Przeglądaj wg Słowo kluczowe "security"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 75
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Afryka jako obszar rywalizacji Rosji z Zachodem(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Adamczyk, NataliaAmbitions and influences of the Russian Federation reaches Post Soviet Area, the Middle East, and Africa as well. The Kremlin uses any geopolitical factor to sway antiwestern sentiments among African countries. The role of this paper is to analyze and present a place of African countries in russian politics, especially since 2015. Analytical approach suggest what political, economical and military tools are utilized by Russia to recover its previous position on this continent. Any consequences of russian involvement in chosen countries are also highlighted here to underline an international position of Russia on African continent.Pozycja Bezpieczeństwo energetyczne Polski a swoboda wyboru źródeł energii w kontekście unijnej polityki klimatyczno-energetycznej(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Młynarski, TomaszUnia Europejska, jako promotor polityki klimatycznej mającej na uwadze ochronę środowiska, stawia państwom członkowskim coraz wyższe i ambitniejsze wymagania ekologiczno-energetyczne. Dla Polski oznacza to wyzwanie głębokiej transformacji sektora energetycznego, obejmującej konieczność redukcji emisji GHG w wytwórstwie energii. Artykuł przedstawia uwarunkowania i założenia polityki energetycznej Polski, w tym dylemat swobody wyboru źródeł energii w świetle oczekiwań polityki klimatycznej UE, opartej na paradygmacie dekarbonizacji. W praktyce prowadzi to do drastycznego ograniczenia ilości węgla w bilansie energetycznym państwa i de facto ogranicza wolność wyboru własnego miksu energetycznego.Pozycja Bezpieczeństwo energetyczne Rumunii(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Piziak-Rapacz, AnnaPopyt na energię stale rośnie. Niezaprzeczalność tego faktu generuje szereg problemów dla wszystkich państw świata. Rozwój gospodarczy państw powoduje wzmożony zapotrzebowanie na energię. Autorka niniejszej publikacji w pierwszej części ukazuje strukturę rynku energetycznego Rumunii. W drugiej części następuje porównanie rynku energetycznego w Polsce i Rumunii u progu II dekady XXI wieku. Rumunii brakuje nowej strategii dla sektora energetycznego. Rozwiązaniem ma być gaz łupkowy (zmiana stanowiska od 2013 r.), energetyka odnawialna, energia jądrowa, węgiel oraz angażowanie się państwa w międzynarodowe projekty energetyczne. W przypadku Polski strategię dyktuje dokument Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Proponowane rozwiązania to budowa elektrowni jądrowej, gaz niekonwencjonalny, terminal LNG w Świnoujściu, energetyka odnawialna, oraz energia z węgla. Głównym problemem wynikającym z wykorzystania węgla, jest zbyt wysoka emisja, CO2, co jest niezgodne ze strategią UE (niskoemisyjność). Rozwiązaniem mają być czyste technologie węglowe. Całość pracy została zakończona krótkim podsumowaniem bogatym we wnioski końcowe.Pozycja Bezpieczeństwo Europy – dyskusje wokół sekurytyzacji pomocy rozwojowej(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Paterek, AnnaArtykuł analizuje wpływ kwestii bezpieczeństwa na rolę współpracy na rzecz rozwoju. Od końca zimnej wojny, rosnącej wielkości oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) towarzyszył wzrost znaczenia interesów bezpieczeństwa państw-dawców pomocy. Współpraca rozwojowa w co raz większym stopniu staje się instrumentem pozwalającym na wyeliminowanie ponadgranicznych źródeł zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Na tle teoretycznych rozważań i interpretacji teorii sekurytyzacji, wypracowanej przez badaczy tzw. szkoły kopenhaskiej, analizie poddano wybrane aspekty dyskursu wokół współczesnego spojrzenia na rolę pomocy rozwojowej w konstruowaniu bezpieczeństwa.Pozycja Bezpieczeństwo jako kontekst zrównoważonego rozwoju w planowaniu przestrzennym – wybrane aspekty zarządcze(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Damasiewicz, AgnieszkaKiedy w odniesieniu do planowania przestrzennego mowa o „zrównoważonym rozwoju” czy „bezpieczeństwie”, istnieje ryzyko bardzo ogólnikowego traktowania wartości, które reprezentują. Potrzebne jest skonkretyzowanie tych pojęć, aby w kolejnym kroku zidentyfikować wartości w nich zakodowane. To prowadzi do oznaczenia konfliktów pomiędzy wartościami, które ma chronić plan, oraz zmusza do dokonania wyboru mechanizmu ich rozstrzygania. Takim mechanizmem jest zasada proporcjonalności. Następnym krokiem jest przyjęcie określonego modelu zarządzania danym terenem, inkorporowanego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W omawianym przypadku jest to zarządzanie procesowe. Miejscowy plan musi być konkretny, musi spełniać wymogi prawne stawiane aktom prawa, a co najtrudniejsze, swoją treścią musi dowodzić, że kryteria jego jakości zostały spełnione oraz że jest kompletny: uwzględnia wszystkie wartości, które ma chronić, i odpowiednio porządkuje relacje między nimi.Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 4 (XXXVII) : Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa. Metody i narzędzia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Ziarko, Janusz; Chodyński, Andrzej; Marjański, Andrzej; Ropęga, Jarosław; Świerczyńska, Jowita; Zawadzka, Sylwia; Majchrowska, Elżbieta; Laszczak, Mirosław; Komsta, PiotrZ wprowadzenia: "Nauki o bezpieczeństwie oraz nauki o zarządzaniu i jakości jako dyscypliny naukowe wchodzą w skład dziedziny nauk społecznych. Obiektem i przedmiotem badań w naukach społecznych jest rzeczywistość społeczna, na którą składają się: zbiorowości i zbiory społeczne, instytucje społeczne, a także procesy oraz zjawiska społeczne. Występuje przy tym heterogeniczność obiektu badań, co wymaga stosowania różnorodnych narzędzi badawczych, metod i technik – często pochodzących z innych dyscyplin naukowych, spoza dziedziny nauk społecznych. Jednym z celów badań dotyczących bezpieczeństwa może być podniesienie jego poziomu, także z wykorzystaniem dorobku nauk o zarządzaniu. Należy brać pod uwagę zróżnicowane rozumienie pojęcia „bezpieczeństwo” i fakt, że termin ten jest obecnie dyskutowany."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2020, nr 2 (XXXIX) : Jednostka Wojskowa GROM jako instrument polityki bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Jubileusz 30 lat istnienia formacji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Mikłusiak, Grzegorz; Lasoń, Marcin; Wydrowski, Grzegorz; Elak, Leszek; Frącik, Krystian; Królikowski, Hubert; Jadach, Krzysztof; Bal, Andrzej; Gut, Jerzy; Kręcikij, Janusz; Orłowski, Piotr; Gąstał, Piotr; Sapierzyński, Tadeusz; Minczykowska, Katarzyna; Polko, Roman; Brochwicz, Wojciech; Borkowski, RobertZ przedmowy: "W tym roku przypada 30. rocznica powołania do życia Jednostki Wojskowej GROM. Decyzja o utworzeniu Jednostki została podjęta przez rząd premiera Tadeusza Mazowieckiego 13 lipca 1990 roku. Generał Petelicki dołożył wszelkich starań, by nowo powstała Jednostka dorównywała umiejętnościami i wyszkoleniem najlepszym jednostkom specjalnym na świecie oraz by jako równorzędny partner mogła z nimi prowadzić zadania na teatrze działań wojennych. Kolejni Dowódcy kontynuowali zamysł Generała, utrzymując najwyższy poziom wyszkolenia oraz ciągle zwiększając możliwości i zdolności bojowe Jednostki dzięki doświadczeniom nabytym podczas misji oraz licznych szkoleń w kraju i za granicą. Budowanie jednostki od początku oparte było na najlepszych praktykach i doświadczeniach zagranicznych oddziałów sił specjalnych, w szczególności tych ze Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2020, nr 4 (XLI) : Bezpieczeństwo w zarządzaniu publicznym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Chodyński, Andrzej; Wilk-Woś, Zofia; Ropęga, Jarosław; Ziarko, Janusz; Sienkiewicz-Małyjurek, Katarzyna; Kowalczyk, Jan; Marciniak, Dominika; Szmitkowski, Paweł; Bałamut, Anna; Świerczyńska, Jowita; du Vall, Marta; Majorek, Marta; Leśniewski, Zbigniew; Sienko, Natalia; Zysiak-Christ, Beata; Humeniuk, Paweł; Kopczewski, Marian; Sawczyszyn, AleksandraZ wprowadzenia: "W literaturze przedmiotu dyskutowane są związki między bezpieczeństwem publicznym a bezpieczeństwem wewnętrznym. Rozpatrywane są różne warianty, w których: 1) bezpieczeństwo wewnętrzne i bezpieczeństwo publiczne są traktowane jako odrębne, równorzędne kategorie; 2) bezpieczeństwo publiczne stanowi jedną z subkategorii w ramach bezpieczeństwa wewnętrznego lub 3) wyodrębnia się bezpieczeństwo wewnętrzne jako jedną z kategorii bezpieczeństwa narodowego, bez wymieniania bezpieczeństwa publicznego jako odrębnej kategorii."