Metoda badań w naukach o bezpieczeństwie na przykładzie badania bezpieczeństwa pracy
Ładowanie...
Data wydania
2013
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN
1899-6264
eISSN
Tytuł tomu
ISBN
eISBN
Wydawca
Oficyna Wydawnicza AFM
Abstrakt
Założono, że metoda w nauce o bezpieczeństwie całościowo pokazywać powinna
sposób badawczego docierania do wiedzy i pojęciowego jej przedstawiania. Wytyczać
drogi, które mogą prowadzić do rozwiązania problemu. Powinna pozwalać na
kompetentne prowadzenie dyskursu dotyczącego problemów bezpieczeństwa.
Przyjęto, że rozwój nauk o bezpieczeństwie nakazuje szukanie odpowiednich dla
nich metod. W poszukiwaniach właściwych metod uwzględnić należy złożoność bezpieczeństwa
i tworzących go zjawisk. Wyostrzać trzeba świadomość metodologiczną,
gdyż każda metoda posiada w swojej strukturze ograniczenia. Sprawiają one,
że metoda ujmuje rzeczywistość bezpieczeństwa nieadekwatnie, nie pozwala na
uzyskanie pełnego jej obrazu.
Dlatego, żeby adekwatnie opisać i wyjaśnić zjawisko bezpieczeństwa uwzględniać
należy sensy, znaczenia i wartości, które towarzyszą intencjonalnie i generatywnie
działającemu badaczowi. Zachowanie badacza w sytuacji bezpieczeństwa rozpatrywać
trzeba uwzględniając,
• podmiotowo warunkowany, mentalny kontekst towarzyszący badaniu;
• regulacyjny wpływ kulturowych norm i dyrektyw działania, respektowanych
w danej społeczności.
W artykule zarekomendowano model metodyki badawczej dla nauk o bezpieczeństwie,
pojmowany jako teoretyczna koncepcja wyznaczająca przedmiot i problemy
badań oraz metody pozyskiwania i przetwarzania informacji. Określa on podejście
pozwalające unikać błędów i gromadzić wiarygodne dane dotyczące problemu, dające
podstawę do dokonania oceny badanej rzeczywistości oraz sformułowania na
ich podstawie wniosków i dyrektyw praktycznych służących rozwojowi.
It was assumed that a method in the science of safety should integrally show a research
form of reaching knowledge and its conceptual presentation. It should pave
the roads that can lead to solving problems. It should allow the competent conducting
of discourse upon security issues.
It is assumed that the development of safety science requires searching for appropriate
methods. In the search for adequate methods one should consider the complexity
of safety and its constituent phenomena. One needs to sharpen methodological
awareness, since each method has limitations in its structure. They cause the method to recognize the reality of security inappropriately and do not allow
access to its full picture.
Therefore, to adequately describe and explain the phenomenon of safety one must
take into account senses, meanings and values that intentionally and generatively
accompany the acting researcher.
The behavior of the researcher in the security situation must be examined, taking
into account,
• subjectively conditioned, mental context accompanying the study;
• the regulatory effect of cultural norms and directives of action, respected in the
given community.
In the article, the model for research methodology for the science of safety was
recommended. This is understood as a theoretical concept of defining the subject
and research problems and, methods of obtaining and processing information. It
defines the approach that allows errors to be avoided and the collecting of reliable
data that give ground to evaluate the studied reality and to formulate conclusions
on their basis as well as practical directives that serve the development.
Предполагается, что используемые в науке о безопасности методы должны
целостно показывать способы исследовательского пути к концептуальным знаниям,
пути к решению проблем, а также дать возможность вести компетент-
ностный дискурс по вопросам безопасности.
Развитие науки о безопасности требует поиска соответствующих методов. Во
время этих поисков следует учитывать сложность проблем безопасности и её
составляющих. Необходимо выработать методологическое сознание, так как
каждый метод имеет свои структурные ограничения, которые приводят к тому,
что метод указывает реальность безопасности неадекватно и не дает полной
её картины. Поэтому, для того, чтобы адекватно описать и объяснить явление
безопасности необходимо учитывать значения, составляющие и ценности, сопутствующие
деятельность исследователя.
Действия исследователя занимающегося безопасностью должно учетываеть:
• субъективно обусловленный, психический контекст, сопровождающий исследование;
• регулирующее воздействие культурных норм и правил действий, принятых
в обществе.
В статье предложено модель для исследовательской методологии науки о безопасности,
понимаемую как теоретическая концепция, определяющая предмет и
задачи исследований, а также методы получения и обработки информации. Эта
модель определяет подход, позволяющий избежать ошибок и собирать проверенные
сведения по данной проблеме, которые в свою очередь дают возможность
оценить исследуемую действительность, сформулировать на этой основе
выводы и разработать практические директивы.
Opis
Słowa kluczowe
Źródło
Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2013, nr 3, s. 21-37.