Intended use and expenditure of amounts from extraordinary taxes on noble goods in Poland in the 15th century

dc.contributor.authorSzulc, Tadeusz
dc.date.accessioned2025-06-24T07:41:49Z
dc.date.available2025-06-24T07:41:49Z
dc.date.issued2024
dc.description.abstractThere was no legal norm or custom which prohibited the royals from asking the nobility to enact extraordinary financial aid in the form of tax. His demands were always well-founded. As a reason the king quoted: a) the purchase of land or castles; b) the marriage of the ruler or his daughter; c) the cost of war or payment of wages. The taxes collected were usually spent for this purpose, but there were times when they were spent for purposes other than those that the nobility at the time agreed for to establish them. The king did not differentiate between private and public expenditure, he had free disposal of tax money. There were no institutionalised forms of control of the ruler’s expenditure. The fact that the tax was intended for a specific purpose in a tax resolution did not mean that it had to be spent for that purpose, it was merely a matter of justifying its enacting.
dc.description.abstractNie było normy prawnej ani zwyczaju, które zabraniałby monarsze zwracać się do szlachty o uchwalenie nadzwyczajnej pomocy finansowej w postaci podatku. Jego żądania były zawsze odpowiednio uzasadnione. Jako przyczynę król podawał: a) wykup ziem lub zamków; b) małżeństwo władcy lub jego córki, c) koszty prowadzonej wojny lub spłatę zaciężnych. Zebrane podatki zazwyczaj wydawał on zgodnie z ich przeznaczeniem, jednakże zdarzały się sytuacje wydatkowania ich na inne cele niż ten, który przyświecał szlachcie w chwili wyrażania zgody na ich ustanowienie. Król nie rozróżniał wydatków prywatnych od publicznych, swobodnie dysponował pieniędzmi pochodzącymi z podatków. Nie istniały żadne zinstytucjonalizowane formy kontroli, które czuwałyby nad wydatkami władcy. Fakt, że podatek przeznaczony został w uchwale podatkowej na określony cel, nie oznaczał, że musiał być na ten cel wydatkowany, chodziło jedynie o uzasadnienie jego uchwalenia.
dc.identifier.citationStudia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego 2024, T. XXVII, s. 237-254.
dc.identifier.doi10.48269/2450-6095-sdpipp-27-012
dc.identifier.eissn2450-6095
dc.identifier.issn1733-0335
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11315/31463
dc.language.isoen
dc.publisherOficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska
dc.subjecttax resolutions
dc.subjectexpenditure from extraordinary taxes
dc.subjectjustification of extraordinary taxes
dc.subjectroyal accounts
dc.subjectuchwały podatkowe
dc.subjectwydatki z podatków nadzwyczajnych
dc.subjectuzasadnienie podatków nadzwyczajnych
dc.subjectrachunki królewskie
dc.subject.otherHistoria
dc.subject.otherPolitologia
dc.subject.otherPrawo
dc.titleIntended use and expenditure of amounts from extraordinary taxes on noble goods in Poland in the 15th century
dc.title.alternativePrzeznaczenie a wydatkowanie kwot z podatków nadzwyczajnych z dóbr szlacheckich w Polsce w XV wieku
dc.typeArtykuł
Pliki
Oryginalne pliki
Teraz wyświetlane 1 - 1 z 1
Ładowanie...
Miniatura
Nazwa:
SZULC_Intended_use_and_expenditure_of_amounts_2024.pdf
Rozmiar:
163.93 KB
Format:
Adobe Portable Document Format
Licencja
Teraz wyświetlane 1 - 1 z 1
Brak miniatury
Nazwa:
license.txt
Rozmiar:
2.4 KB
Format:
Item-specific license agreed upon to submission
Opis: