Przeglądaj wg Temat "Dietetyka"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 24
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Family - Health - Disease(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Bramušková, Jarmila; Balogová, Eva; Spodniaková, Miroslava; Gerlichová, Katarina; Matišáková, Iveta; Zichová, Miroslava; Goździalska, Anna; Shvediuk, Tetiana; Karasiewicz, Adrian; Kowalewska, Marta; Kadučáková, Helena; Jaśkiewicz, Jerzy; Jaśkiewicz, Jerzy; Dębska, Grażyna; Ławska, Wioletta; Kudlová, Pavla; Kutnohorská, Jana; Tomaszewska, Katarzyna; Lemańska, Dorota; Vanková, Beáta; Milaniak, Irena; Raková, Jana; Hudáková, Paulína; Valentová, Katarina; Šupínová, Mária; Gurín, Daniel; Bramušková, Jarmila; Miksaiová, Anna; Verešová, Jarmila; Krátká, Anna; Dębska, Grażyna; Jaśkiewicz, JerzyThis publication includes opinion and research papers written by authors with academic backgrounds from the Czech Republic, Slovakia and Poland. The monograph consists of 14 chapters and the order of them refers to the relationship between the family and the health of its members. The first seven texts concern children’s health problems. The next two concern widely defined issues of nutrition and adult nursing. The next four discuss health issues of the elderly, while the last describes the dilemma of bereaved family members who have to decide about organ donation. The individual chapters show different aspects of family participation in the treatment and care of children, the elderly, the chronically ill, and the disabled. The discussed topics are a part of the wider issue of social medicine. A very important issue is the interdisciplinary problem of interaction between health and illness and their influence on the family, which is on one hand embedded in medical science, while on the other hand it refers to the social sciences, especially family sociology, psychology, pedagogy, and also social policy to some extent. The authors of the monograph also discuss the issue of life quality of the elderly living in domestic environments and the health and social problems they face. The authors also analyse the role of nurses in promoting health, such as immunisation, rational nutrition, and ethical aspects such as the screening of newborns. This monograph is addressed to all who work or want to work with families and support them in the difficult challenges posed by disease. The authors hope the monograph will increase understanding and familiarity with the health problems of relatives.Pozycja High tea consumption diminishes salivary 17beta-estradiol concetration in Polish women(Cambridge University Press, 2006) Kapiszewska, Maria; Miśkiewicz, Małgorzata; Ellison, Peter T.; Thune, Inger; Jasieńska, GrażynaWe hypothesized that among reproductive-age women consuming large quantities of tea, the production of estradiol would be suppressed. It has been shown that catechins and theaflavines, the major constituents of tea, inhibit aromatase, an enzyme which catalyses the conversion of androgens to estrogens. Our study included Polish women living in urban (N=61) and rural (N=48) areas. Women collected daily saliva samples for one complete menstrual cycle and filled out dietary questionnaires. Saliva samples were analyzed by radioimmunoassay for concentration of 17-β estradiol (E2). Women with high (above the median) average daily consumption of black tea had reduced levels of salivary E2, in comparison with women who drank less black tea (below median). This effect was observed within the whole study group, as well as separately within urban (p = 0.0006) and rural (p = 0.013) groups. High intake of the sum of subclasses of tea catechins and epigallocatechin gallate, assessed using the USDA database [http://www.nal.usda.gov], was also associated with lower concentrations of E2 within all women (p = 0.01 and p = 0.0001, respectively) and within the urban group (p = 0.0001 and p = 0.004, respectively). Similar relationships were observed between the sum of subclasses of theaflavines and thearubigines and E2 levels for the whole group (p = 0.002) and for urban women (p = 0.02). Women with high consumption of tea had lower levels of E2 concentration throughout the entire menstrual