Przeglądaj wg Autor "Seń, Mariola"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 26
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Działania opiekuńcze w profilaktyce i terapii(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Kowalewska, Marta; Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, Jerzy; Lizak, Dorota; Drąg, Jagoda; Satora, Renata; Kuźmicz, Ilona; Dębska, Grażyna; Seń, Mariola; Kochman, Małgorzata; Kuberova, Helena; Sidorova, Maria; Romanowska, Urszula; Magerčiaková, Mariana; Borowiec, Karolina; Zuziak, Justyna; Maliszewska, Renata; Wilk-Frańczuk, Magdalena; Starczyńska, Małgorzata; Kowalska-Gajewska, Katarzyna; Molenda-Skowronek, Anna; Lew-Starowicz, Zbigniew; Kowalczyk, Robert; Krzemieniecki, Krzysztof; Streb, Joanna; Cedrych, Ida; Białek, Anna; Merk, Wojciech; Taborska, Izabela; Bolek, Katarzyna; Ostafin, Aleksandra; Jaśkiewicz, Jerzy; Goździalska, Anna; Dębska, GrażynaOpieka jest potrzebna wszystkim, zarówno dzieciom, jak i dorosłym, a w sposób szczególny osobom starszym, w tym terminalnie chorym. Prezentowane w niniejszej monografi i teksty uwzględniają właśnie tę wieloczynnikową aktywność opiekuńczą. Autorami poszczególnych rozdziałów są pracownicy naukowi zaangażowani w proces edukacyjny w zakresie nauk o zdrowiu, pracujący w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, ale także studenci PWSZ w Tarnowie. W różnorodnym zakresie przedstawili i omówili oni główne tezy monografii.Pozycja Działania promujące zdrowie szansą na wzrost świadomości zdrowotnej społeczeństwa(Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia, 2012) Lizak, Dorota; Seń, MariolaPozycja Family Health Disease(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Gołkowski, Filip; Dębska, Grażyna; Tułacz, Kinga; Kronkowska, Julia; Rozensztrauch, Anna; Parol-Ostręga, Natalia; Jabłońska, Anna; Dąbek, Anna; Wójcik, Marta; Zborowska, Iwona; Bańdo, Marcelina; Bakalarz, Renata; Shapar, Anastasia; Skorupska-Król, Agnieszka; Zabawa, Julia; Klisowska, Iwona; Bombska, Aleksandra; Salik, Katarzyna; Felińczak, Anna; Seń, Mariola; Twardak, Iwona; Olejarz, Izabela; Lisowska, Aleksandra; Kraińska, Agnieszka; Twardak, Jerzy; Stołkowska, Alicja; Lech-Brytan, Marzena; Trybała, Katarzyna; Powązka, Marcelina; Karbowska, Marta; Grzeszczuk, Maciej; Gieysztor, EwaPreface: "The monograph Family – Health – Disease is a part of an interdisciplinary issue on the impact health and disease have on the family. It includes eleven chapters, eight of which are case reports, while the remaining three are original studies. The authors of the individual chapters are doctors, nurses, midwives, physiotherapists, biologists and psychologists who are involved in academic activities and teaching in various units, including medical students. Both the structure and content of the individual chapters of the monograph reflect the editors’ intent in the title very well. Furthermore, they make research contributions to the discipline of medical and health sciences."(...)Pozycja Healthism - afirmacja promocji zdrowia czy współczesne zagrożenie behawioralne?(Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, 2014) Lizak, Dorota; Seń, Mariola; Kochman, MałgorzataWspółczesność wymaga od człowieka pewnej elastyczności, wkomponowania się w otaczającą rzeczywistość i przede wszystkim podejmowania takich działań, aby być akceptowanym. Dzisiaj istotną rolę odgrywają nie tylko elementy kognitywne czy behawioralne funkcjonowania jednostki, ale i wizualne, czyli wygląd zewnętrzny. W niektórych przypadkach brak przejawu pewnych dyspozycji może być uznawane za bycie poza normą, a w związku z tym, narażać jednostkę na alienację czy brak akceptacji. Zatem, życie we współczesności to powód do radości czy ryzyko zatracenia się? Czy współczesny człowiek dąży do sukcesu, piękna, prestiżu