Przeglądaj wg Słowo kluczowe "bezpieczeństwo"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 100
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Afryka jako obszar rywalizacji Rosji z Zachodem(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Adamczyk, NataliaAmbitions and influences of the Russian Federation reaches Post Soviet Area, the Middle East, and Africa as well. The Kremlin uses any geopolitical factor to sway antiwestern sentiments among African countries. The role of this paper is to analyze and present a place of African countries in russian politics, especially since 2015. Analytical approach suggest what political, economical and military tools are utilized by Russia to recover its previous position on this continent. Any consequences of russian involvement in chosen countries are also highlighted here to underline an international position of Russia on African continent.Pozycja Aktualna polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej a Unia Europejska – podstawowe zagadnienia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Czajkowski, MarekCelem artykułu jest syntetyczne ukazanie źródeł rosyjskiej polityki zagranicznej, ze szczególnym uwzględnieniem Unii Europejskiej. Zasadniczą tezą jest stwierdzenie, że najważniejszą motywacją polityki zagranicznej Moskwy jest utrzymanie władzy przez obecny rząd. W tym celu Moskwa świadomie kreuje kontrolowany konflikt z Zachodem aby wywołać efekt skupienia zagrożonego narodu wobec władzy w celu poprawy jej legitymizacji nadszarpniętej przez trudności gospodarcze.Pozycja Armia obywatelska czy zawodowa-początki sił zbrojnych USA(Oficyna Wydawnicza AFM, 2004) Kłosowicz, Robert"Niedawno zakończyła się druga wojna w Zatoce Perskiej, która potwierdziła potencjał, sprawność i potęgę amerykańskiej armii. Nikt dzisiaj nie kwestionuje, że organizacyjnie, zawodowa armia amerykańska jest bliska ideałowi, jaki stawia przed siłami zbrojnymi współczesne pole walki. Jednak należy pamiętać, że początki amerykańskiej machiny wojennej były dalekie od doskonałości a to, co dzisiaj wygląda imponująco, rodziło się w bólach."(...)Pozycja Bezpieczeństwo energetyczne Polski a swoboda wyboru źródeł energii w kontekście unijnej polityki klimatyczno-energetycznej(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Młynarski, TomaszUnia Europejska, jako promotor polityki klimatycznej mającej na uwadze ochronę środowiska, stawia państwom członkowskim coraz wyższe i ambitniejsze wymagania ekologiczno-energetyczne. Dla Polski oznacza to wyzwanie głębokiej transformacji sektora energetycznego, obejmującej konieczność redukcji emisji GHG w wytwórstwie energii. Artykuł przedstawia uwarunkowania i założenia polityki energetycznej Polski, w tym dylemat swobody wyboru źródeł energii w świetle oczekiwań polityki klimatycznej UE, opartej na paradygmacie dekarbonizacji. W praktyce prowadzi to do drastycznego ograniczenia ilości węgla w bilansie energetycznym państwa i de facto ogranicza wolność wyboru własnego miksu energetycznego.Pozycja Bezpieczeństwo energetyczne Rumunii(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Piziak-Rapacz, AnnaPopyt na energię stale rośnie. Niezaprzeczalność tego faktu generuje szereg problemów dla wszystkich państw świata. Rozwój gospodarczy państw powoduje wzmożony zapotrzebowanie na energię. Autorka niniejszej publikacji w pierwszej części ukazuje strukturę rynku energetycznego Rumunii. W drugiej części następuje porównanie rynku energetycznego w Polsce i Rumunii u progu II dekady XXI wieku. Rumunii brakuje nowej strategii dla sektora energetycznego. Rozwiązaniem ma być gaz łupkowy (zmiana stanowiska od 2013 r.), energetyka odnawialna, energia jądrowa, węgiel oraz angażowanie się państwa w międzynarodowe projekty energetyczne. W przypadku Polski strategię dyktuje dokument Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Proponowane rozwiązania to budowa elektrowni jądrowej, gaz niekonwencjonalny, terminal LNG w Świnoujściu, energetyka odnawialna, oraz energia z węgla. Głównym problemem wynikającym z wykorzystania węgla, jest zbyt wysoka emisja, CO2, co jest niezgodne ze strategią UE (niskoemisyjność). Rozwiązaniem mają być czyste technologie węglowe. Całość pracy została zakończona krótkim podsumowaniem bogatym we wnioski końcowe.Pozycja Bezpieczeństwo Europy – dyskusje wokół sekurytyzacji pomocy rozwojowej(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Paterek, AnnaArtykuł analizuje wpływ kwestii bezpieczeństwa na