Przeglądaj wg Słowo kluczowe "zniesławienie"
Teraz wyświetlane 1 - 4 z 4
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Idee nowelizacji kodeksu karnego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Lubelski, Marek; Golonka, Anna; Trybus, Małgorzata; Filipowska, Monika; Stopińska, Joanna Magdalena; Zawłocki, Robert; Hoc, Stanisław; Pawlik, Renata; Szwejkowska, Małgorzata; Romańczuk-Grącka, Marta; Mozgawa, Marek; Nazar-Gutowska, Katarzyna; Gutkowska, Agnieszka; Kulesza, Jan; Chodorowska, Anna; Strzelec, Adam; Gil, Damian; Habrat, Dorota; Lubelski, Marek; Pawlik, Renata; Strzelec, AdamPozycja Konteksty prawa i praw człowieka(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Lubelski, Marek; Banasik, Katarzyna; Franosz, Tomasz; Strzelec, Adam; Zelek, Agnieszka; Kusion, Mariusz; Rachtan, Łukasz; Lewandowska-Malec, Izabela; Żebrowski, Andrzej; Dymińska, Zyta MariaW monografii i znalazły się artykuły prezentujące stan prawny na 2010 rok, pozornie ze sobą niezwiązane, bardzo zróżnicowane pod względem tematycznym, prezentujące zainteresowania badawcze osób o różnym doświadczeniu i stażu pracy. Ideą przewodnią łączącą te opracowania są prawa człowieka i ich ochrona, w szczególności w świetle uregulowań Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i orzecznictwa ETPCz.Pozycja Przestępstwo obrazy czci popełnione drukiem w świetle orzecznictwa Sądu Okręgowego w Krakowie w latach 1919–1939(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2026) Dutka, PawełWstęp: "Temat obrazy czci popełnionej drukiem zasługiwał na zainteresowanie z kilku względów. Powinien budzić atencję zarówno prawników, jak i historyków, w szczególności historyków prasy, prasoznawców, socjologów, a nawet politologów. Tych ostatnich z uwagi na to, że znaczna część spraw o obrazę czci popełnioną drukiem dotyczyła polityków. Przedmiotem wielu inkryminowanych artykułów była ostra polemika czasopism funkcjonujących jako organy partii politycznych. Z socjologicznego punktu widzenia praca daje pewien obraz tego, „o co obrażali się” przedstawiciele najwyższych warstw społecznych okresu międzywojennego i jaki język służył do „obrażania” innych. Z punktu widzenia nauki prawa przestępstwa skierowane przeciwko czci i godności (w tym przestępstwo obrazy czci popełnionej drukiem) w okresie międzywojennym są warte uwagi ze względu na bardzo istotne zmiany, jakie dokonały się w tym okresie w prawie pozytywnym, zwłaszcza na obszarze byłego zaboru austriackiego, zarówno w przepisach prawa materialnego, jak i prawa procesowego, odnoszące się do ścigania ww. czynów. Zmiany na obszarze, gdzie obowiązywało po odzyskaniu niepodległości prawo austriackie, były najgłębsze i co istotne – przyczyniły się do wprowadzenia rozwiązań prawnych zbliżonych do obecnie obowiązujących. Dotyczy to zarówno znamion występków zniesławienia i znieważenia, jak i procedury karnej w zakresie ich ścigania. Ustawa karna austriacka z 1852 r., która w okresie międzywojennym była powszechnie oceniana jako przestarzała i zbyt kazuistyczna, przewidywała aż trzy zasadnicze typy zniesławienia, a przy uwzględnieniu typu czynu w postaci wystawienia na publiczne pośmiewisko (później formalnie zdepenalizowanego) – cztery typy. Ponadto ustawa zawierała wiele typów przestępstw mających charakter przepisów szczególnych, których przedmiotem ochrony była dobra sława i godność, a które wyodrębniono z uwagi na okoliczności popełnienia tych czynów, w tym z uwagi na przedmiot zamachu – osobę czy instytucję, którą zniesławiono czy znieważono. Jeżeli chodzi o przepisy prawa procesowego, co najistotniejsze, przestępstwa obrazy czci popełnione drukiem na gruncie procedury austriackiej należały do jurysdykcji sądów przysięgłych. W okresie międzywojennym treść przepisów procedury karnej dotyczących ścigania przestępstw obrazy czci – zwłaszcza w wyniku wejścia w życie Kodeksu postępowania karnego z 1928 r. oraz Kodeksu karnego z 1932 r. – uzyskała kształt co do zasady identyczny z obecnym stanem prawnym w zakresie ścigania przestępstw zniesławienia i znieważenia. Należy przy tym zauważyć, że na podstawie prawa cywilnego w początkach okresu