drogą chęci czy konieczności? Prawidłowe egzystowanie w społeczeństwie wiąże się z akceptacją jednostki przez bliskich i otoczenie, ponieważ warunkuje prawidłowe funkcjonowanie człowieka na płaszczyźnie interpersonalnej. Umożliwia to i zarazem ułatwia samorealizację, bowiem brak akceptacji to frustracja, izolacja, obniżony nastrój, a w konsekwencji nawet depresja. Koncentrując się jednak na zdrowiu i jego aspektach, warto poruszyć problem healthismu – tendencji, która na skutek rozwoju nauki, postępu technologicznego, przemian społecznych czyli ogólnie pojętej globalizacji, zaznacza się w ostatnich latach w sposób szczególny. Nie jest to novum, jednak stosunkowo niewiele publikacji naukowych porusza to właśnie zagadnienie. Można by wysunąć tezę, iż healthism jest pewnego rodzaju „produktem ubocznym” działań z zakresu promocji zdrowia, jednak to stwierdzenie należałoby potraktować z pewną dozą ostrożności. W nawiązaniu do powyższego, niniejsza praca będzie koncentrować się na zagadnieniach związanych z „kultem zdrowia i ciała”, a więc przede wszystkim „uzależnieniu od zdrowia”, czyli tendencji o charakterze zagrożenia behawioralnego. Celem opracowania jest przedstawienie problemu healthismu jako tendencji quasi-zdrowotnej.Pozycja Interdyscyplinarne aspekty nauk o zdrowiu(Oficyna Wydawnicza AFM, 2010) Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, Jerzy; Lizak, Dorota; Kalemba-Drożdż, Małgorzata; Drąg, Jagoda; Gawędzka, Anna; Brzewski, Paweł; Wojas-Pelc, Anna; Limanówka, Danuta; Foryś, Zofia; Pach, Dorota; Targosz, Dorota; Gołkowski, Filip; Dęsoł, Agnieszka; Abramczyk, Anna; Seń, Mariola; Felińczak, Anna; Dębska, Grażyna; Hama, Faustina; Krzyżanowski, Dominik; Słobodzian, Anna; Knapik-Czajka, Małgorzata; Kozak, Lidia; Drożdż, Włodzimierz; Kurleto-Kalitowska, Ewa; Romanowska, Urszula; Lipińska, Maria; Maj, Krystyna; Lampart, Beata; Laskowska, Justyna; Drożdż, Włodzimierz; Kadučáková, Helena; Lehotská, Mária; Czajkowski, Wojciech; Pawłowski, Leszek; Kiwnik-Dahm, Aneta; Cepuch, Grażyna; Futoma, Bernadetta; Pasek, Małgorzata; Jackowska, Renata; Dębska, Grażyna; Jaśkiewicz, JerzyPozycja Multi-disease versus quality of life of people aged over 65 being treated in primary health care(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Seń, Mariola; Dębska, Grażyna; Lizak, DorotaIntroduction: Senior age, after the age of 65, is a period when changes occur due to the continual process of aging, often co-existing with all sorts of health problems, pathological processes, diseases, and psychosocial disorders that get worse with age. However, extending the life of these patients is associated not only with better treatment eff ects, but also with the use of multiple medications, which can lead to adverse eff ects. The multiple medications that multi-disease patients receive can signifi cantly reduce their quality of life. The aim of this study was to identify the relationship between multi-disease and life quality of senior patients being treated in primary health care. Materials and methods: The study involved 301 people including 204 females and 97 males. The average age of the patients was 75.14 ± 8.31. A diagnostic survey method using the Polish version of the WHOQOL-BREF (World Health Organization Quality of Life Instrument) questionnaire for the study of subjective quality of life was used in the study. The questionnaire included a datasheet and covered areas such as body weight and height, occurrence of diseases, and adherence to doctor’s orders. Results: The respondents had been undergoing treatment for approx. three diseases for approx. 