Przeglądaj wg Autor "Senderek, Tomasz"
Teraz wyświetlane 1 - 11 z 11
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Leczenie pozawałowego VSD(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Białowąs, Patrycja Agnieszka; Senderek, TomaszJednym z powikłań zawału serca jest pęknięcie przegrody międzykomorowej. Pęknięcie najczęściej dokonuje się między trzecim a piątym dniem od zawału. To powikłanie dotyczy ok. 1% pacjentów z zawałem STEMI. Pozawałowe VSD jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i wiąże się z dużym odsetkiem śmiertelności. Szybkie podjęcie leczenia chirurgicznego zwiększa szansę przeżycia. 74-letnia pacjentka została przyjęta do oddziału kardiologicznego z ostrym zawałem mięśnia serca ściany przedniej. W koronarografii uwidoczniono LAD na granicy zamknięcia skrzepliną. Zadecydowano o wykonaniu PCI. W drugiej dobie od zawału stwierdzono VSD w okolicy przykoniuszkowej. Pacjentka została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego w trybie pilnym. W opisywanym przypadku dużą rolę pozytywnej predykcji odgrywał dobry stan hemodynamiczny pacjentki przed zabiegiem oraz miejsce pęknięcia przegrody. Najważniejszą metodą diagnostyczną pozawałowego VSD jest badanie echokardiograficzne, które uwidacznia miejsce ewentualnego pęknięcia mięśnia.Pozycja Medicine and Public Health 2023, Vol. 1, Number 1(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2023) Zuzak, Tomasz Zbigniew; Bogaczyk, Anna; Januszek, Natalia; Januszek, Sławomir; Kluz, Tomasz; Taran, Katarzyna Anna; Aksędowski, Krzysztof; Komorowski, Andrzej L.; Korneta, Krzysztof; Zavatskyi, Ruslan; Wąsik, Magdalena Maria; Bazielich, Antoni Wiktor; Sielski, Peter; Senderek, Tomasz; Komorowski, Artur; Solecki, Krzysztof; Miklaszewski, KrzysztofIntroduction: "It is with great pleasure that I invite readers to browse through the first issue of our journal “Medicine and Public Health”. It is not surprising that as the articles in this issue were submitted not long after the most intense period of the pandemic, we notice a significant number of articles dealing with different aspects of the COVID pandemic. It heavily influenced virtually all aspects of healthcare, hence articles about its impact on areas such as cancer screening and emergency surgery are included. There are also several interesting case reports ranging from an atypical presentation of gallbladder cancer, an atypical Amyand hernia, to the rare congenital malformation situs inversus. In addition, the reader will have the opportunity to consider the difficulties that accompany the differential diagnosis of a kidney mass and iliac crest mass in the section concerning images in clinical medicine. All in all, I sincerely believe that the mix of articles prepared for this issue will meet the high expectations of our readership. And if this is so, I can assure you that we are already working on the next, and hopefully even more interesting issue of our journal."(...)Pozycja Obraz cytoimmunologiczny płynu stawowego w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wstępna ocena wpływu leczenia metotreksatem i metyloprednizolonem(Oficyna Wydawnicza AFM, 2018) Wędrowska, Ewelina; Libura, Marek; Chmielarski, Maciej; Grad, Bartłomiej; Golińska, Joanna; Senderek, Tomasz; Wojciechowski, Rafał; Siudut, Jakub; Kopiński, PiotrWprowadzenie: Pobranie płynu stawowego w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) umożliwia wgląd w miejscową aktywność zapalenia. W patogenezie zmian stawowych główną rolę pełnią komórki T, w tym dodatnie z ligandami receptorów śmierci: Ligand