Przeglądaj wg Autor "Gut, Jerzy"
Teraz wyświetlane 1 - 9 z 9
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Atak Hamasu na Izrael – zaskoczenie czy przewidywalny skutek dotychczasowej polityki(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Gut, JerzyKonflikt żydowsko-palestyński trawa nieprzerwanie od 1948 r., co jakiś czas przybierając na sile i prowadząc do kolejnych ofiar. Do najbardziej tragicznego w historii zaostrzenia konfliktu doszło po 7 października 2023 r., kiedy to palestyńscy terroryści z ugrupowania Hamas zaatakowali z lądu, powietrza i morza zamieszkałe tereny Izraela w pobliżu Strefy Gazy. Ten atak terrorystyczny zakończył się śmiercią ponad 1,2 tys. obywateli żydowskich oraz porwaniem ok. 250 osób. Izrael w kilka dni później przystąpił do lądowej operacji w Strefie Gazy, aby ostatecznie rozprawić się z Hamasem. Jednak w wyniku izraelskiej odpowiedzi militarnej dotychczas zginęło lub zostało rannych kilkadziesiąt tysięcy palestyńskich cywilów i doszło do poważnego kryzysu humanitarnego, co budzi wiele wątpliwości w kontekście przestrzegania przez Izrael prawa konfliktów zbrojnych. Celem artykułu jest próba diagnozy przyczyn tego konfliktu, którego społeczność międzynarodowa nie jest wstanie skutecznie rozwiązać od dziesięcioleci.Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2020, nr 2 (XXXIX) : Jednostka Wojskowa GROM jako instrument polityki bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Jubileusz 30 lat istnienia formacji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Mikłusiak, Grzegorz; Lasoń, Marcin; Wydrowski, Grzegorz; Elak, Leszek; Frącik, Krystian; Królikowski, Hubert; Jadach, Krzysztof; Bal, Andrzej; Gut, Jerzy; Kręcikij, Janusz; Orłowski, Piotr; Gąstał, Piotr; Sapierzyński, Tadeusz; Minczykowska, Katarzyna; Polko, Roman; Brochwicz, Wojciech; Borkowski, RobertZ przedmowy: "W tym roku przypada 30. rocznica powołania do życia Jednostki Wojskowej GROM. Decyzja o utworzeniu Jednostki została podjęta przez rząd premiera Tadeusza Mazowieckiego 13 lipca 1990 roku. Generał Petelicki dołożył wszelkich starań, by nowo powstała Jednostka dorównywała umiejętnościami i wyszkoleniem najlepszym jednostkom specjalnym na świecie oraz by jako równorzędny partner mogła z nimi prowadzić zadania na teatrze działań wojennych. Kolejni Dowódcy kontynuowali zamysł Generała, utrzymując najwyższy poziom wyszkolenia oraz ciągle zwiększając możliwości i zdolności bojowe Jednostki dzięki doświadczeniom nabytym podczas misji oraz licznych szkoleń w kraju i za granicą. Budowanie jednostki od początku oparte było na najlepszych praktykach i doświadczeniach zagranicznych oddziałów sił specjalnych, w szczególności tych ze Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2022, nr 4 (XLIX): Stress in uniformed services(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Ostrowska, Monika; Mazur, Sławomir; Janik, Krzysztof; Skowroński, Andrzej; Podlasiński, Cezary; Gut, Jerzy; Niedziela, Kamil; Mihalčová, Bohuslava; Pružinský, Michal; Osmólska, Iwona; Pruchniak, Józef; Stojecka-Zuber, Renata; Nowak, Zbigniew; Nagody-Mrozowicz, Kazimierz; Mrozowicz, Konstanty; Wojtycza, JanuszIntroduction: "The term stress has become very popular in recent years. Although widely used, it is still ambiguous. It is applied when referring to uncommon, traumatic events, but also with regard to everyday life situations and related experiences. The concept of stress is derived from the works of physiologist Walter Cannon and endocrinologist Hans Selye and concerns primarily biological stress considered in terms of reactions to present stimuli. Any symptoms of maladjustment or lack of adaptation are treated as indicators of stress. Cannon used the term stress to describe the ‘fight or flight’ response triggered to restore the disturbed balance of the body as a result of the activity of disruptive stimuli."