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2021, nr 2 (XLIII): Bezpieczeństwo mikrobiologiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2021) Borkowski, Robert; Skrabacz, Aleksandra; Sideris, Elżbieta; Konieczny, Czesław; Hrytsai, Liliia; Zychowicz, Iwona; Halista-Telus, Edyta; Mendyk, Przemysław; Wilkowski, Paweł; Stelmach, Jarosław; Kudzin-Borkowska, MałgorzataWprowadzenie "W niniejszym numerze kwartalnika podejmujemy nową, wymuszoną okolicznościami, problematykę epidemiczną, wychodząc z założenia, że obowiązkiem badacza jest reagować na nowe zjawiska i zagrożenia. Autorzy skupili się na wątkach społecznych, psychologicznych, ekonomicznych, ekologicznych, na funkcjonowaniu infrastruktury transportu w warunkach pandemii etc. niż na problemach epidemicznych, mikrobiologicznych czy też z zakresu zdrowia publicznego. Rozważamy zatem na łamach numeru wpływ pandemii na stan bezpieczeństwa społeczno-ekonomicznego Polski, postawy w sytuacji zagrożenia COVID- 19, problemy bezpieczeństwa w komunikacji lotniczej podczas epidemii, skutki pandemii w środowisku naturalnym oraz na poczucie bezpieczeństwa i zaufania społecznego w obliczu pandemii. Tę część numeru zamyka tekst poświęcony pierwszej pomocy i programowi upowszechniania dostępu do automatycznych defibrylatorów AED, co wobec niewydolności systemu ochrony zdrowia okazuje się niebywale ważnym elementem systemu ratownictwa RP. W dziale „Varia” znajdziemy artykuł poświęcony coraz szybciej rozwijającym się technologiom biometrycznym, a w dziale recenzji cztery teksty poświęcone monografiom na temat zarządzania kryzysowego, ratownictwa, szczególnej roli krwi w medycynie i życiu społecznym oraz ogólnej kondycji świata zachodniego w dobie pandemii. Całości numeru dopełnia komunikat z prac badawczych Podkomisji Ratownictwa Narciarskiego KTN ZG PTTK. Mamy nadzieję, że efekty naszego wysiłku badawczego pozwolą lepiej rozumieć zmiany zachodzące w społeczeństwie przeżywającym całkiem nowe doświadczenia wpływające na bez mała wszystkie aspekty życia."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2022, nr 1 (XLVI): Security Strategies in Times of Uncertainty(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Molo, Beata; Kleinwächter, Lutz; Lapins, Wulf; Diec, Joachim; Jach, Anna; Pachucki-Włosek, Krystian; Kamola-Cieślik, Małgorzata; Paszkowski, Michał; Adamczyk, Natalia; Baziur, Grzegorz; Stępniewska-Szydłowska, Paulina; Tyborowska, Patrycja; Pradetto, August; Gärtner, Heinz; Kruk, Aleksandra; Grudzińska, Adrianna; Khmilevska, PolinaIntroduction: "We are pleased to present our readers with this recent issue of our journal “Security. Theory and Practice”. This time, it features a vast array of studies that look at issues related to security strategies. The Articles and Materials section opens with the article by Wulf Lapins, entitled EU-Strategien im Wandel von Zeit und Situation, which offers a synthetic approach to the developed and implemented strategies of the European Union. The paper by Joachim Diec Demography as a security strategy factor in Poland and the Russian Federation focuses on the perception of demographic security in Poland and Russia as a major facet of social and state security. The author concludes that the Polish political narrative and the declared set of state goals focus more on the social sphere, while the Russian rhetoric and politics are more state-oriented. The contemporary rebuilding of the sphere of influence of the Russian Federation, covering the area of the so-called “near abroad”, has been scrutinised by Anna Jach in her article A new “gathering of Russian lands”: Russia’s return to imperialism."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2022, nr 3 (XLVIII): The Total Defence 21st century.COM – building a resilient society(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Lasoń, Marcin; Klisz, Maciej; Elak, Leszek; Jones, Derek; Love, J. Bryant; Borkowski, Robert; Reczkowski, Robert; Lis, Andrzej; Czarny, Roman S.; Kubiak, Krzysztof; Michalak, Artur; Bonomi, Nicola; Bergonzini, Stefano; Majchrowska, Elżbieta; Wiśniewska-Paź, Barbara; Polko, Paulina; Mehan, Brian; Fiala, Otto C.; Allers, Edgars; Śliwa, Zdzisław; Fabian, Sandor; Johanson, Terry; Grzela, Joanna; Bērziņš, Jānis; Stringer, Kevin D.; Issa, Alex; Grandi, Marco Massimo; Łazarek, Sławomir; Lipert-Sowa, Monika; Lakomy, Miron; Kuśmirek, Karolina; Marcinko, Marcin; Matyók, Thomas; Zajc, Srečko; Pieczywok, Andrzej; Czornik, Katarzyna; Urych, Ilona; Leśniewski, Zbigniew; Lech, Kamila; Laskowski, Mirosław; Pietrzak, Patrycja; Czernik, Paulina; Halicka, Barbara; Ostolski, Paweł Rafał; Marek, MichałIntroduction: "When we started working on the issue entitled “The Total Defence 21st century. COM – building a resilient society”, we did not know then how topical this issue would become. We were aware of its importance, especially since 2014, which was the beginning of the Russian aggression against Ukraine. However, we did not think that the need to build an effective concept of total/comprehensive defence, and then its implementation, would become so pressing in February 2022. Two of the three general regularities in the history of international relations have also become extremely topical. We are talking about the clash between imperial and polyarchic tendencies, and nations’ desire to express their independence and identity, and as a result, to have their own state. It can be assumed that in order to achieve this goal, as well as for small and medium-sized states to be able to defend themselves against the forces of empires and effectively deter them, they must use the concept of total/comprehensive defence, in its improved, 21st century version."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2023, nr 2 (LI) Współczesne problemy bezpieczeństwa międzynarodowego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Liber, Janusz; Kowalski, Sławomir; Sendek, Robert; Marciniak, Zofia; Stojecka-Zuber, Renata; Wojtycza, JanuszWprowadzenie: "Współcześnie pojawiające się problemy bezpieczeństwa międzynarodowego stają się coraz bardziej złożone, nieprzewidywalne i groźne w skutkach. Ich skomplikowana natura wynika m.in. z postępujących procesów globalizacji, prowadzących do wzrastającej współzależności państw i instytucji międzynarodowych, w ramach której przenikają się nie tylko kwestie społeczno-gospodarcze, ale i polityczne. W kontekście bezpieczeństwa regionalnego i globalnego wciąż istotne są zagrożenia konwencjonalne: konflikty międzypaństwowe i wojny domowe. Z całą jaskrawością pokazują to problemy w obszarze bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego, jakie wywołała inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. W ostatnich latach wzrasta także napięcie w relacjach pomiędzy Tajwanem a Chinami, a ich ewentualny konflikt zbrojny groziłoby poważnymi konsekwencjami nie tylko dla bezpieczeństwa regionalnego, ale i globalnego."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2023, nr 3 (LII) The causes, course and possible consequences of the Russian-Ukrainian war from the perspective of Poland, France and New Zealand(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Lasoń, Marcin; Issa, Alex; Johanson, Terry; Pawłuszko, Tomasz; Jureńczyk, Łukasz; Mickiewicz, Piotr; Kasprzycki, Daniel D.; Czermińska, Małgorzata; Hlebowicz, Sylwia; Młynarski, Tomasz; Kalos, Aram; Welc, Henry; Kodalazian, Carene; El-Bazzal, Nathalie; Greener, Bethan K.; Wood, Aaron; Barney, Andrew R.; Sanders, TetyanaIntroduction: "This issue of Security: Theory and Practice represents unique international cooperation among the academics of Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, ESSEC Business School, and Massey University. Three editors Marcin Lasoń (editor in chief), Alex Issa (editor in France), and Lieutenant Colonel (retired) Terence Johanson (editor in New Zealand) gathered carefully selected authors to share their expertise and personal views on the Russian-Ukrainian war."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2023, nr 4 (LIII) Bezpieczeństwo biznesu. Aspekty zarządcze(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Chodyński, Andrzej; Marciniak, Dominika; Laszczak, Mirosław; Mazur, Jadwiga; Leśniewski, Michał Adam; Komsta, Piotr; Oliwkiewicz, Barbara; Kozioł, Wojciech; Łojek, Paweł; Grzyb, Mariusz; Woźniak-Zapór, Marta; Banasik, Tomasz; Banasik, Katarzyna; Włodarczyk, Bartosz; Bałamut, Anna; Waśniewski, Krzysztof; Kapera, Izabela; Kwieciński, MirosławZ wprowadzenia: "Współczesne przedsiębiorstwa funkcjonują w warunkach silnej turbulencji otoczenia. Skutki tej turbulencji przejawiają się w postaci możliwych kryzysów przedsiębiorstw, zarówno o charakterze ekonomicznym (m.in. w wyniku zawirowań na rynkach finansowych czy recesji), jak i pozaekonomicznym (wywoływanych przez wojny, katastrofy naturalne, terroryzm, skutki globalnego ocieplenia, pandemie itd.). Narastanie zjawisk o charakterze globalnym (pandemie, katastrofalne zjawiska naturalne, np. huragany, susze i trzęsienia ziemi) powoduje, że podmioty gospodarcze powinny wykazywać się zdolnościami o charakterze rezylientnym1 – zapewniać sobie przetrwanie poprzez dostosowywanie się (na ile to możliwe) do występujących zmian."