Fas (FasL) i TRAIL (TNF-related apoptosis-inducing ligand). W terapii RZS lekiem pierwszego rzutu jest metotreksat (MTX), w leczeniu uwzględnia się m.in. glikokortykosteroidy (metyloprednizolon) i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Mało wiadomo o wpływie leczenia na profil immunologiczny płynu stawowego w RZS. Cel pracy: Scharakteryzowanie wpływu leczenia metyloprednizolonem i MTX na obraz cytoimmunologiczny płynu stawowego w RZS. Materiał i metody: Płyn stawowy pobrano od chorych z RZS leczonych metyloprednizolonem (n=11) i MTX (n=6). Grupę kontrolną stanowili chorzy przyjmujący tylko NLPZ (n=19). Zbadano całkowitą liczbę komórek (CLK), odsetek krwinek białych i fenotyp subpopulacji limfocytów płynu stawowego, w tym ekspresję FasL i TRAIL na komórkach Th i Tc. Wyniki: Stwierdzono spadek CLK płynu u chorych leczonych metyloprednizolonem lub MTX. W grupie MTX wzrosła wartość indeksu CD4/CD8 (mediany: 1,2 vs 0,7, p<0,05) w porównaniu z grupą NLPZ. Metyloprednizolon zmniejsza odsetek limfocytów T FasL+ i TRAIL+ (np. mediana CD8+TRAIL+ 12,0% u leczonych metyloprednizolonem, w porównaniu z 19,2% w grupie NLPZ, p<0,05; test U-Manna-Whitneya). Wnioski: W płynie stawowym chorych leczonych metyloprednizolonem wystąpiło obniżenie markerów cytotoksyczności limfocytów w porównaniu z grupą leczoną wyłącznie NLPZ. Równoległe zmiany grupy MTX nie były znamienne. Wysoka wartość indeksu CD4/CD8 w grupie leczonej MTX wynika prawdopodobnie z preferencyjnej eliminacji komórek cytotoksycznych. Badanie cytoimmunologiczne płynu stawowego może mieć znaczenie w ocenie skuteczności leczenia RZS.Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2018, nr 3 (XVIII) : Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2018) Cierniak, Agnieszka; Skubal, Magdalena; Kalemba-Drożdż, Małgorzata; Wędrowska, Ewelina; Libura, Marek; Chmielarski, Maciej; Grad, Bartłomiej; Golińska, Joanna; Senderek, Tomasz; Wojciechowski, Rafał; Siudut, Jakub; Kopiński, Piotr; Słapińska, Magdalena; Gołkowski, Filip; Roszkowska, Anna M.; Chronowska, Justyna; Madej, Andrzej; Leks, Sylwia; Chrobot, Renata; Ligęza, Janusz; Gawlikowski, Tomasz; Bilska-Kos, Anna; Satora, Leszek; Swadźba, Jakub; Milczarek, Olga; Kwiatkowski, Stanisław; Majka, Marcin; Swadźba, Patrycja; Grzywacz-Kisielewska, Agata; Kopiński, PiotrZE WSTĘPU: Prezentowany Czytelnikom numer „Państwa i Społeczeństwa”, zajmujący się zagadnieniami medycyny i zdrowia publicznego, zawiera trzy prace oryginalne, sześć poglądowych i jeden opis przypadku. Dodatkowo zamieszczono sprawozdania, w tym – w pierwszej kolejności – z konferencji „Państwo, Gospodarka, Społeczeństwo”, która odbyła się w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w dniach 11–12 czerwca 2018 r. W ramach swej aktywności naukowej Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu zaopiekował się sesją pt. „Postępowanie w chorobach rzadkich”, tj. tematyką o bardzo istotnych walorach rozwojowych w świetle popularnych haseł o indywidualizacji terapii w wielu dziedzinach klinicznych. Wszystkie trzy prace badawcze, zgodnie z klasyfikacją, zawierają oryginalne i potencjalnie ważne wyniki. Zespół Cierniak i wsp. wykazał możliwość zmniejszenia toksyczności standardowej terapii cytostatykami w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej w drodze suplementacji pospolitym polifenolem zawartym w herbacie (galusanem epigalloketechiny). Wędrowska i wsp. zaprezentowali profil immunocytologiczny płynu stawowego w reumatoidalnym zapaleniu stawów i podali wstępne dane o modyfikacji tego profilu przez standardowe leczenie. Z kolei