rolę współpracy na rzecz rozwoju. Od końca zimnej wojny, rosnącej wielkości oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA) towarzyszył wzrost znaczenia interesów bezpieczeństwa państw-dawców pomocy. Współpraca rozwojowa w co raz większym stopniu staje się instrumentem pozwalającym na wyeliminowanie ponadgranicznych źródeł zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Na tle teoretycznych rozważań i interpretacji teorii sekurytyzacji, wypracowanej przez badaczy tzw. szkoły kopenhaskiej, analizie poddano wybrane aspekty dyskursu wokół współczesnego spojrzenia na rolę pomocy rozwojowej w konstruowaniu bezpieczeństwa.Pozycja Bezpieczeństwo jako kontekst zrównoważonego rozwoju w planowaniu przestrzennym – wybrane aspekty zarządcze(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Damasiewicz, AgnieszkaKiedy w odniesieniu do planowania przestrzennego mowa o „zrównoważonym rozwoju” czy „bezpieczeństwie”, istnieje ryzyko bardzo ogólnikowego traktowania wartości, które reprezentują. Potrzebne jest skonkretyzowanie tych pojęć, aby w kolejnym kroku zidentyfikować wartości w nich zakodowane. To prowadzi do oznaczenia konfliktów pomiędzy wartościami, które ma chronić plan, oraz zmusza do dokonania wyboru mechanizmu ich rozstrzygania. Takim mechanizmem jest zasada proporcjonalności. Następnym krokiem jest przyjęcie określonego modelu zarządzania danym terenem, inkorporowanego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W omawianym przypadku jest to zarządzanie procesowe. Miejscowy plan musi być konkretny, musi spełniać wymogi prawne stawiane aktom prawa, a co najtrudniejsze, swoją treścią musi dowodzić, że kryteria jego jakości zostały spełnione oraz że jest kompletny: uwzględnia wszystkie wartości, które ma chronić, i odpowiednio porządkuje relacje między nimi.Pozycja Bezpieczeństwo jako obowiązek moralny Czy moralnym jest dać się okraść?(Oficyna Wydawnicza AFM, 2008) Bąk, AgnieszkaThe author analyses the moral aspects of actions undertaken by an entrepreneur in order to ensure the security of their business. It is indicated that some of these actions are in fact good and right, truly purposeful and just. However, their implementation my be justified by the normal risk that any business activity bears. The central problem of the entrepreneur to find a level of security that is optimal under the given circumstances, while remaining morally balanced in the sense that the employee is not treated as a potential or actual thief who cannot be trusted. The task is very difficult, particularly for an entrepreneur who takes business ethics seriously. Observing ethical standards may not be an excuse for exposing the business to a thief or fraudster. Opening to others opportunities to be dishonest is also an act (or an omission) which must be evaluated morally as wrong.Pozycja Bezpieczeństwo sportowych imprez masowych w działaniach policji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2011) Zawartka, MarekW artykule przedstawiono obowiązki i zadania Policji w obszarze zabezpieczenia imprez masowych wynikające z Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku, jak również z innych przepisów i umów międzynarodowych. Przedstawiono procedury w zakresie oceny stanu bezpieczeństwa obiektów sportowych i wydawania opinii oraz zadania realizowane przez Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Imprez Masowych i uruchomiony w kwietniu 2006 roku Policyjny Rejestr Imprez Masowych. Omówiono sposób monitorowania kibiców, jak również środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, połączony z obowiązkiem osobistego stawiennictwa w jednostce Policji.Pozycja Bezpieczeństwo w hotelarstwie polskim(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Kapera, Izabela; Kapera, JacekCelem opracowania było przedstawienie zagrożeń występujących w hotelarstwie i wybranych aspektów związanych z bezpieczeństwem w hotelu oraz prezentacja przykładów rozwiązań wpływających na poprawę bezpieczeństwa. Analiza materiałów źródłowych, w tym aktów prawnych i statystyk policyjnych, miała jednocześnie na celu uzupełnienie, usystematyzowanie i aktualizację zagadnień związanych z bezpieczeństwem w hotelarstwie. W pierwszej części artykułu przedstawiono terminologię usług hotelarskich, warunki i miejsce ich świadczenia oraz informacje na temat liczby obiektów noclegowych w Polsce na przestrzeni dziesięciu lat. Część druga porusza kwestie odpowiedzialności hotelarza. Zagrożenia występujące w hotelu zostały