14 years. These were usually cardiovascular diseases (78.1%), skeletal and joint diseases (47.3%), and metabolic and endocrine diseases (43.8%). The highest level of life quality was found in the environment domain, average in the social relationships domain and the psychological domain, and lowest in the physical health domain. Conclusions: Increasing age, disease duration, and the number of co-existing disorders are associated with lower quality of life among patients, especially in the physical health domain. This data should be used to assess the needs of medical and nursing care carried out by doctors and nurses at the Primary Health Care level.Pozycja Nursing care of a patient with hormonally inactive pituitary macroadenoma(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Klisowska, Iwona; Bombska, Aleksandra; Salik, Katarzyna; Felińczak, Anna; Seń, MariolaPituitary tumours are slow-growing benign neoplasms that account for approximately 15% of all intracranial tumours. The diagnosis of pituitary tumours includes clinical signs and neuroimaging studies. This case report concerns a woman, now 71 years old, who was first hospitalised for increasing headaches and vomiting at the age of 38. A diagnosis of meningeal syndrome and destruction of the saddle of Turkey was made. The first operation to remove the pituitary macroadenoma via the transsphenoidal route took place fifteen years after diagnosis and, due to regrowth of the inactive pituitary adenoma, reoperation was performed twice after a further five years. The last surgery was complicated by paralysis of the right peroneal nerve and paralysis of the adductor nerve on the left side. The implementation of nursing care is based on the application of measures aimed at reducing discomfort, eliminating possible complications, increasing the patient’s level of independence, providing education and counselling on lifestyle changes, and coping with the limitations imposed by the disease.Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2022, nr 1 Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Dębska, Grażyna; Milaniak, Irena; Fusińska-Korpik, Agnieszka; Depukat, Anna; Noga, Monika; Pudzisz, Paulina; Ławska, Wioletta; Goździalska, Anna; Pasek, Małgorzata; Jochymek, Małgorzata; Goździalska, Magdalena; Wierzbicki, Karol; Przybyłowski, Piotr; Laska, Edyta D.; Lubas, Anna; Szepieniec, Wioletta Katarzyna; Kin-Dąbrowska, Joanna; Tomaszek, Lucyna; Seń, Mariola; Zelek, Maria; Foryś, Zofia; Siekierska, Barbara; Broniatowska, Elżbieta; Kurleto, Paulina; Bakalarz, Renata; Lisowska, Sylwia; Gaczoł, Mateusz; Rogóż, Monika; Strój, Ewa; Błażejewski, Grzegorz; Klukow, Jadwiga; Pieszczek, Martyna; Gdynia, Aleksandra; Onik, Grzegorz; Sieroń, Karolina; Świniarski, Piotr Paweł; Purwin, Tomasz; Jędrzejczyk, Paweł; Drążkiewicz, Marta; Łapuć, Aleksander; Wilamowski, Jacek; Drewa, Tomasz; Liber, Zbigniew; Jabłoński, Zbigniew; Szepieniec, Wioletta Katarzyna; Szymanowski, Paweł; Potapov, Oleksii; Kosiukhno, Sergii; Mykhalchuk, Dmytrii; Kalashnikov, Oleksandr; Todurov, Ivan; Komorowski, Andrzej L.; Skorupska-Król, Agnieszka; Tomsia, Paulina; Kalemba-Drożdż, MałgorzataZ wprowadzenia: "Oddajemy w Państwa ręce kolejny numer czasopisma „Państwo i Społeczeństwo – Medycyna i Zdrowie Publiczne”. W numerze znalazły się prace oryginalne, poglądowe oraz opis przypadku. Zakres tematyczny artykułów obejmuje nauki medyczne i nauki o zdrowiu. Prace oryginalne to w większości wyniki badań prowadzonych przez pracowników Wydziału Lekarskiego i Nauk o Zdrowiu Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Artykuł Agnieszki Fusińskiej-Korpik i wsp. stanowi refleksję na temat możliwości i ograniczeń aplikacji mobilnych wspierających procesy automotywacyjne w zakresie zmiany zachowań zdrowotnych. Publikacja zawiera przegląd podstawowych informacji dotyczących potencjału tych aplikacji w obszarze zdrowia, a także jakościowy opis badań fokusowych użytkowników testujących aplikację Walk4Change. Kolejny artykuł autorstwa Grażyny Dębskiej i wsp. przedstawia ocenę poziomu wsparcia społecznego i jakości życia matek i ojców dzieci z niepełnosprawnością fizyczną. Z kolei Anna Goździalska i wsp. prezentują wyniki badań markerów molekularnych, które pozwalają na wyznaczenie granicy między guzem a tkanką prawidłową w przypadku raka podstawnokomórkowego skóry."