cycle. These results may have implications for reducing hormone-related cancer risk by a relatively easy dietary intervention.Pozycja Lekarski obowiązek a samostanowienie pacjenta(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Rej-Kietla, Anna; Kryska, SandraW ustawodawstwie polskim oraz w deontologii lekarskiej jeszcze na początku XX wieku nie było mowy o jakiejkolwiek autonomii woli pacjenta co do przebiegu leczenia. Jednak wraz z upływem lat, a przede wszystkim znacznego wzrostu świadomości pacjentów, charakter świadczeń zdrowotnych uległ zmianie. Pacjent mógł w coraz większym stopniu decydować o tym, czy poddać się konkretnemu zabiegowi czy też nie. Istnieje jednak szereg pytań o to, jak daleko sięga taka autonomia, granica swobody decydowania pacjentów o swoim życiu, na przykład w kontekście religijnym czy światopoglądowym. Należy pamiętać, że samostanowienie pacjenta nie zawsze będzie respektowane w świetle prawa. Dotyczy to między innymi takich zabiegów, jak aborcja (z pewnymi wyjątkami) czy eutanazja, które są przez polskie prawo zakazane. Z jednej strony przedkłada się ochronę życia ludzkiego nad wolę pacjenta. Z drugiej strony lekarz, który podjąłby się czynności medycznych bez zgody pacjenta, nie naruszyłby jego życia lub zdrowia gdyż byłoby to działanie w obronie tych dóbr, ale naruszyłby wolność pacjenta, prawo do decydowania o stanie własnej osoby i własnym losie.Pozycja Molecular Properties of Starch–Water Interactions in the Presence of Bioactive Compounds from Barley and Buckwheat—LF NMR Preliminary Study(Licensee MDPI, Basel, Switzerland, 2025) Adamczyk, Greta; Masewicz, Łukasz; Przybył, Krzysztof; Zaryczniak, Aleksandra; Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Beszterda-Buszczak, Monika; Cichocki, Wojciech; Baranowska, Hanna MariaThe retrogradation of starch strongly influences the texture and stability of starchy foods. This study applied low-field nuclear magnetic resonance (LF NMR) to examine the effect of buckwheat hull (BH) fiber and green barley (GB) on water dynamics in normal (NPS) and waxy (WPS) potato starch gels. Relaxation times (T1, T2) and mean correlation times (τc) were monitored during 15 days of storage to evaluate changes in water mobility and starch–polymer interactions. Results showed that WPS, with its high amylopectin content, retrograded earlier than NPS. The addition of BH inhibited conformational changes associated with water binding in WPS gels, indicating that insoluble fiber entrapped water within the amylopectin network. Conversely, GB promoted higher τc values in WPS, reflecting enhanced ordering and reduced water mobility, while its impact on NPS was minor. In NPS systems, BH decreased τc, suggesting disruption of amylose-driven structural reorganization. These findings demonstrate that BH and GB exert opposite effects on starch retrogradation and highlight their potential as functional additives for tailoring texture and stability in starch-based food systems.Pozycja Niedobory folianów w diecie i ich wpływ na stabilność genetyczną(Oficyna Wydawnicza AFM, 2010) Kalemba-Drożdż, MałgorzataFolates take part in many major biochemical processes in human cells including: replication, DNA repair, DNA methylation and detoxification processes. Folic acid defi ciency in diet increases the risk of neural tube defect in fetus, cardiovascular disease in adults and furthermore the loss of genetic stability and, as the consequence, neoplastic diseases. The dietary deficiency of folic acid aff ects more than 90% of population in Malopolska Province.Pozycja Ocena stanu odżywienia organizmu: practicum(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Kapiszewska, Maria; Kalemba-Drożdż, MałgorzataPozycja Państwo i Społeczeństwo nr 1, 2013 : Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Seweryn, Barbara; Spodaryk, Mikołaj; Górecki, Marcin; Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, Jerzy; Pajdak, Władysław; Wójtowicz, Barbara; Dębska, Grażyna; Ławska, Wioletta; Rej-Kietla, Anna; Kryska, Sandra; Poździoch, Stefan; Huras, Agnieszka; Kryska, Sandra; Kowalewska, Marta; Pekaniec, Anna; Ciborowska, Helena; Drąg, Jagoda; Drąg, Jagoda; Gołkowski, Filip; Majchrowski, Jacek M.Pozycja Państwo i Społeczeństwo nr 4, 