Przeglądaj wg Słowo kluczowe "professional burnout"

Teraz wyświetlane 1 - 3 z 3
  • Miniatura
    Pozycja
    Państwo i Społeczeństwo 2025, nr specjalny Pedagogiczno-psychologiczne aspekty współczesności
    (Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Aksman, Joanna; Majczyna, Marek; Grzesiak, Krystyna; Misiuk, Agnieszka; Bachowska, Monika; Rokicki, Andrzej; Skulicz, Danuta; Nęcki, Zbigniew; Ostrowski, Tadeusz Marian; Majka, Rafał; Korab, Maciej; Franczyk, Joanna Agata; Kępiński, Jan
    Wprowadzenie: "Współczesność i dynamika zachodzących w niej zmian powodują, że spektrum problemów pedagogicznych bardzo się poszerza. Z tego powodu zarówno naukowcy, jak i praktycy, biorąc pod uwagę coraz to nowsze wyzwania edukacyjno-wychowawcze, podejmują wiele wątków badawczych, przedstawiając je – co charakterystyczne – za pomocą różnych mediów, a także podczas szkoleń, konferencji czy webinarów. Choć świat popandemiczny (po 2020 r.) charakteryzuje się rozkwitem nowych technologii i sposobów elektronicznego komunikowania się, a także nowym rodzajem relacji wirtualnych, to jednak człowiek (dziecko, młodzież, dorośli: w tym nauczyciele, seniorzy) w niesamowicie obfitym elektronicznie świecie coraz częściej czuje się samotny, a nawet – jak prezentują to najnowsze badania – zagrożone staje się jego zdrowie fizyczne i psychiczne. Na potwierdzenie powyższej tezy warto przytoczyć wnioski z wykonanego w 2023 r. dużego badania jakości życia dzieci i młodzieży w Polsce, dokonanego na próbie ponad 4,6 tys. osób. Zbadano jakość życia w następujących aspektach: aktywność fizyczna, samopoczucie psychiczne, życie rodzinne i osobiste, wsparcie społeczne i rówieśnicy, środowisko szkolne oraz – co związane z migracją wojenną na Ukrainie – relacje z dziećmi i młodzieżą z Ukrainy. Co symptomatyczne, samopoczucie fizyczne dzieci wraz z wiekiem obniża się, podobne dane dotyczą dobrostanu psychicznego, który jest znacznie wyższy u dzieci niż u młodzieży. Jak twierdzą badacze, niepokój w aspekcie samopoczucia psychicznego budzą przede wszystkim dane dotyczące własnej samooceny. Wraz z wiekiem wzrasta także niechęć dzieci do szkoły. W aspekcie kontaktów z rówieśnikami z Ukrainy polscy uczniowie twierdzą, że nie mają możliwości wspólnych kontaktów, bowiem często uczniowie ci tworzą oddzielne grupy, jeśli chodzi o zajęcia pozalekcyjne. Budujące jest to, że relacje z rodzicami oraz rówieśnikami oceniane są dobrze, choć zarówno dzieci, jak i młodzież wskazują na zbyt mało czasu, który rodzice im poświęcają. Na obniżenie dobrostanu psychicznego uczniów w 2020 r. wskazywały także autorki raportu Wypalenie szkolne u adolescentów będącego podsumowaniem polsko-amerykańskich badań. W szczególności potwierdzono tezę, że „ryzyko pojawienia się wypalenia szkolnego rośnie w sytuacji niekorzystnej psychospołecznej charakterystyki jednostki i jej środowiska oraz występujących deficytów w zakresie globalnej zdolności do walki ze stresem”. W opisywanych badaniach dotyczących uczniów szkół ponadpodstawowych zwrócono szczególną uwagę na ich chroniczne poczucie przeciążenia psychicznego, wyczerpanie sił, nadmierne obowiązki szkolne, presję otoczenia dotyczącą wysokich wyników i sukcesów edukacyjnych, zawiedzenie wiedzą przekazywaną w szkole. Autorki badania twierdzą, że niezdolność młodych ludzi do korzystania z posiadanych zasobów osobistych oraz presja środowiska (rodziny, szkoły, rówieśników) są bezpośrednimi przyczynami utraty pozytywnego nastawienia do szkoły i powodem rezygnacji z dalszego kształcenia. Badania te wskazywały wyraźnie na potrzebę wygenerowania strategii zaradczych obejmujących: szczebel indywidualny w placówce konkretnego ucznia, szczebel budowania bliskich relacji ze środowiskiem pozaszkolnym oraz szczebel kompleksowych zmian systemowych o charakterze ogólnopolskim, uwzględniający oddziaływania prozdrowotne. Postulaty te znajdują odzwierciedlenie w dzisiejszych działaniach polityki edukacyjnej, bowiem w roku szkolnym 2025/2026 wprowadzony zostanie nowy przedmiot: edukacja zdrowotna, obejmujący także znaczenie budowania więzi, poznawania swoich słabych i mocnych stron, budowania pozytywnego klimatu współdziałania, samorozwoju i motywacji do nabywania wiedzy przez uczniów. Na bardzo ciekawe zjawisko związane ze współczesnymi problemami pedagogicznymi, w wydanej w 2021 r. publikacji pod znamiennym tytułem Samotne ciało. Doświadczenie cielesności przez dzieci i ich rodziców, zwróciła uwagę Katarzyna Schier, która od wielu lat prowadzi liczne badania nad zapisem doświadczeń interpersonalnych nie tylko w umysłach danych osób, ale także w ich ciałach. W publikacji zawarte są teksty różnych zaproszonych do debaty naukowczyń, które