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2024, nr 3 (LVI) Wpływ społeczny działań informacyjnych i edukacyjnych na rzecz bezpieczeństwa – analiza doświadczeń(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Janik, Krzysztof; Skowroński, Andrzej; Ziarko, Janusz; Tworkowski, Bogdan; Treśka, Radosław; Gut, Jerzy; Dobrzańska, Małgorzata; Liber, Janusz; Herman, Marceli; Gorzelańczyk, Piotr; Drzewiecki, Janusz; Wojtycza, JanuszWprowadzenie: "Nauki o bezpieczeństwie są stosunkowo młodą dyscypliną badawczą, choć refleksja nad bezpieczeństwem towarzyszyła ludzkości od początku jej dziejów. Zwracał na to uwagę Arystoteles, twierdząc, że pierwsze ludzkie wspólnoty były przede wszystkim wspólnotami bezpieczeństwa, które zostały zinstytucjonalizowane w postaci państwa."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2025, nr 2 (LIX) Znaczenie odporności dla bezpieczeństwa jednostek i społeczności(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Ziarko, Janusz; Mazur, Zofia; Sitarski, Michał; Grzesiak, Krystyna; Leśniak, Małgorzata; Piwowarczyk, Katarzyna; Zinkiewicz, Beata; Herman, Marceli; Sitarski, Michał; Ostrowska, Monika; Mazur, Sławomir; Kupiński, Jerzy; Keplin, Jarosław; Gut, Jerzy; Budziaszek, Wiktoria; Urban, MariuszWprowadzenie: "Współczesne społeczności bardzo często doświadczają niezwykle intensywnych klęsk żywiołowych – katastrof zagrażających zdrowiu i życiu ludzi, ich mieniu, środowisku przyrodniczemu i infrastrukturze gospodarczej. Sytuacje katastrofalne związane są ze zjawiskami naturalnymi (powodzie, lawiny, burze, ekstremalnie niskie i wysokie temperatury, susze, pożary lasów, epidemie chorób zakaźnych, aktywności wulkaniczne, trzęsienia ziemi), a także powodowane są przez człowieka – w tym zniszczenia będące wynikiem konfliktów i wojen, ataków terrorystycznych czy różnego rodzaju awarii przemysłowych. Chociaż zagrożenia są nieuniknione, a całkowite wyeliminowanie ryzyka jest niemożliwe, niezwykle ważne jest umożliwienie społecznościom uodpornienia się na skutki zagrożeń naturalnych i powodowanych przez ludzi. Odporność społeczna, czyli trwała zdolność społeczności do przetr wania i odbudowy po skutkach katastrof, staje się kluczowa dla zapewnienia społecznościom bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. Polega ona na przewidywaniu, planowaniu i ograniczaniu ryzyka związanego z katastrofami w celu skutecznej ochrony osób, społeczności i krajów, ich źródeł utrzymania, zdrowia, dziedzictwa kulturowego, aktywów społeczno-gospodarczych i ekosystemów . Odporność jest z natury dynamiczna i opiera się na heraklitejskiej koncepcji „wszystko się zmienia, nic nie jest niezmienne”. Jej dynamizm obejmuje złożoność, niepewność, zmianę, kryzys jako normalne, a nie wyjątkowe warunki. Dlatego analiza odporności społecznej ukierunkowana jest na zrozumienie mechanizmów, dzięki którym społeczność może dostosować się nie tylko do wyzwań, z którymi ma do czynienia bezpośrednio, ale także do tych nieoczekiwanych i nieznanych. Odporność sprawia, że społeczności stają się przygotowane, że są chronione przed zagrożeniami kryzysowymi o negatywnych dla nich konsekwencjach oraz że są zdolne do reagowania na nie i szybkiego odzyskiwania sił po ich ustąpieniu. Obecnie wśród teoretyków i praktyków zarządzania kryzysowego panuje zgoda co do tego, że odporność społeczności ujmować można jako składającą się z trzech wymiarów : 1) zdolności radzenia sobie poprzez pokonywanie wszelkiego rodzaju przeciwności losu; 2) zdolności adaptacyjnej, jako zdolności do uczenia się na podstawie przeszłych doświadczeń i dostosowywania się do przyszłych wyzwań; 3) zdolności transformacyjnej, jako zdolności do reorganizacji instytucji, które wspierają indywidualny dobrobyt i zrównoważoną odporność społeczną w obliczu przyszłych kryzysów. Ale odporność uznawana jest także za koncepcję niejasną, niewyjaśniającą relacji między trzema wymiarami odporności społecznej. Nadal nie wiemy, w jakich warunkach wymiary odporności społecznej mogą się wzajemnie wzmacniać, a w jakich jedna zdolność może podważać inną, a także nie wiemy, na czym dokładnie polega proces budowania odporności. Odporność pozostaje ciągle pojęciem amorficznym, rozumianym i stosowanym w różny sposób przez różne grupy badaczy i praktyków. Brakuje nam dokładnej wiedzy na temat czynników determinujących odporność społeczności, nie wiemy, jak można czy należy te czynniki zmienić, ale także brak nam wiedzy na temat „dźwigni” działań, które