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2024, nr 1 (LIV) Zarządzanie kryzysowe wobec zagrożeń ekologicznych – rola organizacji komercyjnych i niekomercyjnych(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Chodyński, Andrzej; Ziarko, Janusz; Sienkiewicz-Małyjurek, Katarzyna; Bałamut, Anna; du Vall, Marta; Majorek, Marta; Damasiewicz, Agnieszka; Jabłoński, AdamZ wprowadzenia: "Zarządzanie kryzysowe odnoszone do działań organów administracji publicznej opiera się w aspekcie praktycznym na Ustawie o zarządzaniu kryzysowym. Pojęcie zarządzania kryzysowego można odnosić także do podmiotów gospodarczych. W niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” (BTiP) zaprezentowano opracowania łączące oba te podejścia, w szczególności wobec zagrożeń ekologicznych. Ustawa o zarządzaniu kryzysowym odnosi się do infrastruktury krytycznej, obejmującej m.in. systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2025, nr 2 (LIX) Znaczenie odporności dla bezpieczeństwa jednostek i społeczności(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Ziarko, Janusz; Mazur, Zofia; Sitarski, Michał; Grzesiak, Krystyna; Leśniak, Małgorzata; Piwowarczyk, Katarzyna; Zinkiewicz, Beata; Herman, Marceli; Sitarski, Michał; Ostrowska, Monika; Mazur, Sławomir; Kupiński, Jerzy; Keplin, Jarosław; Gut, Jerzy; Budziaszek, Wiktoria; Urban, MariuszWprowadzenie: "Współczesne społeczności bardzo często doświadczają niezwykle intensywnych klęsk żywiołowych – katastrof zagrażających zdrowiu i życiu ludzi, ich mieniu, środowisku przyrodniczemu i infrastrukturze gospodarczej. Sytuacje katastrofalne związane są ze zjawiskami naturalnymi (powodzie, lawiny, burze, ekstremalnie niskie i wysokie temperatury, susze, pożary lasów, epidemie chorób zakaźnych, aktywności wulkaniczne, trzęsienia ziemi), a także powodowane są przez człowieka – w tym zniszczenia będące wynikiem konfliktów i wojen, ataków terrorystycznych czy różnego rodzaju awarii przemysłowych. Chociaż zagrożenia są nieuniknione, a całkowite wyeliminowanie ryzyka jest niemożliwe, niezwykle ważne jest umożliwienie społecznościom uodpornienia się na skutki zagrożeń naturalnych i powodowanych przez ludzi. Odporność społeczna, czyli trwała zdolność społeczności do przetr wania i odbudowy po skutkach katastrof, staje się kluczowa dla zapewnienia społecznościom bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. Polega ona na przewidywaniu, planowaniu i ograniczaniu ryzyka związanego z katastrofami w celu skutecznej ochrony osób, społeczności i krajów, ich źródeł utrzymania, zdrowia, dziedzictwa kulturowego, aktywów społeczno-gospodarczych i ekosystemów . Odporność jest z natury dynamiczna i opiera się na heraklitejskiej koncepcji „wszystko się zmienia, nic nie jest niezmienne”. Jej dynamizm obejmuje złożoność, niepewność, zmianę, kryzys jako normalne, a nie wyjątkowe warunki. Dlatego analiza odporności społecznej ukierunkowana jest na zrozumienie mechanizmów, dzięki którym społeczność może dostosować się nie tylko do wyzwań, z którymi ma do czynienia bezpośrednio, ale także do tych nieoczekiwanych i nieznanych. Odporność sprawia, że społeczności stają się przygotowane, że są chronione przed zagrożeniami kryzysowymi o negatywnych dla nich konsekwencjach oraz że są zdolne do reagowania na nie i szybkiego odzyskiwania sił po ich ustąpieniu. Obecnie wśród teoretyków i praktyków zarządzania kryzysowego panuje zgoda co do tego, że odporność społeczności ujmować można jako składającą się z trzech wymiarów : 1) zdolności radzenia sobie poprzez pokonywanie wszelkiego rodzaju przeciwności losu; 2) zdolności adaptacyjnej, jako zdolności do uczenia się na podstawie przeszłych doświadczeń i dostosowywania się do przyszłych wyzwań; 3) zdolności transformacyjnej, jako zdolności do reorganizacji instytucji, które wspierają indywidualny dobrobyt i zrównoważoną odporność społeczną w obliczu przyszłych kryzysów. Ale odporność uznawana jest także za koncepcję niejasną, niewyjaśniającą relacji między trzema wymiarami odporności społecznej. Nadal nie wiemy, w jakich warunkach wymiary odporności społecznej mogą się wzajemnie wzmacniać, a w jakich jedna zdolność może podważać inną, a także nie wiemy, na czym dokładnie polega proces budowania odporności. Odporność pozostaje ciągle pojęciem amorficznym, rozumianym i