z pracy Słapińskiej i wsp. wynikły ciekawe wnioski dotyczące standaryzacji ambulatoryjnych pomiarów ciśnienia tętniczego krwi w populacji chorych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, przy czym – jak wykazali autorzy – na zmienność obserwowanych wyników wpływa współwystępowanie innych przewlekłych chorób w przebadanej populacji. Prace poglądowe rozpoczyna niezwykle nowoczesna publikacja podsumowująca najnowsze techniki leczenia stożka rogówki, a więc czerpiąca z pogranicza kliniki okulistycznej i zdrowia publicznego. Kolejna zespołowa praca podsumowuje aktualną i ważną dla klinicystów wiedzę o działaniach ubocznych w stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (temat ten ma być przez zespół autorski kontynuowany). Stanowiący przedmiot sporów problem podawania megadawek witaminy C w złośliwych chorobach nowotworowych i niektórych stanach zakaźnych przedyskutowano w odrębnej pracy poglądowej, z przytoczeniem ciekawych danych, właściwie podsumowanych umotywowanymi wnioskami. Odlegle z pracą tą łączy się kolejna publikacja, tym razem z pogranicza genetyki i gerontologii: tytułowa „fontanna młodości” jest tu pretekstem do omówienia genetycznych uwarunkowań procesu starzenia. Tę grupę prac zamyka cenna pozycja o zatruciach grzybami jadalnymi. Otóż należy podkreślić, że jest to zjawisko dotąd w medycynie nazbyt niedokładnie przebadane, zaś ze względu na lekceważenie problemu pozycji literaturowych w tym zakresie praktycznie brak. Wspomniana praca dobrze wypełnia tę lukę. Opis przypadku dotyczy odzyskiwania funkcji neurologicznych (kończyn dolnych) przez chorego z uszkodzeniem poprzecznym rdzenia kręgowego, możliwego dzięki zastosowaniu komórek macierzystych. Jest to już typowa medycyna XXI wieku i życzylibyśmy sobie, by korzystny efekt terapeutyczny w tym dotychczas nieuleczalnym stanie udało się powtórzyć autorom w większej grupie pacjentów.Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2019, nr 4 Medycyna i Zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Kalemba-Drożdż, Małgorzata; Kopiński, Piotr; Kadučáková, Helena; Tretinová, Barbora; Macko, Magdalena; Senderek, Tomasz; Girzelska, Joanna; Adamczuk, Justyna; Fecko-Gałowicz, Kinga; Nieckula, Magdalena; Kozieł, Dorota; Florek, Renata; Bajcarczyk, Renata; Przybytek, Monika; Filipowicz-Ciepły, Justyna; Kordek, Radzisław; Taran, Katarzyna; Orzechowska, Magdalena; Kuncman, Wojciech; Przybylski, Grzegorz; Dąbrowska, Anita; Gołda, Ryszard; Pilaczyńska-Cemel, MartaZe wstępu: "Prezentujemy Państwu kolejny numer „Państwa i Społeczeństwa” poświęcony zagadnieniom medycyny i zdrowia publicznego, który zawiera sześć prac oryginalnych, dwie prace poglądowe i jeden opis przypadku. To drugi zeszyt medyczny wydany w tym roku. Zestawienie prac oryginalnych otwiera artykuł, w którym zespół Marty Pilaczyńskiej-Cemel i wsp. analizuje parametry stanu zapalnego oraz osoczowe stężenie kompleksów immunologicznych, a następnie stawia wniosek o przewadze humoralnej odpowiedzi swoistej w zaawansowanym stadium raka płuca. W kolejnych dwóch pracach – których pierwszym autorem jest Wojciech Kuncman – zreferowano wyniki badań histoimmunologicznych nad ekspresją genów kodujących dwa białka, tj. GCDFP-15 oraz fosfatazę tyrozynową 4A3 w raku piersi, które zostały wykonane przez zespół z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Wstępne wnioski podkreślają istotne znaczenie kliniczne badania ekspresji obu genów. Małgorzata Kalemba-Drożdż zaproponowała badania nad wpływem rodzaju diety: wegańskiej/wegetariańskiej i niewykluczającej mięsa na stężenie metali ciężkich