umożliwiłyby społecznościom szybki rozwój zdolności odpornościowych. Odporność społeczna wymaga ujęcia w spójne ramy analityczne, opierające się na wiedzy naukowej i doświadczeniach praktycznych, które zaoferują właściwą perspektywę – adekwatną do dzisiejszych wyzwań związanych intensyfikacją zagrożeń i zmian, przed którymi stają społeczeństwa . Przegląd literatury pozwala zidentyfikować wiele czynników korelujących z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność. Rozpatrywane są one – bądź mogą być – w różnych kontekstach, np. w odniesieniu do rodzaju zagrożenia czy specyficznych cech charakteryzujących społeczność. Wskazuje się, że odporność społeczna jest głównie kształtowana przez instytucje oraz społeczne relacje i sieci, które umożliwiają ludziom dostęp do zasobów, uczenie się na podstawie doświadczeń, a także opracowywanie i testowanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze wspólnymi zagrożeniami. Mówi się także o rozwijaniu dostępu do kapitałów pozwalających nie tylko na radzenie sobie z niekorzystnymi warunkami i dostosowywanie się do nich (zdolność reaktywna), ale także na poszukiwanie i tworzenie opcji postępowania (zdolność proaktywna) i w ten sposób rozwijania zwiększonej kompetencji (czyli pozytywnych zdolności) w radzeniu sobie z zagrożeniami. Zaznaczyć też należy, że omawiane w literaturze zagadnienia związane np. z czynnikami korelującymi z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność, ze zmniejszeniem podatności społeczności na katastrofalne zagrożenia czy prowadzeniem działań zapobiegawczych ukierunkowanych na minimalizowanie negatywnych skutków katastrofy, są prezentowane dość ogólnie, za mało szczegółowo, co obniża przydatność tej wiedzy i możliwość jej praktycznego zastosowania. Odporność społeczności jest stosunkowo nowym terminem w odniesieniu do społecznego bezpieczeństwa. Obejmuje on i rozwija wiele tradycyjnych tematów związanych ze społeczną gotowością na wypadek sytuacji kryzysowych. Akcentuje się, że społeczności bardziej efektywnie przygotowują się, reagują i odzyskują siły po katastrofach, gdy są aktywnymi partnerami w procesach decyzyjnych i w działaniach zaradczych. Podkreśla się też, że społeczność potrafi łagodzić skutki katastrof, gdy stale rozwija swoje zdolności odpornościowe w następujących obszarach: 1) angażowania się, poprzez swoich przedstawicieli, w planowanie wydarzeń związanych z poprawą bezpieczeństwa i osobistym przygotowaniem do sytuacji kryzysowych, 2) rozwijania sieci i relacji społecznych i aktywnego w nich uczestnictwa, 3) promowania przedsięwzięć związanych z poprawą przygotowania społeczności do sprawnego uczestniczenia w reagowaniu kryzysowym, 4) dążenia do uwzględniania w planach i programach zarządzania kryzysowego sił i środków, które wspierają funkcjonalne potrzeby osób z grup ryzyka, 5) tworzenia planów skutecznego reagowania na potrzeby życiowe członków społeczności po katastrofie, 6) uczestniczenia w tworzeniu planów odbudowy mienia jednostkowego i społecznego, które należy uruchamiać natychmiast po katastrofie. Widzimy, że wzmacnianie odporności powinno opierać się na rzetelnej wiedzy, umiejętnościach i dobrych praktykach z zakresu uczestnictwa publicznego, zarządzania kryzysowego i ograniczania ryzyka katastrof. Wymaga też kompetencyjnego rozwoju społeczności, który : 1) uwzględnia międzyludzkie różnice związane z wiekiem, płcią, sprawnością psychofizyczną, pochodzeniem kulturowym i językowym, statusem społeczno-ekonomicznym bądź jakimkolwiek innym aspektem różnorodności, a także 2) implikuje podejścia włączające i angażujące różne grupy osób, społeczności i organizacji, wykorzystując ich mocne strony i uwzględniając słabości. Wzmacnianie odporności wymaga więc społecznego zaangażowania, gdyż odporności na katastrof y nie można rozwijać bez udziału społeczności ani w jej imieniu. Niezbędna jest aktywność osób, grup, organizacji – niezależnie od tego, czy związane są one z rządem, administracją samorządową, organizacjami pozarządowymi czy sektorem prywatnym. Społeczne zaangażowanie łączy wszystkich interesariuszy w dziele przygotowania i realizacji programów mających na celu zmniejszanie