przybliżone w kolejnej, trzeciej części. Następnie przedstawiono wybrane aspekty związane z bezpieczeństwem w hotelu. Przykłady rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo w obiekcie noclegowym były przedmiotem rozważań w ramach ostatniej części. W 2011 roku było w Polsce ponad 7 tys. turystycznych obiektów noclegowych. Rodzaje i kategorie obiektów hotelarskich zostały określone w Ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych. Wymagania co do wyposażenia i świadczonych usług dla poszczególnych rodzajów i kategorii obiektów hotelarskich określa minister właściwy do spraw turystyki w drodze rozporządzenia. Poza tym z omawianym zagadnieniem koresponduje szereg innych przepisów, w tym odnoszące się do odpowiedzialności hotelarza. Zakres owej odpowiedzialności jest szeroki i wiąże się z odpowiedzialnością za należyte wykonanie usługi, za rzeczy wniesione do obiektu, za stworzenie lub przyczynienie się do stworzenia zagrożenia życia bądź zdrowia gości, za szkodę na zdrowiu lub utratę życia. Zagrożenia w hotelarstwie mogą mieć swoje źródło w czynnikach zewnętrznych, do których należy zaliczyć występowanie zjawisk patologicznych lub mogą być związane z obiektem i jego lokalizacją. Jak wykazują dane w przypadku hoteli, zajazdów, hoteli pracowniczych oraz kempingów i pól namiotowych najczęściej dokonywane są przestępstwa związane z kradzieżą cudzego mienia. Niemniej jednak zwiększanie bezpieczeństwa nie sprowadza się do przeciwdziałania kradzieżom. Wśród środków neutralizacji zagrożeń znajdują się środki: prawne, organizacyjno- taktyczne, architektoniczno-budowlane, mechaniczne, elektroniczne, fizyczne. Ważna jest współpraca między hotelarzami, policją i innymi służbami związanymi z bezpieczeństwem na terenie, w którym znajduje się obiekt.Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 2 (XXXV): Bezpieczeństwo i ryzyko w sporcie i turystyce(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Sideris, Elżbieta; Borkowski, Robert; Marasek, Adam; Marasek, Andrzej; Puczyłowski, Tomasz; Siadkowski, Adrian; Saskowski, Maciej; Cybula, IwonaZ wprowadzenia:"W niniejszym numerze proponujemy czytelnikom nową w naszym kwartalniku problematykę bezpieczeństwa i ryzyka w sporcie i turystyce, postanawiając tym samym poszerzyć pole tematyczne czasopisma o zagadnienia dotychczas pomijane lub traktowane w naukach o bezpieczeństwie marginalnie. A przecież sport i turystyka są przedmiotem badań nie tylko w naukach o kulturze fizycznej, lecz także w naukach o zdrowiu, historiografii, naukach prawnych etc. Zdaniem zespołu autorskiego warto otwierać nowe pola badawcze w naukach o bezpieczeństwie, bowiem we współczesnych, rozwiniętych społeczeństwach zachodnich sport zarówno w wersji wyczynowej, jak i rekreacyjnej oraz rozmaite formy turystyki stanowią nader ważny element życia jednostek i społeczeństw. Jest to powszechnie praktykowana forma spędzania czasu wolnego i dbałości o zdrowie, a także sposób kształtowania życia emocjonalnego tak jednostek, jak i całych społeczeństw. Turystyka i rekreacja są także znaczącym sektorem gospodarki w sferze usług. Produkcja i obrót handlowy coraz bardziej zróżnicowanym sprzętem sportowym stanowi z kolei nader rentowny segment biznesu i wpływa na rozwój dyscyplin wyczynowych oraz rekreacji, umożliwiając bicie kolejnych rekordów oraz rozwój nowych odmian już istniejących dyscyplin sportowych. Obok produkcji zbrojeniowej jest bez wątpienia czynnikiem rozwoju nowoczesnych technologii materiałowych."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 3 (XXXVI) : Kształcenie w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku. Wybrane aspekty(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Kubiak, Krzysztof; Frącik, Krystian; Pawłuszko, Tomasz; Mickiewicz, Piotr; Mazurkiewicz, Agata; Baranowska, Aneta; Klisz, Maciej; Pieczywok, Andrzej; Siekiera, Joanna; Kukartseva (Glaser), Marina; Chertok, Michail; Kraj, Kazimierz; Tkach, Liudmyla; Kozioł, AleksandraZ wprowadzenia: "Gwałtowny postęp, który w XXI wieku objął tak wiele dziedzin życia, nie ominął także sfery wojskowej. Siły zbrojne przechodzą bardzo szybkie przemiany pod wpływem nowych osiągnięć naukowo-technicznych i poszukiwania najbardziej efektywnych sposobów ich wykorzystania nie tylko w czasie wojny, ale także pokoju i kryzysu. To wszystko stanowi duże wyzwanie dla twórców systemów kształcenia wojskowego, które należy zorganizować tak, by zapewniały siłom zbrojnym kadrę przygotowaną do sprostania współczesnym