i dioksyn w mleku kobiet. Uzyskane pilotażowe wyniki wskazują na inne czynniki niż dieta, które mogą wywierać wpływ na poziom toksyn w mleku kobiecym. Często obserwowanym problemem zdrowotnym wśród osób pracujących głosem jest zawodowa niewydolność głosu. W tym numerze Justyna Filipowicz-Ciepły i Monika Przybytek przedstawiają efekty fizjoterapii tego typu zaburzeń. Dział prac oryginalnych zamyka tekst Renaty Bajcarczyk i wsp. poruszający ważny społecznie problem, jakim jest profilaktyka raka szyjki macicy i szczepienia przeciwko wirusowi HPV."(...)Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2023, nr 1 Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Dębska, Grażyna; Milaniak, Irena; Tarnowska, Anna; Golec, Joanna; Nowak, Monika; Malinowski, Mateusz; Szczygieł, Elżbieta; Golec, Edward; Nawara, Jolanta; Dziedzic, Wojciech; Dziadkowiec-Sądej, Marta; Makulec, Kamila; Kołodziejczyk, Izabela; Hreńczuk, Marta Katarzyna; Szkopińska, Agata; Kalemba-Drożdż, Małgorzata; Cierniak, Agnieszka; Grzywacz-Kisielewska, Agata; Kowalska, Klaudia; Krusiec-Świdergoł, Beata; Kamińska, Magdalena; Bryłowska, Dominika; Wróbel, Magdalena; Bukowska, Joanna; Kamińska, Magdalena; Krusiec-Świdergoł, Beata; Sadakierska-Chudy, Anna; Bartosiewicz, Angelika; Aksędowski, Krzysztof; Komorowski, Andrzej L.; Białowąs, Patrycja Agnieszka; Senderek, Tomasz; Wiśniowska-Śmiałek, Sylwia; Górkiewicz-Kot, Izabela; Wasilewski, Grzegorz; Kaleta, Michał; Krupa-Hübner, Ferdynanda; Wierzbicki, KarolZ wprowadzenia: "Z wielką przyjemnością oddajemy w Państwa ręce kolejny numer czasopisma „Państwo i Społeczeństwo – Medycyna i Zdrowie Publiczne”. W numerze znalazły się prace oryginalne, poglądowe oraz opisy przypadków. Prezentowane prace podejmują aktualne tematy z dziedziny nauk medycznych i nauk o zdrowiu: pandemia COVID-19, fizjoterapia w różnych schorzeniach, opieka pielęgniarska, powikłania w kardiologii i chirurgii, polimorfizmy genetyczne. Prace oryginalne prezentują m.in. wyniki badań prowadzonych przez pracowników Wydziału Lekarskiego i Nauk o Zdrowiu Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Autorzy reprezentują również podmioty lecznicze."(...)Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2024, nr 2 Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Dębska, Grażyna; Milaniak, Irena; Szara, Marta; Klukow, Jadwiga Wioletta; Golec, Joanna; Nowak, Monika; Malinowski, Mateusz; Majoch, Monika; Węgrzyn, Izabella; Rafa, Elżbieta; Siekierczak, Sylwia; Cygnarowicz, Bożena; Mazur, Agnieszka Anna; Jasek, Eliza; Merklinger-Gruchała, Anna; Karbowiak, Marta; Czechowska, Beata; Kulis, Aleksandra; Batorowicz, Beata; Chrabota, Urszula; Żychowicz, Paweł; Duda, Anna; Klimek-Piskorz, Ewa; Kuźlik, Bartosz Andrzej; Gawlak, Małgorzata; Mazur, Marta; Ciesielska, Katarzyna; Buszman, Piotr; Sanetra, Krzysztof; Białowąs, Patrycja Agnieszka; Senderek, Tomasz; Kopiński, Piotr; Sadakierska-Chudy, Anna; Bartosiewicz, Angelika; Wąsik, Magdalena Maria; Potapov, Oleksii; Bazielich, Antoni Wiktor; Kolendo, Jarosław; Komorowski, Andrzej L.; Borowy, Przemysław; Heba, Mateusz; Płonczyńska, Julia; Wcisłek, Olga; Batko, Bogdan; Kamińska, Alicja; Major, Patrycja; Smyk, Jakub; Gołojuch, KatarzynaZ wprowadzenia: "Z wielką przyjemnością zapraszamy Państwa do zapoznania się z kolejnym numerem czasopisma „Państwo i Społeczeństwo”. W numerze znalazły się prace oryginalne, poglądowe oraz opisy przypadków. Zakres tematyczny artykułów obejmuje dziedzinę nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Prezentowana tematyka prac wpisuje się w zakres tematyczny czasopisma oraz podejmuje aktualne tematy, jakimi są: opieka pielęgniarska, w tym uwarunkowania kulturowe oraz rozwój zawodowy, pandemia COVID-19 i jej wpływ na dobrostan pracowników medycznych, fizjoterapia w różnych schorzeniach, powikłania w kardiologii i chirurgii, zakażenia szpitalne, szczepienia ochronne."