(...)Pozycja Państwo i Społeczeństwo nr 4, 2016 : Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Seń, Mariola; Dębska, Grażyna; Lizak, Dorota; Kudlová, Pavla; Reslerová, Ludmila; Kantorowicz, Małgorzata; Więcek, Magdalena; Romanowska, Urszula; Laska, Edyta; Foryś, Zofia; Burdek, Anna; Ławska, Wioletta; Seweryn, Barbara; Spodaryk, Mikołaj; Ziarko, Andrzej; Strączek, Katarzyna; Sułek, Jolanta; Gołkowski, Filip; Lesňáková, Anna; Rovný, Ivan; Hlinková, Soňa; Cienciała, Antoni; Zelek, Michał; Zelek, Michał; Puka, Dorota; Kopiński, Piotr; Merklinger-Gruchała, Anna; Gołkowski, Filip; Majchrowski, Jacek M.Pozycja Pielęgniarstwo na rzecz milenijnych celów rozwoju(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Cisińska, Anna; Cisińska, Grażyna; Foryś, Zofia; Dębska, Grażyna; Królczyk, Celina; Gibas, Beata; Iwanicka-Maciura, Anna; Smoleń, Ewa; Jaśkiewicz, Jerzy; Goździalska, Anna; Kowalewska, Marta; Kamusińska, Elżbieta; Słopiecka, Aleksandra; Ciosek, Marta; Dorota Karwat, Irena; Rudek, Joanna; Seń, Mariola; Lizak, Dorota; Słopiecka, Aleksandra; Słopiecka, Elżbieta; Stawarz, Barbara; Lewicka, Magdalena; Sulima, Magdalena; Krucoń, Anna; Pyć, Maria; Szymańska, Iwona; Kilańska, Dorota; de Raeve, Paul; Dominiak, Iwona; Żdżalik, Elżbieta; Zięba, Maria; Strama, Teresa; Dobrowolska, Beata; Foryś, Zofia; Jaśkiewicz, JerzyPielęgniarki odgrywają kluczową rolę w realizacji milenijnych celów rozwoju włączając się w wiele zróżnicowanych działań na poziomie zarówno lokalnym, krajowym, jak i międzynarodowym. Są to działania m.in. o charakterze wychowawczo- edukacyjnym, opiekuńczo-terapeutycznym, badawczym, jak i politycznym. Przykładem takich działań jest materiał zawarty w niniejszej monografii, w której znalazły się wyniki dociekań naukowych prezentujące aktywność środowiska pielęgniarskiego na rzecz społeczności pacjentów w zdrowiu i w chorobie oraz na rzecz grupy zawodowej pielęgniarek, zmagającej się z wieloma problemami, których rozwiązanie ma istotny związek z realizacją funkcji zawodowych przedstawicieli tej profesji. Tematyka prac składających się na monografię Pielęgniarstwo na rzecz milenijnych celów rozwoju jest bogata i pokazuje różnorodność zainteresowań badawczych pielęgniarek, co nierozerwalnie wiąże się z wielowymiarowością roli społeczno- zawodowej pielęgniarki – także w kontekście realizacji przyjętych przez ONZ celów.Pozycja Pielęgniarstwo na rzecz milenijnych celów rozwoju. Cz. 2(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Goździalska, Anna; Kowalewska, Marta; Jaśkiewicz, Jerzy; Kamola, Hanna; Dobrowolska, Beata; Kościołek, Aneta; Richter, Piotr; Stanisz, Andrzej; Łukasz-Paluch, Krystyna; Franek, Grażyna Anna; Trzcińska, Aneta; Mianowana, Violetta; Jendrzejczak, Anna; Poznańska, Małgorzata; Seń, Mariola; Laska, Edyta; Gibas, Beata; Kotyza, Małgorzata; Golik, Magda; Adamski, Radosław; Lizak, Dorota; Maciak, Ewa; Felińczak, Anna; Serafin, Lena; Kądalska, Ewa; Doboszyńska, Anna; Stadnicka, Grażyna; Pawłowska-Muc, Agnieszka; Pajdosz, Barbara; Wrześniak, Barbara Marzena; Klinek, Katarzyna; Bodys-Cupak, Iwona; Janus, Anna; Koleżyńska, Barbara; Wąsowska, Iga; Ptaszyńska, Małgorzata; Repka, Iwona; Wojczyk, Marek; Foryś, Zofia; Franek, Grażyna Anna; Jaśkiewicz, JerzyZ przyjemnością oddajemy w Państwa ręce drugi tom monografii wydanej z okazji XII Kongresu Pielęgniarek Polskich w Krakowie, w którym udział wzięło blisko 500 pielęgniarek, zaprezentowano 160 prac w 9 sesjach. Ta kolejna już publikacja świadczy o dynamicznym rozwoju badań naukowych w pielęgniarstwie. Dowodzi, że pielęgniarstwo to nie tylko zawód, ale i interdyscyplinarna nauka.Pozycja Promocja zdrowia - realizm czy utopia?(Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2015) Lizak, Dorota; Seń, MariolaDziedziną, która w ciągu ostatnich lat osiągnęła znaczny stopień popularności w skali globalnej jest promocja zdrowia. Wynika to nie tylko z jej historii (choć stosunkowo krótkiej) czy dorobku, ale działań podejmowanych na jej płaszczyźnie i niejednokrotnie bardzo dobrych efektów tych działań. Współczesne trendy zdrowotne jak i statystyki dotyczące zachorowalności czy umieralności wskazują na konieczność realizowania zadań z zakresu promocji zdrowia, bowiem tendencje te wynikają w dużej mierze z niewłaściwego czy też nieracjonalnego stylu życia jednostek, a często również z deficytu wiedzy. Aby jednak uczynić go bardziej racjonalnym, potrzebna jest wiedza upowszechniana przez profesjonalistów, tj. osoby merytorycznie przygotowane do jej krzewienia. Promocja zdrowia nie jest jedynie ideą, która ma zapełniać niszę w naukach o zdrowiu, ale przez lata wdrażania i kultywowania pewnych zasad i przekonań, wynikających z doświadczeń i obserwacji, okazuje się być inicjatywą przynoszącą wymierne korzyści. Przegląd rozpowszechnionych i coraz bardziej popularyzowanych zagadnień zdrowotnych w mediach pozwala na stwierdzenie, że zdrowie i jego umacnianie staje się tematem modnym. W związku z powyższym, aby móc istnieć we współczesnych realiach należy mieć świadomość procesów i stanów rzeczy jakie dzieją się wokół jednostki. Dlatego też promocja zdrowia stanowi integralną część zdrowia publicznego, zaś człowiek, będąc częścią społeczeństwa, partycypuje własnym zdrowiem w zdrowiu zbiorowości, stanowiąc jej podmiot składowy. Przyczyniając się jednak do jego budowania, powinien posiadać elementarną wiedzę o tej niematerialnej wartości.Pozycja Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna - obowiązek czy wyzwanie dla pracowników ochrony zdrowia w XXI w.?(Oficyna Wydawnicza AFM, 2014) Lizak, Dorota; Goździalska, Anna; Seń, Mariola; Jaśkiewicz, Jerzy; Satora, RenataZagadnienia związane z promocją zdrowia i edukacją zdrowotną w ostatnich latach na-brały istotnego znaczenia i wciąż mają charakter rozwojowy. Żyjąc w XXI wieku - okresie szeroko pojętych przemian, szybkiego tempa życia i często dehumanizacji człowieka, zdrowie – jedno z podstawowych dóbr niematerialnych, ciągle jest jedną z najwyżej cenionych przez człowieka wartości, która nie zmienia się wraz z upływem czasu. Zdrowie jest wartością ponadczasową. Nie jest stanem stałym, ale zmiennym, uwarunkowanym wpływem szeregu czynników modyfikowalnych i niemodyfikowalnych. Niekorzystne tendencje zdrowotne i praca w ochronie zdrowia powodują, iż przedstawiciele tego sektora powinni spełniać szereg wymagań oraz posiadać określone predyspozycje do wykonywania zawodu. Konieczne staje się posiadanie interdyscyplinarnej wiedzy, umiejętności wykonywania czynności instrumentalnych i ekspresyjnych, a zarazem prezentowania określonej postawy, stanowiącej pozytywny, prozdrowotny wzorzec. Pracownicy ochrony zdrowia mają obowiązek edukować, promować zdrowie, a tym samym pomnażać jego potencjał. Dla niektórych z nich, działalność edukacyjna będzie pewnego rodzaju wyzwaniem, sprawdzeniem swojej wiedzy i umiejętności, ale i zarazem może stanowić początek nowej drogi zawodowej. Aktualizacja wiedzy i podnoszenie kwalifikacji w zawodach medycznych jest wymogiem koniecznym, aby zapewnić najwyższą jakość holistycznej opieki, w tym działań edukacyjnych i promujących zdrowie, oraz aby być osobą wiarygodną.Pozycja Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna - obowiązek czy wyzwanie dla pracowników ochrony zdrowia w XXI wieku?