wymaganiom. Nie chodzi jedynie o naukę wykorzystania nowych rozwiązań, ale także o tak oczywiste kwestie, jak budowa zdolności przywódczych czy odporności na propagandę i dezinformację, aby nie powodowała ona olbrzymich konsekwencji dla morale kadry dowódczej i szeregowych żołnierzy. Biorąc to pod uwagę redaktorzy tomu, którzy zgodnie z dewizą periodyku starają się łączyć teorię i praktykę bezpieczeństwa, uznali, że warto jest przybliżyć różne aspekty kształcenia w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 4 (XXXVII) : Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa. Metody i narzędzia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Ziarko, Janusz; Chodyński, Andrzej; Marjański, Andrzej; Ropęga, Jarosław; Świerczyńska, Jowita; Zawadzka, Sylwia; Majchrowska, Elżbieta; Laszczak, Mirosław; Komsta, PiotrZ wprowadzenia: "Nauki o bezpieczeństwie oraz nauki o zarządzaniu i jakości jako dyscypliny naukowe wchodzą w skład dziedziny nauk społecznych. Obiektem i przedmiotem badań w naukach społecznych jest rzeczywistość społeczna, na którą składają się: zbiorowości i zbiory społeczne, instytucje społeczne, a także procesy oraz zjawiska społeczne. Występuje przy tym heterogeniczność obiektu badań, co wymaga stosowania różnorodnych narzędzi badawczych, metod i technik – często pochodzących z innych dyscyplin naukowych, spoza dziedziny nauk społecznych. Jednym z celów badań dotyczących bezpieczeństwa może być podniesienie jego poziomu, także z wykorzystaniem dorobku nauk o zarządzaniu. Należy brać pod uwagę zróżnicowane rozumienie pojęcia „bezpieczeństwo” i fakt, że termin ten jest obecnie dyskutowany."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2020, nr 2 (XXXIX) : Jednostka Wojskowa GROM jako instrument polityki bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej. Jubileusz 30 lat istnienia formacji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Mikłusiak, Grzegorz; Lasoń, Marcin; Wydrowski, Grzegorz; Elak, Leszek; Frącik, Krystian; Królikowski, Hubert; Jadach, Krzysztof; Bal, Andrzej; Gut, Jerzy; Kręcikij, Janusz; Orłowski, Piotr; Gąstał, Piotr; Sapierzyński, Tadeusz; Minczykowska, Katarzyna; Polko, Roman; Brochwicz, Wojciech; Borkowski, RobertZ przedmowy: "W tym roku przypada 30. rocznica powołania do życia Jednostki Wojskowej GROM. Decyzja o utworzeniu Jednostki została podjęta przez rząd premiera Tadeusza Mazowieckiego 13 lipca 1990 roku. Generał Petelicki dołożył wszelkich starań, by nowo powstała Jednostka dorównywała umiejętnościami i wyszkoleniem najlepszym jednostkom specjalnym na świecie oraz by jako równorzędny partner mogła z nimi prowadzić zadania na teatrze działań wojennych. Kolejni Dowódcy kontynuowali zamysł Generała, utrzymując najwyższy poziom wyszkolenia oraz ciągle zwiększając możliwości i zdolności bojowe Jednostki dzięki doświadczeniom nabytym podczas misji oraz licznych szkoleń w kraju i za granicą. Budowanie jednostki od początku oparte było na najlepszych praktykach i doświadczeniach zagranicznych oddziałów sił specjalnych, w szczególności tych ze Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2020, nr 4 (XLI) : Bezpieczeństwo w zarządzaniu publicznym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Chodyński, Andrzej; Wilk-Woś, Zofia; Ropęga, Jarosław; Ziarko, Janusz; Sienkiewicz-Małyjurek, Katarzyna; Kowalczyk, Jan; Marciniak, Dominika; Szmitkowski, Paweł; Bałamut, Anna; Świerczyńska, Jowita; du Vall, Marta; Majorek, Marta; Leśniewski, Zbigniew; Sienko, Natalia; Zysiak-Christ, Beata; Humeniuk, Paweł; Kopczewski, Marian; Sawczyszyn, AleksandraZ wprowadzenia: "W literaturze przedmiotu dyskutowane są związki między bezpieczeństwem publicznym a bezpieczeństwem wewnętrznym. Rozpatrywane są różne warianty, w których: 1) bezpieczeństwo wewnętrzne i bezpieczeństwo publiczne są traktowane jako odrębne, równorzędne kategorie; 2) bezpieczeństwo publiczne stanowi jedną z subkategorii w ramach bezpieczeństwa wewnętrznego lub 3) wyodrębnia się bezpieczeństwo wewnętrzne jako jedną z kategorii bezpieczeństwa narodowego, bez wymieniania bezpieczeństwa publicznego jako odrębnej kategorii."