stosowanym w różny sposób przez różne grupy badaczy i praktyków. Brakuje nam dokładnej wiedzy na temat czynników determinujących odporność społeczności, nie wiemy, jak można czy należy te czynniki zmienić, ale także brak nam wiedzy na temat „dźwigni” działań, które umożliwiłyby społecznościom szybki rozwój zdolności odpornościowych. Odporność społeczna wymaga ujęcia w spójne ramy analityczne, opierające się na wiedzy naukowej i doświadczeniach praktycznych, które zaoferują właściwą perspektywę – adekwatną do dzisiejszych wyzwań związanych intensyfikacją zagrożeń i zmian, przed którymi stają społeczeństwa . Przegląd literatury pozwala zidentyfikować wiele czynników korelujących z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność. Rozpatrywane są one – bądź mogą być – w różnych kontekstach, np. w odniesieniu do rodzaju zagrożenia czy specyficznych cech charakteryzujących społeczność. Wskazuje się, że odporność społeczna jest głównie kształtowana przez instytucje oraz społeczne relacje i sieci, które umożliwiają ludziom dostęp do zasobów, uczenie się na podstawie doświadczeń, a także opracowywanie i testowanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze wspólnymi zagrożeniami. Mówi się także o rozwijaniu dostępu do kapitałów pozwalających nie tylko na radzenie sobie z niekorzystnymi warunkami i dostosowywanie się do nich (zdolność reaktywna), ale także na poszukiwanie i tworzenie opcji postępowania (zdolność proaktywna) i w ten sposób rozwijania zwiększonej kompetencji (czyli pozytywnych zdolności) w radzeniu sobie z zagrożeniami. Zaznaczyć też należy, że omawiane w literaturze zagadnienia związane np. z czynnikami korelującymi z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność, ze zmniejszeniem podatności społeczności na katastrofalne zagrożenia czy prowadzeniem działań zapobiegawczych ukierunkowanych na minimalizowanie negatywnych skutków katastrofy, są prezentowane dość ogólnie, za mało szczegółowo, co obniża przydatność tej wiedzy i możliwość jej praktycznego zastosowania. Odporność społeczności jest stosunkowo nowym terminem w odniesieniu do społecznego bezpieczeństwa. Obejmuje on i rozwija wiele tradycyjnych tematów związanych ze społeczną gotowością na wypadek sytuacji kryzysowych. Akcentuje się, że społeczności bardziej efektywnie przygotowują się, reagują i odzyskują siły po katastrofach, gdy są aktywnymi partnerami w procesach decyzyjnych i w działaniach zaradczych. Podkreśla się też, że społeczność potrafi łagodzić skutki katastrof, gdy stale rozwija swoje zdolności odpornościowe w następujących obszarach: 1) angażowania się, poprzez swoich przedstawicieli, w planowanie wydarzeń związanych z poprawą bezpieczeństwa i osobistym przygotowaniem do sytuacji kryzysowych, 2) rozwijania sieci i relacji społecznych i aktywnego w nich uczestnictwa, 3) promowania przedsięwzięć związanych z poprawą przygotowania społeczności do sprawnego uczestniczenia w reagowaniu kryzysowym, 4) dążenia do uwzględniania w planach i programach zarządzania kryzysowego sił i środków, które wspierają funkcjonalne potrzeby osób z grup ryzyka, 5) tworzenia planów skutecznego reagowania na potrzeby życiowe członków społeczności po katastrofie, 6) uczestniczenia w tworzeniu planów odbudowy mienia jednostkowego i społecznego, które należy uruchamiać natychmiast po katastrofie. Widzimy, że wzmacnianie odporności powinno opierać się na rzetelnej wiedzy, umiejętnościach i dobrych praktykach z zakresu uczestnictwa publicznego, zarządzania kryzysowego i ograniczania ryzyka katastrof. Wymaga też kompetencyjnego rozwoju społeczności, który : 1) uwzględnia międzyludzkie różnice związane z wiekiem, płcią, sprawnością psychofizyczną, pochodzeniem kulturowym i językowym, statusem społeczno-ekonomicznym bądź jakimkolwiek innym aspektem różnorodności, a także 2) implikuje podejścia włączające i angażujące różne grupy osób, społeczności i organizacji, wykorzystując ich mocne strony i uwzględniając słabości. Wzmacnianie odporności wymaga więc społecznego zaangażowania, gdyż odporności na katastrof y nie można rozwijać bez udziału społeczności ani w jej imieniu. Niezbędna jest aktywność osób, grup, organizacji – niezależnie od tego, czy związane są one z rządem, administracją samorządową, organizacjami pozarządowymi czy sektorem prywatnym. Społeczne zaangażowanie łączy wszystkich interesariuszy w dziele przygotowania i realizacji programów mających na celu zmniejszanie ryzyka katastrof oraz