(...)Pozycja Patient with previously misdiagnosed total situs inversus(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Senderek, TomaszBackground: The case of 30 years-old patient with recently diagnosed dextrocardia is discussed hererin. Material and methods: Dextrocardia, a specific anomaly of heart position in the chest, usually associated with situs inversus and sometimes by Karteneger’s syndrome was diagnosed in the patient by careful physical examination proven by electrocardiography and imaging. Results: Specific ECG changes were crucial to recognize the syndrome. The patient presented total situs inversus in physical examination. The case is a good exemplification of frequent dextrocardia oversight, since it has not been found during previous 30 years by medical professionals, including both pediatrician and occupational medicine specialist. Conclusions: The attention should be always turned to make a proper diagnosis because it allows to recognize properly additional diseases as well as avoid misdiagnosis in future.Pozycja Patofizjologiczne mechanizmy migotania przedsionków (AF) jako podstawa skutecznego leczenia w dążeniu do polepszenia jakości życia chorych w świetle aktualnych wytycznych ESC (European Society of Cardiology)(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Senderek, Tomasz; Macko, Magdalena; Kopiński, PiotrMigotanie przedsionków (atrial fibrillation, AF) należy do najczęstszych przyczyn nagłych zgonów, udarów mózgu i niewydolności serca, a zapadalność na AF w najbliższych latach jeszcze wzrośnie. Przyczynami choroby są: predyspozycje genetyczne, cukrzyca, niewydolność serca, otyłość, choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze i starzenie się. Zmiany patofizjologiczne AF obejmują przebudowę przedsionków i naczyń wieńcowych, odczyn zapalny, niedokrwienie oraz zaburzenia gospodarki wapniowej kardiomiocytów. Jakość życia chorych z AF jest istotnie gorsza niż u osób zdrowych. Dzieje się tak wskutek osłabienia, kołatania serca, duszności, ucisku w klatce piersiowej i zaburzeń snu. Chorobie towarzyszy także stres psychospołeczny. Zintegrowane leczenie AF obejmuje 4 filary: zaangażowanych chorych, zespoły wielodyscyplinarne, narzędzia technologiczne i dostęp do wszystkich możliwych terapii. Rozpoznanie oraz kontrola chorób współistniejących, leczenie przeciwzakrzepowe, kontrola rytmu serca i jego częstotliwości, a także edukacja istotnie poprawiają rokowanie i jakość życia chorych. Doraźne przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie pozostaje integralną częścią postępowania. W celu zapobiegania nawrotowi AF, w razie współistniejącej niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową, stosuje się leki nieantyarytmiczne (ACEI/ARB, LBA), podobnie jak ma to miejsce w kardiomiopatii nadciśnieniowej (ACEI/ARB). Leczenie zabiegowe w AF ma na celu całkowitą izolację żył płucnych, co przynosi skuteczniejszą kontrolę rytmu serca niż farmakoterapia. Zabieg przezcewnikowy jest leczeniem z wyboru, a gdy jest on nieskuteczny lub przyjmowane leki nie pomagają, przeprowadza się zabieg chirurgiczny. Wiele współistniejących chorób zwiększa ryzyko wystąpienia, nawrotów i powikłań AF. Ich identyfikacja i leczenie odgrywają ważną rolę w zapobieganiu AF oraz w optymalnym prowadzeniu