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2021, nr 2 (XLIII): Bezpieczeństwo mikrobiologiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2021) Borkowski, Robert; Skrabacz, Aleksandra; Sideris, Elżbieta; Konieczny, Czesław; Hrytsai, Liliia; Zychowicz, Iwona; Halista-Telus, Edyta; Mendyk, Przemysław; Wilkowski, Paweł; Stelmach, Jarosław; Kudzin-Borkowska, MałgorzataWprowadzenie "W niniejszym numerze kwartalnika podejmujemy nową, wymuszoną okolicznościami, problematykę epidemiczną, wychodząc z założenia, że obowiązkiem badacza jest reagować na nowe zjawiska i zagrożenia. Autorzy skupili się na wątkach społecznych, psychologicznych, ekonomicznych, ekologicznych, na funkcjonowaniu infrastruktury transportu w warunkach pandemii etc. niż na problemach epidemicznych, mikrobiologicznych czy też z zakresu zdrowia publicznego. Rozważamy zatem na łamach numeru wpływ pandemii na stan bezpieczeństwa społeczno-ekonomicznego Polski, postawy w sytuacji zagrożenia COVID- 19, problemy bezpieczeństwa w komunikacji lotniczej podczas epidemii, skutki pandemii w środowisku naturalnym oraz na poczucie bezpieczeństwa i zaufania społecznego w obliczu pandemii. Tę część numeru zamyka tekst poświęcony pierwszej pomocy i programowi upowszechniania dostępu do automatycznych defibrylatorów AED, co wobec niewydolności systemu ochrony zdrowia okazuje się niebywale ważnym elementem systemu ratownictwa RP. W dziale „Varia” znajdziemy artykuł poświęcony coraz szybciej rozwijającym się technologiom biometrycznym, a w dziale recenzji cztery teksty poświęcone monografiom na temat zarządzania kryzysowego, ratownictwa, szczególnej roli krwi w medycynie i życiu społecznym oraz ogólnej kondycji świata zachodniego w dobie pandemii. Całości numeru dopełnia komunikat z prac badawczych Podkomisji Ratownictwa Narciarskiego KTN ZG PTTK. Mamy nadzieję, że efekty naszego wysiłku badawczego pozwolą lepiej rozumieć zmiany zachodzące w społeczeństwie przeżywającym całkiem nowe doświadczenia wpływające na bez mała wszystkie aspekty życia."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2023, nr 4 (LIII) Bezpieczeństwo biznesu. Aspekty zarządcze(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Chodyński, Andrzej; Marciniak, Dominika; Laszczak, Mirosław; Mazur, Jadwiga; Leśniewski, Michał Adam; Komsta, Piotr; Oliwkiewicz, Barbara; Kozioł, Wojciech; Łojek, Paweł; Grzyb, Mariusz; Woźniak-Zapór, Marta; Banasik, Tomasz; Banasik, Katarzyna; Włodarczyk, Bartosz; Bałamut, Anna; Waśniewski, Krzysztof; Kapera, Izabela; Kwieciński, MirosławZ wprowadzenia: "Współczesne przedsiębiorstwa funkcjonują w warunkach silnej turbulencji otoczenia. Skutki tej turbulencji przejawiają się w postaci możliwych kryzysów przedsiębiorstw, zarówno o charakterze ekonomicznym (m.in. w wyniku zawirowań na rynkach finansowych czy recesji), jak i pozaekonomicznym (wywoływanych przez wojny, katastrofy naturalne, terroryzm, skutki globalnego ocieplenia, pandemie itd.). Narastanie zjawisk o charakterze globalnym (pandemie, katastrofalne zjawiska naturalne, np. huragany, susze i trzęsienia ziemi) powoduje, że podmioty gospodarcze powinny wykazywać się zdolnościami o charakterze rezylientnym1 – zapewniać sobie przetrwanie poprzez dostosowywanie się (na ile to możliwe) do występujących zmian."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2025, nr 2 (LIX) Znaczenie odporności dla bezpieczeństwa jednostek i społeczności(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Ziarko, Janusz; Mazur, Zofia; Sitarski, Michał; Grzesiak, Krystyna; Leśniak, Małgorzata; Piwowarczyk, Katarzyna; Zinkiewicz, Beata; Herman, Marceli; Sitarski, Michał; Ostrowska, Monika; Mazur, Sławomir; Kupiński, Jerzy; Keplin, Jarosław; Gut, Jerzy; Budziaszek, Wiktoria; Urban, MariuszWprowadzenie: "Współczesne społeczności bardzo często doświadczają niezwykle intensywnych klęsk żywiołowych – katastrof zagrażających zdrowiu i życiu ludzi, ich mieniu, środowisku przyrodniczemu i infrastrukturze gospodarczej. Sytuacje katastrofalne związane są ze zjawiskami naturalnymi (powodzie, lawiny, burze, ekstremalnie niskie i wysokie temperatury, susze, pożary lasów, epidemie chorób zakaźnych, aktywności wulkaniczne, trzęsienia ziemi), a także powodowane są przez człowieka – w tym zniszczenia będące wynikiem konfliktów i wojen, ataków terrorystycznych czy różnego rodzaju awarii przemysłowych. Chociaż zagrożenia są nieuniknione, a całkowite wyeliminowanie ryzyka jest niemożliwe, niezwykle ważne jest umożliwienie społecznościom uodpornienia się na skutki zagrożeń naturalnych i powodowanych przez ludzi. Odporność społeczna, czyli trwała zdolność społeczności do przetr wania i odbudowy po skutkach katastrof, staje się kluczowa dla zapewnienia społecznościom bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. Polega ona na przewidywaniu, planowaniu i ograniczaniu ryzyka