2016 : Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Seń, Mariola; Dębska, Grażyna; Lizak, Dorota; Kudlová, Pavla; Reslerová, Ludmila; Kantorowicz, Małgorzata; Więcek, Magdalena; Romanowska, Urszula; Laska, Edyta; Foryś, Zofia; Burdek, Anna; Ławska, Wioletta; Seweryn, Barbara; Spodaryk, Mikołaj; Ziarko, Andrzej; Strączek, Katarzyna; Sułek, Jolanta; Gołkowski, Filip; Lesňáková, Anna; Rovný, Ivan; Hlinková, Soňa; Cienciała, Antoni; Zelek, Michał; Zelek, Michał; Puka, Dorota; Kopiński, Piotr; Merklinger-Gruchała, Anna; Gołkowski, Filip; Majchrowski, Jacek M.Pozycja Potato Protein-Based Vegan Burgers: Discovering the Health-Promoting Benefits and Impact on the Intestinal Microbiome(Licensee MDPI, Basel, Switzerland, 2026-01-03) Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Gumienna, Małgorzata; Jeżowski, Paweł; Świątek, Michał; Górna-Szweda, Barbara; Rybicka, Iga; Ruszkowska, Millena; Kluz, Maciej Ireneusz; Bordiga, MatteoIntroduction: The increasing global interest in plant-based diets has led to the development of innovative meat analogs that not only mimic the sensory properties of traditional products but may also offer potential health benefits. In this study, we investigated the nutritional characteristics and biological activity of potato protein-based vegan burgers (PBBs) enriched with plant-derived iron and fiber sources. Methods: The burgers were subjected to in vitro gastrointestinal digestion, followed by evaluation of their cytotoxic potential against human intestinal cancer cell lines (Caco-2 and HT-29) and normal colon epithelial cells (CCD 841 CoN). Additionally, their influence on the intestinal microbiota composition and enzymatic activity of β-glucosidase and β-glucuronidase was assessed. Results: PBBs demonstrated favorable nutritional profiles, high protein and fiber contents, and a balanced fatty acid ratio (n-6/n-3). After digestion, bioaccessible fractions showed selective cytotoxicity toward cancer cells, while maintaining safety for normal intestinal cells. Furthermore, PBBs modulated the gut microbiota by promoting the growth of beneficial genera (Lactobacillus, Bifidobacterium) and reducing potentially harmful Enterobacteriaceae, accompanied by decreased β-glucuronidase activity. Conclusions: These findings suggest that potato protein-based burgers could represent a functional plant-based alternative to conventional meat products, contributing to intestinal health and potentially reducing colorectal cancer risk.Pozycja Poziom świadomości żywieniowej mężczyzn na temat źródeł antyoksydantów i znaczenia równowagi prooksydacyjno-antyoksydacyjnej organizmu dla zdrowia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Kantorowicz, Małgorzata; Więcek, MagdalenaWprowadzenie: Karotenoidy, polifenole oraz witaminy A, E, C chronią organizm przed kumulacją wolnych rodników i występowaniem stresu oksydacyjnego. Zaburzenie równowagi prooksydacyjno-antyoksydacyjnej może prowadzić do wystąpienia m.in. chorób cywilizacyjnych czy nowotworów. Celem badania była ocena wiedzy żywieniowej mężczyzn na temat żywieniowych źródeł antyoksydantów w wybranych produktach spożywczych, a także ocena wiedzy na temat wpływu wolnych rodników na organizm człowieka. Materiał i metody: Badanie przeprowadzono wśród 40 studentów oraz 20 starszych mężczyzn z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety własnego autorstwa. Wyniki: Na żadne z pytań respondenci nie udzielili w 100% prawidłowej odpowiedzi. Żywieniowe źródło witaminy A poprawnie wskazało 57,5% studentów oraz 60% starszych mężczyzn, natomiast żywieniowe źródło witaminy E prawidłowo przyporządkowało 42,5% studentów i 50% seniorów. Wnioski: Wiedza żywieniowa starszych mężczyzn okazała się być na wyższym poziomie niż wiedza studentów zarówno w zakresie żywieniowych źródeł antyoksydantów jak i określenia wpływu wolnych rodników na organizm.Pozycja Prawo pacjenta do bezpieczeństwa – regulacje europejskie i polskie(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Poździoch, StefanBezpieczeństwo pacjenta w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych stanowi kluczowe wyzwanie dla polityki zdrowotnej i należytego funkcjonowania podmiotów leczniczych. Uwarunkowania systemowe powodują, że nienależyta