ryzyka katastrof oraz wspieranie odporności. Świadomość znaczenia odporności społeczności dla jej bezpieczeństwa staje się coraz bardziej powszechna, ale zrozumienie, jak przygotowywać i wykorzystywać różnorodne programy i zasoby do budowania odporności, stanowi poważne wyzwanie. Niezbędna staje się strategia – wyznaczająca kierunki działań i sposoby postępowania uwzględniające społeczną i terytorialną specyfikę – którą społeczności mogłyby sukcesywnie wdrażać z zamiarem wzmocnienia swojej odporności na katastrof y. Faktem jest, że społeczności wdrażają wiele różnych przedsięwzięć z zamiarem wzmocnienia swojej odporności, ale w tych działaniach trudno jest dostrzec społecznie aprobowaną myśl przewodnią. Wiązać to można z metodycznymi niedostatkami, które sprawiają, że zarówno podmioty rządowe i pozarządowe, jak i społeczności mają minimalne możliwości dzielenia się doświadczeniami z działań na rzecz budowania i/ lub wzmacniania swojej odporności na katastrof y czy omawiania, w jaki sposób angażować i integrować interesariuszy do wspólnych działań. Stąd lokalnym władzom, społecznościom i ich partnerom trudno jest syntetyzować informacje związane z własnymi doświadczeniami. Jeszcze trudniej jest im integrować te informacje z informacjami czerpanymi z zasobów literatury po to, by rozjaśniać problemy lokalnego bezpieczeństwa, co stanowiłoby podstawę lokalnego planowania kryzysowego. Z po-wyższego widać ogrom potrzeb w zakresie wiedzy wyjaśniającej uwarunkowania odporności lokalnej społeczności, którą lokalne władze i społeczności mogłaby wykorzystywać w planowaniu i realizacji przedsięwzięć włączających społeczności do działań służących poprawie bezpieczeństwa – poprzez czynienie tych społeczności bardziej odpornymi. Tematyka artykułów zebranych w niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” dotyczy uwarunkowań odporności społecznej na zagrożenia kryzysowe. Przyjęcie odporności jako podstawowego podejścia do przeciwdziałania klęskom żywiołowym oznacza określenie uwarunkowań i obszarów działań, w których różne zakresy naszej pracy mogą się wzajemnie uzupełniać i wzmacniać. W numerze prezentowane są wyniki dociekań badawczych autorów nad odpornością na naturalne klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które stanowić mogą punkt wyjścia do dalszych partnerskich dyskusji i prac badawczych. Autorzy rozpatrują odporność w odniesieniu do zdolności przetrwania trudnej sytuacji i/lub szybkiego wyjścia z niej, a także wyprzedzania ryzyka i stawiania czoła wyzwaniom, zanim się pojawią. Patrzą też na odporność jako na zdolność systemu, społeczności lub społeczeństwa narażonego na zagrożenia do przeciwstawiania się, absorbowania, przystosowywania się, adaptowania, przekształcania i odzyskiwania sił po ustąpieniu zagrożenia w odpowiednim czasie i w sposób efektywny, w tym poprzez zachowanie i przywrócenie podstawowych struktur i funkcji systemu. Autorzy z jednej strony prezentują teoretyczne i metodologiczne ujęcia oceny odporności państwa i społeczeństwa na zagrożenia kryzysowe, a z drugiej – praktyczne podejścia i narzędzia budowania odpornych społeczności. Uwaga autorów koncentruje się też na zdolności adaptacyjnej, którą traktują jako kluczową, bo odporność to nie tylko zdolność przetrwania kryzysowego zagrożenia, ale przede wszystkim adaptacyjna zdolność do radzenia sobie z nim. Z tej perspektywy analizują też przygotowanie jednostek i społeczności do właściwego reagowania na zagrożenia związane z dezinformacją i wskazują na znaczenie przeciwdziałania dezinformacji w budowaniu odporności państwa i jego instytucji na zagrożenia hybrydowe. Podkreślają wagę edukacji międzykulturowej i przygotowania strzeleckiego młodzieży w aspekcie budowania odporności społecznej. Ważnym elementem rozważań jest odporność jednostkowa i sposoby działania sprzyjające jej wzmacnianiu."