związanego z katastrofami w celu skutecznej ochrony osób, społeczności i krajów, ich źródeł utrzymania, zdrowia, dziedzictwa kulturowego, aktywów społeczno-gospodarczych i ekosystemów . Odporność jest z natury dynamiczna i opiera się na heraklitejskiej koncepcji „wszystko się zmienia, nic nie jest niezmienne”. Jej dynamizm obejmuje złożoność, niepewność, zmianę, kryzys jako normalne, a nie wyjątkowe warunki. Dlatego analiza odporności społecznej ukierunkowana jest na zrozumienie mechanizmów, dzięki którym społeczność może dostosować się nie tylko do wyzwań, z którymi ma do czynienia bezpośrednio, ale także do tych nieoczekiwanych i nieznanych. Odporność sprawia, że społeczności stają się przygotowane, że są chronione przed zagrożeniami kryzysowymi o negatywnych dla nich konsekwencjach oraz że są zdolne do reagowania na nie i szybkiego odzyskiwania sił po ich ustąpieniu. Obecnie wśród teoretyków i praktyków zarządzania kryzysowego panuje zgoda co do tego, że odporność społeczności ujmować można jako składającą się z trzech wymiarów : 1) zdolności radzenia sobie poprzez pokonywanie wszelkiego rodzaju przeciwności losu; 2) zdolności adaptacyjnej, jako zdolności do uczenia się na podstawie przeszłych doświadczeń i dostosowywania się do przyszłych wyzwań; 3) zdolności transformacyjnej, jako zdolności do reorganizacji instytucji, które wspierają indywidualny dobrobyt i zrównoważoną odporność społeczną w obliczu przyszłych kryzysów. Ale odporność uznawana jest także za koncepcję niejasną, niewyjaśniającą relacji między trzema wymiarami odporności społecznej. Nadal nie wiemy, w jakich warunkach wymiary odporności społecznej mogą się wzajemnie wzmacniać, a w jakich jedna zdolność może podważać inną, a także nie wiemy, na czym dokładnie polega proces budowania odporności. Odporność pozostaje ciągle pojęciem amorficznym, rozumianym i stosowanym w różny sposób przez różne grupy badaczy i praktyków. Brakuje nam dokładnej wiedzy na temat czynników determinujących odporność społeczności, nie wiemy, jak można czy należy te czynniki zmienić, ale także brak nam wiedzy na temat „dźwigni” działań, które umożliwiłyby społecznościom szybki rozwój zdolności odpornościowych. Odporność społeczna wymaga ujęcia w spójne ramy analityczne, opierające się na wiedzy naukowej i doświadczeniach praktycznych, które zaoferują właściwą perspektywę – adekwatną do dzisiejszych wyzwań związanych intensyfikacją zagrożeń i zmian, przed którymi stają społeczeństwa . Przegląd literatury pozwala zidentyfikować wiele czynników korelujących z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność. Rozpatrywane są one – bądź mogą być – w różnych kontekstach, np. w odniesieniu do rodzaju zagrożenia czy specyficznych cech charakteryzujących społeczność. Wskazuje się, że odporność społeczna jest głównie kształtowana przez instytucje oraz społeczne relacje i sieci, które umożliwiają ludziom dostęp do zasobów, uczenie się na podstawie doświadczeń, a także opracowywanie i testowanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze wspólnymi zagrożeniami. Mówi się także o rozwijaniu dostępu do kapitałów pozwalających nie tylko na radzenie sobie z niekorzystnymi warunkami i dostosowywanie się do nich (zdolność reaktywna), ale także na poszukiwanie i tworzenie opcji postępowania (zdolność proaktywna) i w ten sposób rozwijania zwiększonej kompetencji (czyli pozytywnych zdolności) w radzeniu sobie z zagrożeniami. Zaznaczyć też należy, że omawiane w literaturze zagadnienia związane np. z czynnikami korelującymi z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność, ze zmniejszeniem podatności społeczności na katastrofalne zagrożenia czy prowadzeniem działań zapobiegawczych ukierunkowanych na minimalizowanie negatywnych skutków katastrofy, są prezentowane dość ogólnie, za mało szczegółowo, co obniża przydatność tej wiedzy i możliwość jej praktycznego zastosowania. Odporność społeczności jest stosunkowo nowym terminem w odniesieniu do społecznego bezpieczeństwa. Obejmuje on i rozwija wiele tradycyjnych tematów związanych ze społeczną gotowością na wypadek sytuacji kryzysowych. Akcentuje się, że społeczności bardziej efektywnie przygotowują się, reagują i odzyskują siły po katastrofach, gdy są aktywnymi partnerami w procesach decyzyjnych i w działaniach zaradczych. Podkreśla się też, że społeczność potrafi łagodzić skutki katastrof, gdy stale rozwija swoje zdolności odpornościowe w następujących obszarach: 1) angażowania się, poprzez swoich przedstawicieli, w