Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego
w Krakowie
Witaj w Repozytorium Uniwersytetu
Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
Repozytorium eRIKA to cyfrowa kolekcja dokumentów stanowiących świadectwo naukowej, badawczej oraz dydaktycznej działalności pracowników Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Znajdziesz tu między innymi: artykuły naukowe, książki i fragmenty książek, rozprawy doktorskie, raporty z prac badawczych, nagradzane prace magisterskie i licencjackie oraz materiały konferencyjne. A wszystko w otwartym dostępie! Zbiory w DSpace
Wybierz Zbiór, aby przeglądać jego Kolekcje
Teraz wyświetlane 1 - 5 z 5
Najnowsze publikacje
Wspieranie dzieci w wieku przedszkolnym z grupy ryzyka dysleksji w rozwoju psychomotorycznym jako czynnik wczesnej profilaktyki trudności w nauce czytania i pisania
(Uniwersytet Ignatianum w Krakowie Wydział Pedagogiczny, 2026) Kurowska, Barbara
Abstrakt: "Celem artykułu jest ukazanie znaczenia rozwoju psychomotoryczne go oraz oddziaływań pedagogicznych i logopedycznych w kontekście wczesnej profilaktyki trudności w nauce czytania i pisania u dzieci w wieku przedszkolnym z grupy ryzyka dysleksji. Przedmiotem analizy uczyniono zależności między poziomem rozwoju funkcji psychomotorycznych i językowych a gotowością dziecka do podjęcia nauki szkolnej, a także znaczenie wczesnej diagnozy i obserwacji pedagogicznych. Podjęta problematyka wyraża się w pytaniach: jakie symptomy ryzyka dysleksji mogą być identyfikowane na etapie edukacji przed- szkolnej oraz w jaki sposób działania nauczycieli i specjalistów mogą wspierać rozwój dziecka i ograniczać trudności edukacyjne? Rozważania koncentrują się wokół trzech obszarów. Pierwszy obejmuje charakterystykę rozwoju psychomotorycznego jako fundamentu nabywania umiejętności szkolnych. Drugi dotyczy symptomów ryzyka dysleksji oraz znaczenia wczesnej diagnozy. Trzeci przedstawia kierunki oddziaływań wspierających rozwój funkcji percepcyjno-motorycznych i językowych. W konkluzji podkreślono, że wczesna identyfikacja trudności oraz zintegrowane działania pedagogiczne i logopedyczne sprzyjają wyrównywaniu ewentualnych deficytów oraz zaakcentowano praktyczny wymiar działań profilaktycznych w edukacji przedszkolnej." (...)
Landscape of mutational profiles in a Polish cohort of patients diagnosed with idiopathic pulmonary arterial hypertension
(Via Medica, 2025-09-23) Borys, Agnieszka M.; Jonas, Kamil; Sochacka, Ewelina; Kołton-Wróż, Maria; Wołkow, Paweł; Wypasek, Ewa; Pelc, Ewa; Małecki, Maciej T.; Kopeć, Grzegorz; Totoń-Żurańska, Justyna
Introduction: "Pulmonary arterial hypertension (PAH) is a rare vascular disorder, characterized by narrowing of the pulmonary arteries due to vasoconstriction and vascular remodeling [1–3]. The
national registry reports a PAH incidence of 5.2 cases per million per year and a prevalence of 30.8 cases per million in Poland [4, 5]. While its etiology remains partly unclear, genetic factors have been implicated in certain patient groups [6–8]. However, the molecular background of this population has not been systematically studied. Therefore, we aimed to comprehensively characterize the genetic landscape of PAH in Polish patients." (...)
Genetic alterations in bone morphogenic protein receptor 2 in Polish patients diagnosed with idiopathic pulmonary arterial hypertension
(Via Medica, 2025-08-11) Borys, Agnieszka M.; Jonas, Kamil; Sochacka, Ewelina; Kołton-Wróż, Maria; Wołkow, Paweł; Wypasek, Ewa; Pelc, Ewa; Małecki, Maciej T.; Kopeć, Grzegorz; Totoń-Żurańska, Justyna
Introduction: "Pulmonary arterial hypertension (PAH) is a rare vascular disorder characterized by structural changes in the pulmonary vessels and elevated pressure in the pulmonary artery, leading to right ventricular hypertrophy
and right heart failure [1–3]. Idiopathic PAH (IPAH) is diagnosed by excluding other potential causes of pulmonary hypertension. The most commonly mutated gene in PAH codes the bone morphogenic protein receptor 2 (BMPR2), a transmembrane receptor involved in cell-specific BMP signaling [4, 5]. In this study, we present the first comprehensive analysis of BMPR2 gene alterations in Polish patients diagnosed with IPAH." (...)
Measurement of plasma direct oral anticoagulants concentrations in real-world clinical and laboratory settings on a 24/7 basis: a 10-year experience
(Springer Nature, 2025-08-19) Kotnis-Gąska, Agnieszka; Trawińska, Agata; Broniatowska, Elżbieta; Konieczyńska, Małgorzata; Undas, Anetta; Wypasek, Ewa
Abstract: "Routine direct oral anticoagulant (DOAC) measurements are not recommended; however, they may be useful in some clinical situations. We sought to evaluate the everyday practice in DOAC measurements on a 24/7 basis including the number of tests over 10 years, indications in out- and inpatients, and turnaround time (TAT) in our tertiary center. From 2013 to 2023, we evaluated all consecutive 758 DOAC measurements performed in 628 patients, aged 61.9 ± 17.6 years mostly with venous thromboembolism (n = 211, 33.5%) and atrial fibrillation (n = 207, 33%) using chromogenic methods. The median number of tests was 6 per month (interquartile range (IQR) 3–9). There were parabolic trend lines for rivaroxaban (n = 308, 40.6%) and dabigatran (n = 241, 32.1%) measurements with a peak in 2017, while apixaban (n = 209, 27.3%) measurements were stable over the study period. The most common indications for DOAC measurements were drug-drug interactions (n = 92, 24.2%) and questionable adherence (n = 60, 15.9%) for outpatients (n = 380, 50.1%), while the assessment of residual DOAC concentrations before invasive procedures (n = 98, 28%) and in embolic stroke of undetermined source (n = 74, 19.6%) were for inpatients (n = 378, 49.9%) including 91 (12%) urgent samples. The median TAT was 89 min (63–126 min) and was shorter by 30 min at the night shifts (n = 256, 33.8%). For emergencies in 2023, TAT reached 42 min (34–54 min). To our knowledge, this is the longest study on how often, in whom, and for which reason DOAC measurements were requested over the last 10 years if a 24/7 service is available. We showed that DOAC measurements are stably requested in inpatients and outpatients but obtaining the results within 30 min is hardly feasible." (...)