(2014-06-02) Lizak, Dorota; Goździalska, Anna; Seń, Mariola; Jaśkiewicz, Jerzy; Satora, RenataZagadnienia związane z promocją zdrowia i edukacją zdrowotną w ostatnich latach na-brały istotnego znaczenia i wciąż mają charakter rozwojowy. Żyjąc w XXI wieku - okresie szeroko pojętych przemian, szybkiego tempa życia i często dehumanizacji człowieka, zdrowie – jedno z podstawowych dóbr niematerialnych, ciągle jest jedną z najwyżej cenionych przez człowieka wartości, która nie zmienia się wraz z upływem czasu. Zdrowie jest wartością ponadczasową. Nie jest stanem stałym, ale zmiennym, uwarunkowanym wpływem szeregu czynników modyfikowalnych i niemodyfikowalnych. Niekorzystne tendencje zdrowotne i praca w ochronie zdrowia powodują, iż przedstawiciele tego sektora powinni spełniać szereg wymagań oraz posiadać określone predyspozycje do wykonywania zawodu. Konieczne staje się posiadanie interdyscyplinarnej wiedzy, umiejętności wykonywania czynności instrumentalnych i ekspresyjnych, a zarazem prezentowania określonej postawy, stanowiącej pozytyw-ny, prozdrowotny wzorzec. Pracownicy ochrony zdrowia mają obowiązek edukować, promować zdrowie, a tym samym pomnażać jego potencjał. Dla niektórych z nich, działalność edukacyjna będzie pewnego rodzaju wyzwaniem, sprawdzeniem swojej wiedzy i umiejętności, ale i zarazem może stanowić początek nowej drogi zawodowej. Aktualizacja wiedzy i podnoszenie kwalifikacji w zawodach medycznych jest wymogiem koniecznym, aby zapewnić najwyższą jakość holistycznej opieki, w tym działań edukacyjnych i promujących zdrowie, oraz aby być osobą wiarygodną.Pozycja Przegląd antropometrycznych mierników otłuszczenia ciała stosowanych w diagnozowaniu otyłości(Oficyna Wydawnicza MA, 2016-06) Lizak, Dorota; Budzowski, Artur; Seń, Mariola; Czarny, WojciechTendencje zdrowotne dotyczące zwiększania masy i wymiarów ciała wśród dzieci, młodzieży, a także osób dorosłych w Polsce nie są optymistyczne. Polska należy do krajów, w których to zjawisko, a właściwie problem zdrowotny zaznacza się w sposób szczególny, tj. ma charakter wzrostowy. O ile BMI (Body Mass Index, wskaźnik Queteleta II) uważany był do tej pory za adekwatny (optymalny) wskaźnik antropometryczny obrazujący stosunek masy ciała do wysokości ciała, tym samym na jego podstawie dokonywana była ocena prawidłowości bądź nieprawidłowości budowy lub funkcjonowania organizmu, tak w ostatnich latach został opracowany nowy miernik odnoszący się do procentowej zawartości tkanki tłuszczowej w ciele, a mianowicie BAI (Body Adiposity Index), czyli wskaźnik otłuszczenia ciała. Różnice w interpretowaniu tych samych cech somatycznych u różnych osób za pomocą obydwu wskaźników pozwalają wnioskować, iż BMI nie jest najbardziej rzetelnym miernikiem obrazującym ilość tkanki tłuszczowej w organizmie. Odnosi się bowiem do oceny masy ciała, a nie bezpośrednio do zawartości tkanki tłuszczowej. Rozpatrując wskaźniki BMI i BAI w kontekście zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym na podstawie dostępnych w piśmiennictwie wyników badań można stwierdzić, że obydwa wskaźniki w zróżnicowanym stopniu korelują ze zwiększonym ryzykiem występowania tych chorób. Wskaźnik BAI umożliwia szybsze i bardziej precyzyjne diagnozowanie otyłości i ryzyka chorób z nią związanych, jednak wymaga dalszej walidacji. Pomimo tego, zalety BAI predestynują go do włączenia do zestawu stosowanych powszechnie wskaźników antropometrycznych. W niniejszej pracy została poddana ocenie wiarygodność porównywanych wskaźników w świetle dotychczas uzyskanych wyników badań naukowych.Pozycja Przyczyny występowania zatruć u pacjentów leczonych na oddziale toksykologii(Oficyna Wydawnicza AFM, 2022) Tomaszek, Lucyna; Seń, Mariola; Zelek, Maria; Foryś, ZofiaWprowadzenie: Ostre zatrucia często prowadzą do hospitalizacji i stanowią poważny problem