planowanie wydarzeń związanych z poprawą bezpieczeństwa i osobistym przygotowaniem do sytuacji kryzysowych, 2) rozwijania sieci i relacji społecznych i aktywnego w nich uczestnictwa, 3) promowania przedsięwzięć związanych z poprawą przygotowania społeczności do sprawnego uczestniczenia w reagowaniu kryzysowym, 4) dążenia do uwzględniania w planach i programach zarządzania kryzysowego sił i środków, które wspierają funkcjonalne potrzeby osób z grup ryzyka, 5) tworzenia planów skutecznego reagowania na potrzeby życiowe członków społeczności po katastrofie, 6) uczestniczenia w tworzeniu planów odbudowy mienia jednostkowego i społecznego, które należy uruchamiać natychmiast po katastrofie. Widzimy, że wzmacnianie odporności powinno opierać się na rzetelnej wiedzy, umiejętnościach i dobrych praktykach z zakresu uczestnictwa publicznego, zarządzania kryzysowego i ograniczania ryzyka katastrof. Wymaga też kompetencyjnego rozwoju społeczności, który : 1) uwzględnia międzyludzkie różnice związane z wiekiem, płcią, sprawnością psychofizyczną, pochodzeniem kulturowym i językowym, statusem społeczno-ekonomicznym bądź jakimkolwiek innym aspektem różnorodności, a także 2) implikuje podejścia włączające i angażujące różne grupy osób, społeczności i organizacji, wykorzystując ich mocne strony i uwzględniając słabości. Wzmacnianie odporności wymaga więc społecznego zaangażowania, gdyż odporności na katastrof y nie można rozwijać bez udziału społeczności ani w jej imieniu. Niezbędna jest aktywność osób, grup, organizacji – niezależnie od tego, czy związane są one z rządem, administracją samorządową, organizacjami pozarządowymi czy sektorem prywatnym. Społeczne zaangażowanie łączy wszystkich interesariuszy w dziele przygotowania i realizacji programów mających na celu zmniejszanie ryzyka katastrof oraz wspieranie odporności. Świadomość znaczenia odporności społeczności dla jej bezpieczeństwa staje się coraz bardziej powszechna, ale zrozumienie, jak przygotowywać i wykorzystywać różnorodne programy i zasoby do budowania odporności, stanowi poważne wyzwanie. Niezbędna staje się strategia – wyznaczająca kierunki działań i sposoby postępowania uwzględniające społeczną i terytorialną specyfikę – którą społeczności mogłyby sukcesywnie wdrażać z zamiarem wzmocnienia swojej odporności na katastrof y. Faktem jest, że społeczności wdrażają wiele różnych przedsięwzięć z zamiarem wzmocnienia swojej odporności, ale w tych działaniach trudno jest dostrzec społecznie aprobowaną myśl przewodnią. Wiązać to można z metodycznymi niedostatkami, które sprawiają, że zarówno podmioty rządowe i pozarządowe, jak i społeczności mają minimalne możliwości dzielenia się doświadczeniami z działań na rzecz budowania i/ lub wzmacniania swojej odporności na katastrof y czy omawiania, w jaki sposób angażować i integrować interesariuszy do wspólnych działań. Stąd lokalnym władzom, społecznościom i ich partnerom trudno jest syntetyzować informacje związane z własnymi doświadczeniami. Jeszcze trudniej jest im integrować te informacje z informacjami czerpanymi z zasobów literatury po to, by rozjaśniać problemy lokalnego bezpieczeństwa, co stanowiłoby podstawę lokalnego planowania kryzysowego. Z po-wyższego widać ogrom potrzeb w zakresie wiedzy wyjaśniającej uwarunkowania odporności lokalnej społeczności, którą lokalne władze i społeczności mogłaby wykorzystywać w planowaniu i realizacji przedsięwzięć włączających społeczności do działań służących poprawie bezpieczeństwa – poprzez czynienie tych społeczności bardziej odpornymi. Tematyka artykułów zebranych w niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” dotyczy uwarunkowań odporności społecznej na zagrożenia kryzysowe. Przyjęcie odporności jako podstawowego podejścia do przeciwdziałania klęskom żywiołowym oznacza określenie uwarunkowań i obszarów działań, w których różne zakresy naszej pracy mogą się wzajemnie uzupełniać i wzmacniać. W numerze prezentowane są wyniki dociekań badawczych autorów nad odpornością na naturalne klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które stanowić mogą punkt wyjścia do dalszych partnerskich dyskusji i prac badawczych. Autorzy rozpatrują odporność w odniesieniu do zdolności przetrwania trudnej sytuacji i/lub szybkiego wyjścia z niej, a także wyprzedzania ryzyka i stawiania czoła wyzwaniom, zanim się pojawią. Patrzą też na odporność jako na zdolność systemu, społeczności lub społeczeństwa narażonego na zagrożenia do przeciwstawiania