jakość opieki zdrowotnej prowadzi w następstwie do zdarzeń niepożądanych i stawia pod znakiem zapytania prawo pacjenta do bezpieczeństwa. W artykule poruszono głównie dwie kwestie. Najpierw przywołano niektóre nowsze dane statystyczne ilustrujące skalę zdarzeń niepożądanych związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w Polsce i w innych krajach. Następnie zwięźle omówiono kluczowe dokumenty europejskie i polskie, które określiły konieczne procedury, zakresy i metody działania dla poprawy bezpieczeństwa pacjenta.Pozycja Problematyka i zasady żywienia pacjentów hospitalizowanych w oddziałach psychiatrycznychGłowacka, Aldona; Spodaryk, Mikołaj; DietetykaZe wstępu: "Zdrowie psychiczne jest nieodłącznym składnikiem, dobrostanu człowieka. Zaburzenia psychiczne występują w ciągu życia u wysokiego odsetka osób z populacji ogólnej, towarzyszą także licznym chorobom somatycznym i mają istotny wpływ na ich przebieg ” W szpitalu psychiatrycznym im dr J. Babińskiego w Krakowie przebywają pacjenci o różnej charakterystyce zaburzeń, nie tylko z zaburzeniami psychicznymi jako chorobą zasadniczą ale także z schorzeniami somatycznymi, dla których zaburzenia psychiczne stanowią problem współistniejący. Aktualnie w opiece szpitalnej pozostaje ponad 1000 pacjentów, hospitalizowanych w oddziałach stacjonarnych i dziennych. Dział żywienia przygotowuje posiłki dla ponad 800 pacjentów, pozostali hospitalizowani w oddziałach dziennych zazwyczaj z posiłków nie korzystają. Specyfika schorzeń u tych pacjentów wymaga zastosowania odpowiednich diet, które stanowią ważny element w procesie leczenia."(...)Pozycja Problematyka roszczeń dotyczących „złego urodzenia” w polskim orzecznictwie(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Rej-Kietla, Anna; Huras, Agnieszka; Kryska, SandraJest oczywiste, że lekarz będzie odpowiedzialny za uszczerbek zdrowia dziecka powstały z jego winy. Należy jednak rozpatrzyć też sytuację, w której niedbalstwem lekarza było jedynie dopuszczenie do narodzenia dziecka, a nie przyczynienie się do szkody na jego zdrowiu. I właśnie w takiej sytuacji dochodzi do pojawiania się roszczeń z tytułu wrongful birth, czyli tzw. złego urodzenia. Coraz częściej na wokandach sądowych całego świata, także w Polsce, pojawiają się powództwa odszkodowawcze dotyczące poczęcia i urodzenia dziecka, które „wywołało szkodę”. Początkowo sądy negowały możliwość uznania dziecka jako szkodę. Jednak w późniejszym okresie Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że dopuszczalność roszczeń odszkodowawczych rodziców nieplanowanego lub upośledzonego dziecka nie narusza przepisów Konstytucji. Przedstawione roszczenie odszkodowawcze typu wrongful birth w polskim orzecznictwie występuje rzadko. Jedną z przyczyn jest niechęć do wytaczania tego typu pozwów, co zapewne przekłada się na aspekt moralny.Pozycja Problemy żywieniowe ludzi starszychKusznir, Anna; Lemańska, Dorota; DietetykaZe wstępu: "Od wielu lat obserwujemy, że polskie społeczeństwo, podobnie jak wiele społeczeństw Zachodu, starzeje się. W gronie ludzi starszych na szczęście powiększa się grupa osób, które za cel stawiają sobie jak najdłuższe zachowanie dobrego zdrowia. Starzenie organizmu jest genetycznie zaprogramowane, postępuje z upływem lat i przebiega powoli. Życie seniorów wydłuża się dzięki postępowi medycyny, wzrostowi stopy życiowej oraz zwiększeniu dostępu do wiedzy. W procesie starzenia żywienie jest najważniejszym czynnikiem warunkującym o stanie zdrowia. Sposób odżywiania ludzi starszych powinien być zgodny z normami, a jednocześnie modyfikowany w zależności od stanu zdrowia, funkcji narządów, zdolności organizmu do pobierania i przyswajania pokarmów"(...)Pozycja Przegląd antropometrycznych mierników otłuszczenia ciała stosowanych w diagnozowaniu otyłości(Oficyna Wydawnicza MA, 2016-06) Lizak, Dorota; Budzowski, Artur; Seń, Mariola; Czarny, WojciechTendencje zdrowotne dotyczące zwiększania masy i wymiarów ciała wśród dzieci, młodzieży, a także osób dorosłych w Polsce nie są optymistyczne. Polska należy do krajów, w których to zjawisko, a właściwie problem zdrowotny zaznacza się w sposób szczególny, tj. ma charakter wzrostowy. O ile BMI (Body Mass Index, wskaźnik Queteleta II) uważany był do tej pory