podjęły się rozważań nad postawioną przez Schier tezą, iż „dziecko z trudną historią rodzinną, czyli wychowywane przez «poranionych» dorosłych, staje się SAMOTNE – nie tylko w sensie funkcjonowania psychicznego, lecz także cielesnego”. Autorka tych badań z biegiem lat zmodyfikowała tezę, którą przyjęła za Susan Grogan, że obraz ciała to myśli, uczucia i spostrzeżenia danej osoby na temat jej ciała. Schier rozszerzyła tę definicję o obszar działania w odniesieniu do ciała – skłoniły ją do tego powszechne w naszej kulturze modyfikacje ciała, szczególnie w odniesieniu do osób w okresie dorastania, które przecież pozostają w trakcie kształtowania tożsamości w wymiarze psychicznym i cielesnym. Autorka uważa, że ogromną rolę odgrywają wczesnodziecięce doświadczenia w relacji dziecko–opiekun. Współwystępująca samotność dziecka na poziomie cielesnym i psychicznym wiązać się może z zaniedbywaniem relacji z opiekunem, m.in. w sytuacji różnego rodzaju przemocy – fizycznej, psychicznej, seksualnej, a także przemocy ukrytej, o której możemy mówić np. w sytuacji odwrócenia ról w rodzinie, kiedy dziecko, przykładowo, z powodu uzależnienia jednego z rodziców musi pełnić rolę rodzica. Bezpieczna więź z opiekunem i jego empatia w stosunku do dziecka to – jak określił to Simon Baron-Cohen – „wewnętrzny garniec złota”, jeden z najcenniejszych zasobów występujących na naszym świecie."(...)
  • Miniatura
    Pozycja
    Więzienie jako instytucja opresyjna i sytuacja depresyjna
    (Oficyna Wydawnicza AFM, 2015) Leśniak, Małgorzata; Szaszkiewicz, Maciej
    The starting point for the authors of this article is a statement that prison is an oppressive institution and the incarcerated suff er from negative emotions such as anger, fury or aggression. Those emotions result in a prison inmate feeling distress, which, among others, involves his lack of security from the side of other inmates as well as from prison offi cers. The omnipresent emotional state of aggressive or depressive character does not solely apply to the incarcerated. The correctional offi cers suff er from it, too, although with less severity. It results from the atmosphere and the conditions of their work. To illustrate this, the article presents the search results of a work atmosphere study carried out in selected correctional facilities in Kraków region. It ends with some deliberations on the possible forms of support for prison offi cers suff ering from stress and professional burnout.
  • Miniatura
    Pozycja
    Wypalenie zawodowe personelu więziennego jako efekt dyspozycyjnej i sytuacyjnej oceny stresu
    (Oficyna Wydawnicza AFM, 2015) Czekaj, Katarzyna
    This article deals with the problem of professional burnout among correctional facilities workers (such as pedagogues, teachers, psychologists and prison officers) as being particularly vulnerable to this phenomenon. In this paper professional burnout has been dealt with twofold, i.e. as a result of dispositional as well as situational evaluation of stress. In the former case, professional burnout is connected with the way an individual functions in his/her working environment with various strategies of dealing with occupational stress. Individual features and characteristic ways of coping with stress at work have been taken into consideration. It has been found that both personal predispositions and individual approach to the assigned tasks are important predicates of burnout. Following on from this, a set of potential features that prison offi cers should be characterised by has been described. In the context of situational infl uence on stress, the description of a workplace plays a crucial role as it is an institution, which, very peculiar in its character, may bring about stressful situations that, in turn, may lead to burnout, no matter what individual strategies of overcoming diffi cult situations have been applied. The article describes situations that might infl uence the cognitive evaluation of an individual as stressful situations, it also presents features that can possibly lower the stress and those are controllability and predictability of the incident. Finally, it has been emphasised how important it is to prevent the workers particularly vulnerable to burnout from such situations as early as possible. It might be helpful to be familiar with the potential stress factors at work and to be equipped with professional diagnostic tools which will distinguish the features and the personality types exceptionally susceptible to burnout, remembering at the same time that burnout is a special phenomenon that should not be mistaken with experiencing stress at work, fatigue, alienation or depression.