(...)Pozycja Countering the phenomenon of radicalization and violent extremism: analysis based on the example of selected Western European countries(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Gut, JerzyOver the past decade, Western European countries have experienced a surge in Islamist and right-wing terrorism. The terrorist attacks have made the European community aware of the scale of the terrorist threat. The increase in the number of terrorist attacks is due, among other things, to the increasing radicalization, which in effect, in many cases, leads to terrorist activity. Confirmation of the negative effects of increasing radicalization in Western European countries, was a surprisingly large number of young people (men and women) who joined the so-called Islamic State in Syria and Iraq. Therefore, individual countries are implementing their strategies to combat radicalism and extremism, and taking measures aimed at deradicalization of already radicalized people. The main purpose of the article is to analyze the measures taken to counter radicalization and an attempt to assess their effectiveness, based on the example of selected Western European countries.Pozycja Specyfika dowodzenia jednostką specjalną na przykładzie JW GROM(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Gut, Jerzy; Kręcikij, JanuszSpecyfika dowodzenia jednostkami sił specjalnych niesie za sobą szereg wyzwań wynikających z ich przeznaczenia oraz sposobu realizacji zadań. Ze swojej natury operacje specjalne wymagają stałego wprowadzania innowacji w zakresie taktyk, technik i procedur operacyjnych. Implementację nowych rozwiązań i niekonwencjonalnego podejścia do kolejnych wyzwań mogą wprowadzać skutecznie tylko wyselekcjonowani, kreatywni dowódcy, cieszący się równocześnie wśród podwładnych autorytetem nieformalnego przywódcy. Nieodłącznym i istotnym aspektem specyfiki dowodzenia rozpatrywanej jednostki specjalnej jest także jej umiejscowienie w systemie dowodzenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.Pozycja The phenomenon of job burnout on the example of police officers in the city of Krakow(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Gut, Jerzy; Niedziela, KamilJob burnout as a social phenomenon covers more and more groups of employees. The problem mainly affects professions of a social nature, which require constant contact with other people. Previous studies have shown that police service is classified as high-risk in the context of job burnout due to the mode and manner of work that police officers perform every day. In their work, policemen are faced with ever greater requirements regarding their competence, availability, high quality and appropriate pace of performed tasks. Therefore, in their service they are particularly vulnerable to being affected by job burnout syndrome. This article attempts to determine the extent of the phenomenon of job burnout syndrome and its causes in a group of police officers working and representing various police departments in the city of Krakow. The research was conducted on the basis of the Polish version of the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI).Pozycja Wojska specjalne Rzeczypospolitej Polskiej(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Bieniek, Mieczysław; Mazur, Sławomir; Gruszka, Edward; Patalong, Piotr; Gut, Jerzy; Olbrycht, Marek; Skulimowski, Mariusz; Gulak, Stanisław; Piekarski, Tomasz; Polończyk, AgnieszkaZ wprowadzenia: "We współczesnym świecie zmniejszyło się prawdopodobieństwo klasycznego konfliktu wojennego na dużą skalę. Chociaż zagrożenie takie wciąż istnieje, to jednak częściej wybuchają konflikty lokalne, pojawia się wiele ognisk zapalnych oraz groźba ataków terrorystycznych. Dostrzeżono zatem, że w takim świecie Polska potrzebuje nie tylko nowoczesnych regularnych sił zbrojnych, zdolnych do wykonania szeregu zadań, zarówno na obszarze kraju, jak i daleko od jego granic, ale także większych sił do zadań specjalnych o wysokiej gotowości bojowej, zdolnych do wspólnych operacji z innymi armiami, zaopatrzonych w specjalne środki bojowe i wyszkolonych do działań niekonwencjonalnych, w tym w sytuacjach kryzysowych. W odpowiedzi na te potrzeby, 1 stycznia 2007 roku powołano do funkcjonowania Dowództwo Wojsk Specjalnych (DWS), a 24 maja tego samego roku Wojska Specjalne otrzymały status odrębnego czwartego rodzaju Sił Zbrojnych RP (obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Marynarki Wojennej)."(...)