za adekwatny (optymalny) wskaźnik antropometryczny obrazujący stosunek masy ciała do wysokości ciała, tym samym na jego podstawie dokonywana była ocena prawidłowości bądź nieprawidłowości budowy lub funkcjonowania organizmu, tak w ostatnich latach został opracowany nowy miernik odnoszący się do procentowej zawartości tkanki tłuszczowej w ciele, a mianowicie BAI (Body Adiposity Index), czyli wskaźnik otłuszczenia ciała. Różnice w interpretowaniu tych samych cech somatycznych u różnych osób za pomocą obydwu wskaźników pozwalają wnioskować, iż BMI nie jest najbardziej rzetelnym miernikiem obrazującym ilość tkanki tłuszczowej w organizmie. Odnosi się bowiem do oceny masy ciała, a nie bezpośrednio do zawartości tkanki tłuszczowej. Rozpatrując wskaźniki BMI i BAI w kontekście zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym na podstawie dostępnych w piśmiennictwie wyników badań można stwierdzić, że obydwa wskaźniki w zróżnicowanym stopniu korelują ze zwiększonym ryzykiem występowania tych chorób. Wskaźnik BAI umożliwia szybsze i bardziej precyzyjne diagnozowanie otyłości i ryzyka chorób z nią związanych, jednak wymaga dalszej walidacji. Pomimo tego, zalety BAI predestynują go do włączenia do zestawu stosowanych powszechnie wskaźników antropometrycznych. W niniejszej pracy została poddana ocenie wiarygodność porównywanych wskaźników w świetle dotychczas uzyskanych wyników badań naukowych.Pozycja Sposoby leczenia chorób w autobiografistyce kobiet(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Pekaniec, AnnaGłównym celem artykułu jest prześledzenie sposobów leczenia, diagnozowania, opisywania objawów chorób, które trapiły autobiografki, ich znajomych lub podopiecznych. Szeroko pojęta literatura dokumentu osobistego autorstwa kobiet – głównie dziewiętnastowieczna, choć przywołane zostają także wcześniejsze publikacje, zostaje potraktowana jako wiarygodny, interesujący materiał źródłowy, dzięki któremu możliwe staje się nie tylko opowiedzenie o konkretnych dolegliwościach, lecz także ukazanie powiązań dyskursu medycznego z obyczajowym, czy szerzej, kulturowym. Stąd też autobiografi e kobiet, w całości lub w znacznej mierze skoncentrowane na rejestrowaniu symptomów chorobowych, jawią się jako ciekawe i efektywne poznawczo składowe zarówno historii literatury, jak i historii medycyny.Pozycja Stan skóry wykładnikiem stanu zdrowia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Kowalewska, Marta; Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, Jerzy; Witek, Karolina; Lizak, Dorota; Kadzik-Wasyl, Marta; Jurzak, Magdalena; Broszencka, Aleksandra; Szklarczyk, Małgorzata; Lewandowska, Justyna; Matuła, Aleksandra; Koczur, Patrycja; Kowalska, Katarzyna; Ząbczyńska, Martyna; Rudyk, Anna; Drąg, Jagoda; Gawędzka, Anna; Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, JerzyNiniejsza monografia obejmuje 12 prac, w których podano informacje o fizjologii i patologii skóry. W części prac opisane są obecnie stosowane techniki kosmetyczne, które w założeniu są zabiegami „upiększającymi”. Autorzy mają nadzieję, że treści zebranych publikacji będą przyczynkiem do pełniejszego poznania fizjologii skóry oraz podstaw kosmetologii.Pozycja The application of convolutional neural networks, LF-NMR, and texture for microparticle analysis in assessing the quality of fruit powders: Case study – blackcurrant powders(De Gruyter, 2025) Przybył, Krzysztof; Samborska, Katarzyna; Jedlińska, Aleksandra; Koszela, Krzysztof; Baranowska, Hanna Maria; Masewicz, Łukasz; Kowalczewski, Przemysław ŁukaszIt can be observed that dynamic developments in artificial intelligence contributing to the evolution of existing techniques used in food research. Currently, innovative methods are being sought to support unit processes such as food drying, while at the same time monitoring quality and extending their shelf life. The development of innovative technology using convolutional neural networks (CNNs) to assess the quality of fruit powders seems highly desirable. This will translate into obtaining homogeneous batches of powders based on the specific morphological structure of the obtained microparticles. The research aims to apply convolutional networks to assess the quality, consistency, and homogeneity