międzywojennego, tak na gruncie prawa austriackiego, jak i rosyjskiego oraz niemieckiego, w praktyce nie było możliwości skutecznego dochodzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyniku pomówienia, jeżeli zniesławienie nie było powiązane bezpośrednio ze szkodą stricte materialną. Postępowanie karne było zatem jedyną drogą dochodzenia praw w przypadku tego rodzaju czynów. Nawet po wprowadzeniu znanego obecnie (i coraz mocniej krytykowanego) dualizmu ochrony prawnej w tym zakresie (zadośćuczynienie tego rodzaju przewidywał już bowiem Kodeks zobowiązań z 1934 r.) dla ludzi honorowych, którzy zgodnie z duchem czasu odrzucali pojedynek jako możliwą reakcję na zniewagę, nadal w zasadzie jedyną odpowiednią drogą do uzyskania zadośćuczynienia przez oczyszczenie się z zarzutów i przykładne ukaranie sprawcy stanowiło postępowanie karne. Temat niniejszej pracy jest interesujący także z uwagi na aktualne spory doktrynalne w zakresie zasadności penalizacji zniesławienia i znieważenia. Należy zauważyć, że jeżeli chodzi o zmianę przepisów prawa karnego materialnego, J. Makarewicz i inni przedstawiciele doktryny wywodzący się z ośrodków naukowych byłego zaboru austriackiego odegrali kluczową rolę, a rozwiązania prawne, które ostatecznie zostały wypracowane w okresie międzywojennym, również w zakresie procedury karnej, funkcjonują do dnia dzisiejszego w zasadniczo niezmienionej formie. Rozwiązania te powinny stanowić punkt wyjścia przy obecnych rozważaniach o ewentualnych istotnych zmianach w zakresie ścigania przestępstw zniesławienia i znieważenia. Warto nadmienić, że akta Sądu Okręgowego w Krakowie dotyczące ww. przestępstw, znajdujące się w zbiorach Archiwum Narodowego w Krakowie, nie były dotąd przedmiotem pogłębionych badań naukowych. Zagadnienia prawne dotyczące obrazy czci ukazano w świetle orzecznictwa tegoż sądu, co pozwoliło z jednej strony uzyskać jeszcze pełniejszy obraz rzeczywistego zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego w zakresie przestępstw obrazy czci popełnionych drukiem, a z drugiej strony – pozwoliło naświetlić charakter ówczesnych zniewag i sposób definiowania czci i godności jako dóbr prawnych. Celem monografii była także systematyzacja wiedzy na temat wprowadzonych w okresie międzywojennym najistotniejszych zmian w przepisach prawa materialnego oraz procesowego odnoszących się do przestępstw zniesławienia i znieważenia, popełnionych za pomocą pisma drukowego, brakuje bowiem szczegółowego opracowania w tym zakresie. Punkt odniesienia stanowiły przepisy obowiązujące po odzyskaniu niepodległości na terenie byłego zaboru austriackiego stosowane w praktyce przez Sąd Okręgowy w Krakowie2. Praca zawiera syntetyczne ujęcie i analizę wskazywanych przez doktrynę ocen dokonanych zmian w przepisach prawa, i celu tych zmian, w konfrontacji z praktyką orzeczniczą tego sądu."(...)Pozycja Zadośćuczynienie za krzywdy moralne w okresie międzywojennym ze szczególnym uwzględnieniem ustawodawstwa austriackiego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Dutka, PawełNa początku XX w. na ziemiach polskich zapatrywania doktryny na możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdy moralne na gruncie prawa cywilnego zmieniały się w sposób zasadniczy, w szczególności pod wpływem rozwoju teorii tzw. praw osobistych (dóbr osobistych). Przedstawiciele doktryny wskazywali na konieczność szerszego stosowania zadośćuczynienia pieniężnego za poniesione krzywdy, a zwłaszcza możliwości zasądzania stosownej sumy pieniężnej za krzywdy moralne – do tej pory praktyka orzecznicza sądów cywilnych nie dawała takiej możliwości, o ile krzywda moralna nie łączyła się z cierpieniem fi zycznym lub szkodą stricte majątkową. Po wejściu w życie Kodeksu zobowiązań z 1933 r. sytuacja prawna w tym zakresie zmieniła się bardzo istotnie. Orzecznictwo Sądu Najwyższego powoli zmieniało praktykę sądów niższych oraz świadomość społeczeństwa, które zaczęło korzystać z tej instytucji prawa cywilnego. Analiza poglądów doktryny na charakter prawny zadośćuczynienia pieniężnego prowadzi do wniosku, że było ono w dużej mierze – i jest nadal – w istocie karą prywatną.