zdrowotny. Celem pracy była ocena częstości i przyczyn zatruć u pacjentów hospitalizowanych na oddziale toksykologii oraz określenie czynników związanych z zatruciami. Materiał i metody: Badanie miało charakter retrospektywny. Analizie statystycznej poddano dane 759 pacjentów w wieku 15–91 lat przyjętych i leczonych w 2014 r. na Oddziale Toksykologii i Chorób Wewnętrznych z Pododdziałem Detoksykacji Szpitala im. Ludwika Rydygiera w Krakowie. Zbierano dane socjodemograficzne (wiek, płeć, stan cywilny i miejsce zamieszkania) i kliniczne (rodzaj zatrucia – przypadkowe, zamierzone: bez tendencji samobójczych, po próbach samobójczych; rodzaj substancji będącej przyczyną zatrucia; liczbę dni hospitalizacji; uczestniczenie w psychoterapii; liczbę hospitalizacji z powodu zatruć; choroby współistniejące). Wyniki: Średnia wieku hospitalizowanych pacjentów wynosiła 44,7 ± 14,5 roku. Większość stanowili pacjenci po zatruciu zamierzonym (88%), z których co piąty podjął próbę samobójczą (najczęściej lekami – 59,4%). Zatruciu przypadkowemu uległo 12% badanych (główną przyczyną były gazy – 50%). Z kolei alkohol był substancją powodującą zatrucie zamierzone bez tendencji samobójczych u 82,8% pacjentów. Płeć męska zwiększała istotnie prawdopodobieństwo zamierzonego zatrucia (ß = 0,624, p = 0,013), natomiast bycie kawalerem/panną (ß = -1,097; p = 0,002) lub wdowcem/wdową (ß = -2,219; p < 0,001) obniżało to prawdopodobieństwo w porównaniu do bycia osobą w związku małżeńskim. Ponadto wraz ze wzrostem wieku pacjentów nieznacznie spadało prawdopodobieństwo zamierzonego zatrucia (ß = -0,022; p = 0,032). Wnioski: Uzależnienia od alkoholu były najczęstszą przyczyną zatruć zamierzonych. Wśród zatruć o etiologii samobójczej dominowały zatrucia lekami, natomiast zatrucia przypadkowe spowodowane były gazami.Pozycja Rodzina w zdrowiu i w chorobie. Wybrane aspekty opieki nad przewlekle chorym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Cepuch, Grażyna; Dębska, Grażyna; Foryś, Zofia; Foryś, Filip; Guty, Edyta; Dziechciaż, Małgorzata; Ogryzek, Bożena; Balicka-Adamik, Luiza; Kopáčiková, Mária; Kuźmicz, Ilona; Szeliga, Marta; Pasek, Małgorzata; Kucharzyk, Katarzyna; Poznańska, Małgorzata; Seń, Mariola; Krupa, Marzena; Felińczak, Anna; Szymańska-Pomorska, Grażyna; Hama, Faustina; Szczepanik, Marta; Krysa, Marzena; Tokarski, Zbigniew; Pieprzowska, Ewa; Zrubáková, Katarína; Magerčiaková, Mariana; Dębska, Grażyna; Goździalska, Anna; Jaśkiewicz, JerzyPozycja Rola pielęgniarki środowiska nauczania i wychowania w kreowaniu prozdrowotnych postaw uczniów(Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, 2012) Lizak, Dorota; Seń, Mariola; Laska, EdytaWyzwania stawiane przed jednostką we współczesnym świecie, choroby cywilizacyjne i niekorzystne tendencje zdrowotne powodują, że praca przedstawicieli ochrony zdrowia oraz wszystkich, którzy zajmują się zdrowiem, staje się niezwykle istotna. Szczególna rola przypada tu przede wszystkim pielęgniarkom i położnym, na co dzień zajmujących się zdrowiem swoich podopiecznych w różnych fazach ich życia i zdrowia. Ochrona wartości, jaką jest zdrowie i pomnażanie jego potencjału to idea, którą odnajdujemy w zawodach pielęgniarki, położnej czy lekarza. Jeszcze do niedawna, udział w opiece zdrowotnej wiązał się głównie z korzystaniem ze świadczeń w sposób bierny, natomiast obecnie, to również branie odpowiedzialności za zdrowie własne i innych ludzi oraz czynne uczestnictwo w tworzeniu środowiska sprzyjającego zdrowiu. Budowanie świadomości zdrowotnej społeczeństwa, opartej na przekonaniu, że styl życia jest głównym, modyfikowalnym czynnikiem determinującym zdrowie, zwiększa działania ludzi na rzecz zdrowia. Inicjatorami dla tych działań, mogą być więc przedstawiciele zawodów medycznych, ze szczególnym uwzględnieniem pielęgniarki. Wychowanie szkolne jest niezbędnym elementem przygotowania młodego człowieka do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym, świadomego i odpowiedzialnego za dokonywane wybory, w tym także zdrowotne. Ważnym elementem tego procesu będzie edukacja zdrowotna, której realizatorem poza rodziną, nauczycielami i wychowawcami jest pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania, jako jedyny profesjonalnie przygotowany pracownik ochrony zdrowia na terenie szkoły.Pozycja The level of acceptance of the disease and the quality of life of patients with Parkinson’s disease(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Stołkowska, Alicja; Lech-Brytan, Marzena; Seń, MariolaIntroduction: More and more cases of Parkinson’s disease are diagnosed each year. Currently, nearly 6 million people suffer from it. Those affected by the disease are forced to make changes in many areas of their lives. Aim: The aim of this study is to identify the relationship between the assessment of the level of acceptance of the disease and the quality of life of patients with Parkinson’s disease. Material and methods: The study included 108 people with Parkinson’s disease. The research tool was a self-administered survey questionnaire and questionnaires: WHOQOL-BREF and Acceptance of Illness Scale (AIS). Results: Respondents experienced communication problems, fewer friends and social withdrawal. A large percentage of patients have problems related to sleep disorders, mood swings and depressive disorders. More than 60% of respondents were dissatisfied with their quality of life and health. The level of acceptance of the disease was low (AIS: 16.81). Conclusions: Parkinson’s disease negatively affects every sphere of life. The level of acceptance of the disease and quality of life were at a low level and independent of the duration of the disease. There is no connection between quality of life and the degree of acceptance of the disease.Pozycja The relationship between self-efficacy and health behaviours and the level of knowledge of breast cancer prevention among professional nurses(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Seń, Mariola; Trybała, Katarzyna; Stołkowska, Alicja; Klisowska, IwonaIntroduction: Breast cancer is the most frequently diagnosed cancer in Poland. It develops slowly, very often without any symptoms for a long time. The key element in the prevention of breast cancer, which affects the rate of incidence, is women’s knowledge of the disease and participation in screening tests. Aim: The purpose of this study is to assess the relationship between the prevalence and intensity of health behaviours and self-efficacy and the level of knowledge about breast cancer prevention in a group of professional nurses. Material and methods: The study involved 125 nurses employed at the St. John Paul II Hospital in Krakow. Standardised tools were used in the study: Generalized Self-Efficacy Scale (GSES), Health Behavior Inventory (HBI) and a self-designed questionnaire assessing knowledge about breast cancer prevention. Results: Nurses with higher education presented a higher level of knowledge regarding breast cancer prevention. Women with a high intensity of health behaviours in the preventive domain showed a better knowledge of breast cancer topics. Similarly, nurses characterised by a strong sense of self-efficacy presented a higher level of knowledge in this area. Conclusions: Almost half of the nurses surveyed presented a good level of knowledge about breast cancer prevention. The severity of health behaviours was rated as average, slightly higher in preventive behaviours and lower in terms of health practices. The stronger the sense of self-efficacy, the higher the level of knowledge and the higher the intensity of health behaviours.