Intended use and expenditure of amounts from extraordinary taxes on noble goods in Poland in the 15th century
Ładowanie...
Data wydania
2024
Autorzy
Tytuł czasopisma
ISSN
1733-0335
eISSN
2450-6095
Tytuł tomu
ISBN
eISBN
Wydawca
Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
Abstrakt
There was no legal norm or custom which prohibited the royals from asking the nobility
to enact extraordinary financial aid in the form of tax. His demands were always
well-founded. As a reason the king quoted: a) the purchase of land or castles; b) the marriage
of the ruler or his daughter; c) the cost of war or payment of wages. The taxes collected
were usually spent for this purpose, but there were times when they were spent for
purposes other than those that the nobility at the time agreed for to establish them. The
king did not differentiate between private and public expenditure, he had free disposal of
tax money. There were no institutionalised forms of control of the ruler’s expenditure. The
fact that the tax was intended for a specific purpose in a tax resolution did not mean that it
had to be spent for that purpose, it was merely a matter of justifying its enacting.
Nie było normy prawnej ani zwyczaju, które zabraniałby monarsze zwracać się do
szlachty o uchwalenie nadzwyczajnej pomocy finansowej w postaci podatku. Jego żądania
były zawsze odpowiednio uzasadnione. Jako przyczynę król podawał: a) wykup ziem lub
zamków; b) małżeństwo władcy lub jego córki, c) koszty prowadzonej wojny lub spłatę zaciężnych.
Zebrane podatki zazwyczaj wydawał on zgodnie z ich przeznaczeniem, jednakże
zdarzały się sytuacje wydatkowania ich na inne cele niż ten, który przyświecał szlachcie
w chwili wyrażania zgody na ich ustanowienie. Król nie rozróżniał wydatków prywatnych
od publicznych, swobodnie dysponował pieniędzmi pochodzącymi z podatków. Nie istniały
żadne zinstytucjonalizowane formy kontroli, które czuwałyby nad wydatkami władcy.
Fakt, że podatek przeznaczony został w uchwale podatkowej na określony cel, nie oznaczał,
że musiał być na ten cel wydatkowany, chodziło jedynie o uzasadnienie jego uchwalenia.
Opis
Tematy
Słowa kluczowe
tax resolutions, expenditure from extraordinary taxes, justification of extraordinary taxes, royal accounts, uchwały podatkowe, wydatki z podatków nadzwyczajnych, uzasadnienie podatków nadzwyczajnych, rachunki królewskie
Źródło
Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego 2024, T. XXVII, s. 237-254.
