do aktywów). Uzyskana wiedza konkretyzuje się w stwierdzeniu, że rachunkowość jest nauką naturalną, skoro teoria uwzględnia fundamentalne zasady i naturalne stałe, jak to ma miejsce w naukach fizycznych. Odkryta wielkość stała okazała się także miarą tempa upływu czasu (a = 0,08 [1/rok]), co przyczyniło się do wprowadzenia współczesnej definicji czasu w ziemskim systemie życia (czyli Układzie Słonecznym). Ponadto odkryta kategoria stałej jest niezbędna w wyjaśnianiu fundamentalnych zagadnień ekonomicznych, takich jak teoria zysków, teoria stóp procentowych i teoria stóp dyskontowych.
Już te przykłady wskazują, że teksty, które autorzy oferują w niniejszym opracowaniu, są nietypowe i różnią się od tekstów z podręczników i monografii z zakresu rachunkowości. Celem autorów jest poruszenie intelektu czytelników i zachęcenie do spojrzenia na rachunkowość jako samodzielny, istotny i niezbywalny element cywilizacji. W tym podejściu narasta przekonanie, że należałoby wyzbyć się porównań i konfrontacji z ekonomią, która jest dyscypliną stosunkowo niedawno powstałą i istnieje wraz z jej wzlotami i upadkami (zwłaszcza jeśli chodzi o zagadnienie kryzysów gospodarczych), z czym rachunkowość nie ma nic wspólnego. Jak pokażą poszczególne rozdziały monografii, rachunkowość jest zdolna rozwiązywać ekonomiczne problemy poznawcze i decyzyjne według własnej metodologii i tradycji.
W ramach opracowania poruszono kilka ważnych tematów – dualizm, historię podwójnego zapisu, termodynamiczną proweniencję kapitału, istotę wynagradzania, kapitał ludzki i intelektualny oraz dyskontowanie – mając świadomość, że na szczegółowe rozwinięcie czeka jeszcze wiele ciekawych zagadnień. Wiadomo, że rola rachunkowości w utrzymywaniu równowagi ekonomicznej podmiotów gospodarujących jest stosunkowo dobrze rozeznana teoretycznie. Ale pytanie, czy teoretycy i systemy rachunkowości mogą zrobić więcej w odniesieniu do całej gospodarki państwowej, a nawet światowej, jest wciąż otwarte. Badania w tym zakresie wymagają jednak poszerzenia perspektyw, analizowania rozwiązań organizacyjnych i ustrojowych, a także doprowadzenia do użytecznej kooperacji rozwiązań z proweniencją socjalistyczną i kapitalistyczną."(...)
New aspect on the regulation of in vitro oocyte maturation: role of the obesity, neuropeptides and adipokines
(Springer Nature, 2024-12-13) Kurowska, Patrycja; Wyroba, Jakub; Pich, Karolina; Respekta-Długosz, Natalia; Szkraba, Oliwia; Greggio, Aleksandra; Kochan, Joanna; Rak, Agnieszka
Abstract: „Oocyte quality determinants and nuclear and cytoplasmic maturation establish essential processes for fertilization and further development of the conceptus. Moreover, female fertility is strongly dependent on the metabolic status of the organism. Numerous sources indicate that obesity impairs ovarian function including oocyte physiology by inhibiting nuclear maturation, stimulating lipotoxicity and inflammation, enabling cumulus cells apoptosis, promoting reactive oxygen species formation and ultimately imposing pathogenic effects on mitochondria leading to infertility. Whereas, the number of overweight and obese individuals has reached alarming levels over the past decades, what is more, by 2030, the prevalence of overweight and obesity might reach 65.3% in adults in China and 78% in the USA. Thus, relationships between reproduction and metabolism are being intensively studied to prevent obesity-induced infertility. The metabolic markers of oocyte condition and function are adipokines and neuropeptides, which regulate food intake, lipid and glucose metabolism, insulin resistance and impart significant influences on reproduction. Thus, in this review, we focus on interrelationships between obesity, oocyte maturation and the role of selected neuropeptides and adipokines including leptin, adiponectin, kisspeptin, nesfatin-1, phoenixin, visfatin, chemerin and vaspin.”(…)
PGT-A in POSEIDON Patients - perspectives and limitations
(SBRA - Associação Brasileira de Reprodução Assistida, 2025-12-10) Wyroba, Jakub; Barszcz, Maria; Fajt, Iwona; Kochan, Joanna
Abstract: „Objective: The aim of this study was to determine the likelihood of being able to perform PGT-A, and its results, in each POSEIDON group compared to their age-matched non-POSEIDON group.
Methods: This was a retrospective study of 4 groups of POSEIDON patients (n=824) who underwent intracytoplasmic sperm injection (ICSI) The controls were non-POSEIDON patients in two age groups (<35 and ≥35 years old; n=360).
Results: The non-POSEIDON <35Y group had the highest number of embryos at the blastocyst stage that could be used for PGT-A (5.1±2/cycle), and the POSEIDON IV group had the fewest (0.6±0.3/cycle). Significantly fewer blastocysts were PGT-A tested in the groups with no indications for PGT-A (i.e. POSEIDON I (26%) and III (28%) and non-POSEIDON <35Y (39%)), compared to the groups with indications (i.e. POSEIDON II (69%), and IV (67%) and non POSEIDON ≥35Y (72%)). The euploidy rate was similar between groups without PGT-A indications (59%-64%) and between groups with indications (35-41%), but was significantly lower in groups with indications (p<0.001).
Conclusions: POSEIDON patients are as willing to undergo PGT-A testing as non-POSEIDON patients, despite the poor prognosis. However, the final PGT-A result is very low compared to that in non-POSEIDON patients of the same age. Failure is usually caused by the inability to perform the blastocyst biopsy due to a lack of oocytes or blastocyst-stage embryos, and to a low rate of euploidy in groups ≥35Y.”(…)