chorych.Pozycja Zabiegowe leczenie omdleń wazowagalnych, bloku AV i dysfunkcji węzła zatokowego. Kardioneuroablacja jako alternatywa dla kardiostymulatorów(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Białowąs, Patrycja Agnieszka; Senderek, Tomasz; Kopiński, PiotrNa przestrzeni lat podejmowano różne próby leczenia omdleń wazowagalnych, bloku przedsionkowo- -komorowego (AV) i dysfunkcji węzła zatokowego. Wraz z nabywaniem doświadczeń klinicznych rezygnowano stopniowo z leczenia farmakologicznego tych schorzeń, w tym z użycia beta-blokerów. Obecne wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) zalecają użycie kardiostymulatorów. Implantacja urządzeń dwujamowych ma wysoki odsetek wyleczalności. Wiąże się to jednak z reoperacjami w celu wymiany baterii urządzenia. Problem ten dotyczy zwłaszcza pacjentów młodych, u których spodziewane reoperacje są liczne. Powodują one zwiększenie ryzyka zakażeń miejscowych i ogólnoustrojowych. Nową metodą leczenia jest kardioneuroablacja (cardioneuroablation, CNA) – denerwacja prądem częstotliwości radiowej zwojów z komponentą parasympatyczną. Dzięki modulacji następuje wzmocnienie efektu chronotropowego dodatniego. Skuteczność CNA sięga od 80 do 100%. CNA cechuje się również niskim ryzykiem okołooperacyjnym.Pozycja Zmienność wyniku pomiaru ciśnienia tętniczego krwi w zależności od procedury jego wykonania u pacjenta z kontrolowanym idiopatycznym nadciśnieniem tętniczym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2018) Senderek, Tomasz; Słapińska, Magdalena; Gołkowski, FilipWprowadzenie: Nadciśnienie tętnicze (NT) – powszechna choroba populacji wymagająca stałego, skutecznego leczenia, aby zapobiegać powikłaniom, wśród nich zawałowi serca, udarowi mózgu i niewydolności serca. Dobór leku i jego dawki zależy od wyników pomiaru ciśnienia tętniczego krwi (CTK), wykonywanego przez samych chorych, ale także przez lekarza (pomiar gabinetowy) i innych pracowników służby zdrowia (pomiary ambulatoryjne). Szczególne znaczenie, ze względu na istotność podejmowania prawidłowych decyzji terapeutycznych, ma standaryzacja pomiaru gabinetowego. Celem pracy było określenie zmienności trzech kolejno wykonanych u chorego wyników pomiaru CTK w zależności od płci, wieku, indeksu masy ciała (body mass index, BMI), palenia tytoniu, współobecności wybranych chorób przewlekłych (cukrzycy, DM), przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i astmy oskrzelowej oraz stosowanego leczenia hipotensyjnego. Materiał i metody: U 130 chorych z pierwotnym NT wykonano w gabinecie kardiologicznym trzykrotny pomiar CTK: 1. w pozycji siedzącej natychmiast po wejściu do gabinetu; 2. po 10 minutach w pozycji siedzącej; 3. po 15 minutach w pozycji leżącej. W oparciu o wywiad lekarski i dokumentację chorych zebrano dane dotyczące: BMI, chorób współistniejących, aktualnie przyjmowanych leków i palenia tytoniu. Wyniki: Wykazano istotną statystycznie zmienność wyniku pomiaru CTK w zależności od pozycji i czasu wykonania pomiaru, niezależnie od płci, wieku, BMI i stosowanego leczenia hipotensyjnego. Nie stwierdzono zmienności wyników pomiaru ze współistniejąca cukrzycą, astmą oskrzelową ani POChP. Najwyższe wartości CTK stwierdzono w czasie pierwszego pomiaru, niższe w dwóch kolejnych. Wnioski: Pozycja ciała i czas, jaki upłynął od początku wizyty, wpływają na wynik pomiaru CTK, poza grupami chorych, w których powikłania choroby lub stosowane leczenie mogą niwelować różnicę (cukrzyca, astma oskrzelowa, POChP). Uzyskane wyniki potwierdzają konieczność ostrożnej oceny wyniku pomiaru gabinetowego CTK.