wspieranie odporności. Świadomość znaczenia odporności społeczności dla jej bezpieczeństwa staje się coraz bardziej powszechna, ale zrozumienie, jak przygotowywać i wykorzystywać różnorodne programy i zasoby do budowania odporności, stanowi poważne wyzwanie. Niezbędna staje się strategia – wyznaczająca kierunki działań i sposoby postępowania uwzględniające społeczną i terytorialną specyfikę – którą społeczności mogłyby sukcesywnie wdrażać z zamiarem wzmocnienia swojej odporności na katastrof y. Faktem jest, że społeczności wdrażają wiele różnych przedsięwzięć z zamiarem wzmocnienia swojej odporności, ale w tych działaniach trudno jest dostrzec społecznie aprobowaną myśl przewodnią. Wiązać to można z metodycznymi niedostatkami, które sprawiają, że zarówno podmioty rządowe i pozarządowe, jak i społeczności mają minimalne możliwości dzielenia się doświadczeniami z działań na rzecz budowania i/ lub wzmacniania swojej odporności na katastrof y czy omawiania, w jaki sposób angażować i integrować interesariuszy do wspólnych działań. Stąd lokalnym władzom, społecznościom i ich partnerom trudno jest syntetyzować informacje związane z własnymi doświadczeniami. Jeszcze trudniej jest im integrować te informacje z informacjami czerpanymi z zasobów literatury po to, by rozjaśniać problemy lokalnego bezpieczeństwa, co stanowiłoby podstawę lokalnego planowania kryzysowego. Z po-wyższego widać ogrom potrzeb w zakresie wiedzy wyjaśniającej uwarunkowania odporności lokalnej społeczności, którą lokalne władze i społeczności mogłaby wykorzystywać w planowaniu i realizacji przedsięwzięć włączających społeczności do działań służących poprawie bezpieczeństwa – poprzez czynienie tych społeczności bardziej odpornymi. Tematyka artykułów zebranych w niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” dotyczy uwarunkowań odporności społecznej na zagrożenia kryzysowe. Przyjęcie odporności jako podstawowego podejścia do przeciwdziałania klęskom żywiołowym oznacza określenie uwarunkowań i obszarów działań, w których różne zakresy naszej pracy mogą się wzajemnie uzupełniać i wzmacniać. W numerze prezentowane są wyniki dociekań badawczych autorów nad odpornością na naturalne klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które stanowić mogą punkt wyjścia do dalszych partnerskich dyskusji i prac badawczych. Autorzy rozpatrują odporność w odniesieniu do zdolności przetrwania trudnej sytuacji i/lub szybkiego wyjścia z niej, a także wyprzedzania ryzyka i stawiania czoła wyzwaniom, zanim się pojawią. Patrzą też na odporność jako na zdolność systemu, społeczności lub społeczeństwa narażonego na zagrożenia do przeciwstawiania się, absorbowania, przystosowywania się, adaptowania, przekształcania i odzyskiwania sił po ustąpieniu zagrożenia w odpowiednim czasie i w sposób efektywny, w tym poprzez zachowanie i przywrócenie podstawowych struktur i funkcji systemu. Autorzy z jednej strony prezentują teoretyczne i metodologiczne ujęcia oceny odporności państwa i społeczeństwa na zagrożenia kryzysowe, a z drugiej – praktyczne podejścia i narzędzia budowania odpornych społeczności. Uwaga autorów koncentruje się też na zdolności adaptacyjnej, którą traktują jako kluczową, bo odporność to nie tylko zdolność przetrwania kryzysowego zagrożenia, ale przede wszystkim adaptacyjna zdolność do radzenia sobie z nim. Z tej perspektywy analizują też przygotowanie jednostek i społeczności do właściwego reagowania na zagrożenia związane z dezinformacją i wskazują na znaczenie przeciwdziałania dezinformacji w budowaniu odporności państwa i jego instytucji na zagrożenia hybrydowe. Podkreślają wagę edukacji międzykulturowej i przygotowania strzeleckiego młodzieży w aspekcie budowania odporności społecznej. Ważnym elementem rozważań jest odporność jednostkowa i sposoby działania sprzyjające jej wzmacnianiu."