się, absorbowania, przystosowywania się, adaptowania, przekształcania i odzyskiwania sił po ustąpieniu zagrożenia w odpowiednim czasie i w sposób efektywny, w tym poprzez zachowanie i przywrócenie podstawowych struktur i funkcji systemu. Autorzy z jednej strony prezentują teoretyczne i metodologiczne ujęcia oceny odporności państwa i społeczeństwa na zagrożenia kryzysowe, a z drugiej – praktyczne podejścia i narzędzia budowania odpornych społeczności. Uwaga autorów koncentruje się też na zdolności adaptacyjnej, którą traktują jako kluczową, bo odporność to nie tylko zdolność przetrwania kryzysowego zagrożenia, ale przede wszystkim adaptacyjna zdolność do radzenia sobie z nim. Z tej perspektywy analizują też przygotowanie jednostek i społeczności do właściwego reagowania na zagrożenia związane z dezinformacją i wskazują na znaczenie przeciwdziałania dezinformacji w budowaniu odporności państwa i jego instytucji na zagrożenia hybrydowe. Podkreślają wagę edukacji międzykulturowej i przygotowania strzeleckiego młodzieży w aspekcie budowania odporności społecznej. Ważnym elementem rozważań jest odporność jednostkowa i sposoby działania sprzyjające jej wzmacnianiu."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka nr 3 (XXVIII), 2017 (Wojska Obrony Terytorialnej w Polsce i na świecie w drugiej dekadzie XXI wieku)(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Michalak, Artur; Kośmider, Tomasz; Gąsiorek, Krzysztof; Stachowski, Marcin; Klisz, Maciej; Żuchowski, Remigiusz; Nastarowicz, Tadeusz; Mendrala, Zenon; Wróbel, Ilona; Gruszczyk, Aleksandra; Rokicki, Jarosław; Borkowski, Robert; Młynarski, Tomasz; Thiriet, Damien; Marczuk, Karina Paulina; Grzela, Joanna; Małysa, Tobiasz; Kuśmirek, Karolina; Kraj, Kazimierz; Jureńczyk, Łukasz; Jarnicki, Damian; Maj, Ewa; Sokół, Wojciech; Tym, Juliusz S.; Saskowski, Maciej; Pieróg, Iwona; Gawor, Piotr; Sokołowski, Andrzej; Strzelecki, Michał; Wilczyński, Norbert; Soloch, Krzysztof; Lasoń, Marcin; Klisz, Maciej; Budzowski, KlemensBiorąc to pod uwagę niniejszy numer, poświęcony on został wojskom obrony terytorialnej w Polsce i na świecie. Temat ten jest spójny z zagadnieniem, jakie podjęto w poprzednim numerze, wydanym pod redakcją Marcina Lasonia. Mowa w nim była o Wojskach Specjalnych RP w kontekście wykonania przez nie ważnego zobowiązania międzynarodowego, rzutującego na postrzeganie Polski na arenie międzynarodowej oraz jej zdolności obronne. Wnioskować należy, że w ten sposób omówiono także znaczenie i funkcjonowanie jednego z Rodzajów Sił Zbrojnych RP. W naturalny sposób zatem problematyka tworzonych właśnie w Polsce Wojsk Obrony Terytorialnej wpisuje się we wskazany nurt rozważań. Wszak są one tworzone, by wzmocnić potencjał obronny Polski, powodzenie realizacji tego projektu ma duże znaczenie polityczne, a jego wpływ na stan Sił Zbrojnych RP jest tematem licznych dyskusji, nie tyko ekspertów. Dyskusje te stanowią źródło wielu faktów i mitów, z których przynajmniej część traktować można jako dezinformację czynioną przez przeciwników nowej formacji. Jednak omawiane fakty także stwarzają pole do wielu rozważań dotyczących celowości przydzielenia nowej formacji niektórych zadań, tempa jej tworzenia itp. Wobec powyższego uznano, że łamy periodyku naukowego będą dobrym miejscem do oddzielenia faktów od mitów oraz przedstawienia procesu tworzenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Polsce. Przedstawiona dyskusja powinna mieć duży walor edukacyjny i właściwie wykorzystana przyczynić się do lepszego zrozumienia istoty tego projektu.Pozycja Bioterroryzm a bezpieczeństwo w dobie globalizacji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Szot, WiesławW artykule przedstawiono dokonującą się we współczesnym świecie groźbę użycia przez terrorystów broni masowej zagłady, w głównej mierze broni biologicznej. Wskazano na szczególną rolę przyjętej przez terrorystów możliwości użycia różnego typu patogenów, które mogą doprowadzić do masowych zgonów wśród ludności. Na współczesnym rynku gospodarczym opartym na określonych uwarunkowaniach politycznych istnieją bowiem duże możliwości pozyskania przez terrorystów różnego typu środków, które mogą być wykorzystane jako potencjalne źródła chorobotwórcze. W odróżnieniu od substancji chemicznych, większość znanych środków biologicznych może być użyta w niewielkich ilościach przez terrorystów w celu osiągnięcia dużego efektu rażenia. Broń biologiczna w rękach terrorystów jest jednym z najstraszniejszych środków masowego rażenia.