of blackcurrant powders supported by comparative physical methods of low-field nuclear magnetic resonance (LF-NMR) and texture analysis. The results show that maltodextrin, inulin, whey milk proteins, microcrystalline cellulose, and gum arabic are effective carriers when identifying morphological structure using CNNs. The use of CNNs, texture analysis, and the effect of LF-NMR relaxation time together with statistical elaboration shows that maltodextrin as well as milk whey proteins in combination with inulin achieve the most favorable results. The best results were obtained for a sample containing 50% maltodextrin and 50%maltodextrin (MD50-MD70). The CNNmodel for this combination had the lowest mean squared error in the test set at 2.5741 × 10−4, confirming its high performance in the classification of blackcurrant powder microstructures.Pozycja The Effect of Osmotic Dehydration Conditions on the Magnesium Content in Beetroot (Beta vulgaris L.)(Licensee MDPI, Basel, Switzerland., 2025) Kulczyński, Bartosz; Suliburska, Joanna; Gramza-Michałowska, Anna; Sidor, Andrzej; Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Brzozowska, AnnaOsmotic dehydration is a process involving a two-way mass transfer, during which water and substances dissolved in it are removed from the product and, at the same time, sub-stances dissolved in a hypertonic solution penetrate into the tissues. This process has a significant effect on, among other things, the nutritional and sensory parameters, as well as the texture and shelf life of the dehydrated product. This study analyzed the effect of osmotic dehydration of beet on magnesium content following the addition of various chemical forms of magnesium (magnesium oxide, magnesium citrate, magnesium chlo-ride) to a hypertonic solution. Magnesium was added in concentrations of 2.5 or 5.0% relative to the mass of the solution. The following compounds were used to prepare hy-pertonic solutions (25 and 50%): inulin, xylitol, erythritol, and sucrose. The control sample was water. A significant increase in magnesium content in the dehydrated material was confirmed. This effect was determined by many factors, among which the most important were the chemical form of magnesium, the type of osmotically active substance, magne-sium concentration, and process time. The highest magnesium content was found in sam-ples dehydrated in a 50% inulin solution with a 5.0% addition of magnesium chloride under the following conditions: 120 min/30 °C. It was also demonstrated that osmotically dehydrated samples exhibited approximately 3–5 times lower antioxidant activity in DPPH, ABTS, and ORAC tests.Pozycja Upcycling Potato Juice Protein for Sustainable Plant-Based Gyros: A Multidimensional Quality Assessment(Licensee MDPI, Basel, Switzerland, 2025) Smarzyński, Krzysztof; Kowalczewski, Przemysław Łukasz; Tomczak, Aneta; Zembrzuska, Joanna; Ślachciński, Mariusz; Neunert, Grażyna; Ruszkowska, Millena; Świątek, Michał; Nowicki, Marcin; Baranowska, Hanna MariaThe growing demand for sustainable, nutritionally adequate plant-based foods has driven innovation in meat analogues. This study presents a novel approach to upcycling potato juice protein—a by-product of starch production—into plant-based gyros (PBG) enriched with iron and dietary fiber. Four formulations (PBG1-PBG4) were developed using a blend of potato, rice, wheat, and pea proteins, and fortified with either ferritin-rich sprout powder or ferrous sulfate. Comprehensive analyses were conducted to assess nutritional composition, mineral content, glycoalkaloid safety, antioxidant activity, texture, water mobility, sensory appeal, and microbiological stability. All variants met high-protein labeling criteria and exhibited favorable fiber and mineral profiles. In vitro digestion significantly enhanced antioxidant bioaccessibility, particularly phenolic acids. Sensory evaluations favored ferritin-enriched variants, which also demonstrated superior texture and consumer acceptance. Microbiological assessments confirmed safety for up to 10 days under refrigeration. These findings highlight the potential of potato juice protein as a sustainable, functional ingredient in next-generation plant-based meat analogues.