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka nr 1 (XXVI), 2017 (Regionalne i globalne uwarunkowania bezpieczeństwa Niemiec)(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Molo, Beata; Koszel, Bogdan; Cziomer, Erhard; Morozowski, Tomasz; Ciesielska-Klikowska, Joanna; Stolarczyk, Mieczysław; Paterek, Anna; Trzcielińska-Polus, Aleksandra; Kruk, Aleksandra; Schöll-Mazurek, Kamila; Tomala. Magdalena; Kargol, Anna; Sękowski, Paweł; Bałamut, Anna; Stępniewska, Paulina; Gawron, Dominika; Furgacz, Przemysław; Malinowski, Krzysztof; Molo, Beata; Budzowski, KlemensZe wstępu: Dynamika zjawisk i procesów zachodzących w środowisku międzynarodowym implikuje konieczność ciągłej modyfikacji, względnie transformacji, dotychczasowych strategii i polityki bezpieczeństwa przez poszczególne państwa, w tym także Niemcy, ze względu na ich znaczącą pozycję i rolę na arenie międzynarodowej. Pomijając kwestie szczegółowe, należy odnotować, że przyjęta w lipcu 2016 r. przez rząd federalny Biała Księga 2016 (która zastąpiła podobny dokument z 2006 r.) zdefiniowała zasadnicze zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego i międzynarodowego Niemiec, a także dla ich sojuszników. Katalog wymienionych w dokumencie zagrożeń obejmuje zarówno klasyczne zagrożenia dla suwerenności i integralności terytorialnej, jak i kwestię cyberbezpieczeństwa oraz terroryzmu, niekontrolowane migracje, proliferację broni masowego rażenia, nielegalny obrót bronią konwencjonalną i technologią wojskową, bezpieczeństwo energetyczne, państwa upadłe oraz zagrożenia dla zdrowia, a także życia w postaci epidemii i pandemii. W Białej Księdze 2016 podkreślono znaczenie NATO i Unii Europejskiej dla bezpieczeństwa Niemiec, wskazując przy tym na potrzebę współdziałania obu organizacji międzynarodowych. Ponadto zadeklarowano podjęcie działań przez Niemcy na rzecz wzmocnienia WPBiO. W dokumencie omówiono również kierunki rozwoju Bundeswehry. Uwzględniając powyższe, Autorzy niniejszego tomu podjęli w swoich opracowaniach zagadnienia związane z wybranymi aspektami bezpieczeństwa Niemiec w zmieniających się uwarunkowaniach regionalnych i globalnych.Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka nr 4 (XXI), 2015(Oficyna Wydawnicza AFM, 2015) Konieczny, Jerzy; Bełdzikowski, Ryszard; Kwieciński, Mirosław; Passella, Krzysztof; Poździoch, Stefan; Prorok, Magdalena; Szemliński, Jarosław; Stęplewski, Bogumił; Kudzin-Borkowska, Małgorzata; Borkowski, Robert; Lasoń, Marcin; Kwieciński, Mirosław; Budzowski, KlemensProblematyka poruszana w niniejszym numerze kwartalnika koncentruje się głównie na bezpieczeństwie państwa oraz bezpieczeństwie biznesu, w tym zagadnieniach wywiadu i kontrwywiadu gospodarczego (biznesowego), co dowodzi znaczenia zarówno teoretycznego, jak i praktycznego podejścia w rozwijaniu młodej dziedziny wiedzy – nauk(i) o bezpieczeństwie.Pozycja China -Taiwan relations and their implications for international security(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Tworkowski, BogdanThe victory of the communist forces in the civil war in China resulted in the flight of the government, with the defeated leader Chiang Kai-shek and about 2 million followers, to the island of Taiwan. Hoping for a change in the situation, the President of the Republic of China announced temporary move of the capital of China to Taiwan. At the same time Chinese Communist Party, led by Mao Zedong, took control of the entire territory of mainland China, with the capital in Beijing, announcing the establishment of the People’s Republic of China. This article deals with the assessment of the relationship between those two entities, that have coexisted unchanged since 1949. During this period, they followed different political pathways, but they invariably absorbed international opinion and affected the level of international security. Inspiration to take up this topic came from the significant deterioration of the international situation, influenced by the relationship between the People’s Republic of China and the Republic of China.Pozycja Common defence – the past or the future?(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Michalak, ArturThe contents of the doctrines at the operational and tactical levels focus primarily on the ways in which the components of the types of armed forces are used and the for cooperation between them. Documents of a higher level (e.g. strategies) indicate a number of threats, including non-military ones, affecting the state directly or indirectly. The issue of using social potential in these documents is marginalised. Lessons from the Russian- Ukrainian war emphasise how important the role of common defence is for the defence of the country against aggression. Nowadays, however, common defence cannot be “limited” to military action alone. A potential opponent is not only its army, but also its society, economy, culture, etc. The research conducted and its results point to opportunities to increase the defence impact of the state through effective and full use of its actors, including the military.