Przeglądaj wg Słowo kluczowe "edukacja"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 34
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja A US Army Officer – Commission, Service, and Professional Development: The Way Ahead for the Polish Armed Forces(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Klisz, MaciejCelem artykułu jest przedstawienie ścieżki rozwoju zawodowego kandydatów na oficerów w Wojskach Lądowych Sił Zbrojnych USA (ang. US Army), a także sposobów pełnienia służby w ramach US Army. Autor poddał analizie możliwości doskonalenia zawodowego podczas kursów oraz studiów zawodowych. W podsumowaniu zdefiniowano szereg słabych punktów w systemie rekrutacji i edukacji wojskowej w Polsce i zarekomendowano rozwiązania możliwe do wprowadzenia w Siłach Zbrojnych RP.Pozycja Andrzej Frycz Modrzewski a współczesne wyzwania edukacyjne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2003) Szmyd, Jan"1. Edukacja współczesna staje wobec poważnych, bodaj najpoważniejszych w całej historii wychowania wyzwań. Wyzwań tym bardziej niepokojących, że przy ich podejmowaniu i rozwiązywaniu nie może ona w gruncie rzeczy odwołać się z większą ufnością do zastanych teorii i instytucji edukacyjnych, bo te, według dość zgodnej opinii znawców tego zagadnienia, znajdują się w poważnym i szybko pogłębiającym się kryzysie."(...)Pozycja Architektura Miasto Piękno tom 1(Oficyna Wydawnicza AFM, 2021) Zachariasz, Agata; Zieliński, Miłosz; Białkiewicz, Andrzej; Zuziak, Zbigniew K.; Seruga, Wacław; Kosiński, Jan; Kronowski, Dariusz; Czekiel-Świtalska, Elżbieta; Partyka, Józef; Czubiński, Jacek; Hajdamowicz, Ryszard; Ingarden, Krzysztof; Jasiński, Artur; Kowalski, Przemysław; Kucza-Kuczyński, Konrad; Kuryłowicz, Ewa; Popławska, Marzena Zofia; Stec, Barbara; Węcławowicz-Gyurkovich, Ewa; Gyurkovich, Jacek; Wowczak, Jerzy; Wroński, Józef Szymon; Gyurkovich, Mateusz; Fortuna-Antoszkiewicz, Beata; Łukaszkiewicz, Jan; Krasnowolski, Bogusław; Niedźwiecka-Filipiak, Irena; Borcz, Zuzanna; Serafin, Liliana; Przesmycka, Elżbieta; Wrana, Jan; Wróbel, PiotrSłowo wstępne: "Politechnika Krakowska jest uczelnią, która charakteryzuje się mocną pozycją w środowisku akademickim Polski i świata. Z nowoczesną edukacją odpowiadającą potrzebom gospodarki łączy się to, że jej pracownicy w wielu dyscyplinach naukowych są wybitnymi ekspertami i specjalistami oraz uczestniczą w pracach prestiżowych międzynarodowych zespołów badawczych. Ich wiedza i kompetencje wpływają na pozycję uczelni w międzynarodowym środowisku naukowym. W Politechnice Krakowskiej oraz w środowisku akademickim szczególną pozycję zajmuje Wydział Architektury. Jego historię od 1945 roku, a więc od czasu utworzenia uczelni, tworzą wybitni naukowcy i twórcy. Uczestniczą oni aktywnie w rozwoju dyscypliny architektura i urbanistyka, a jednocześnie są zarówno uznanymi teoretykami, jak i twórcami cenionych dzieł w zakresie architektury, urbanistyki oraz założeń krajobrazowych. Do grona tych osób niewątpliwie należał prof. Wojciech Kosiński. Z Wydziałem Architektury był związany prawie 60 lat. Tu ukończył studia, w 1967 roku pod promotorstwem prof. Włodzimierza Gruszczyńskiego obronił dyplom i rozpoczął pracę. Cała Jego kariera naukowa związana była z Wydziałem Architektury – tu w 1976 roku uzyskał stopień doktora (promotor – prof. Witold Cęckiewicz), w roku 2001 doktora habilitowanego, a w 2012 roku tytuł naukowy profesora. Był znakomitą postacią, dydaktykiem lubianym przez studentów i uznanym w kraju i za granicą, autorem wielu publikacji naukowych. Był autorem lub współautorem licznych realizacji architektonicznych, laureatem wielu prestiżowych konkursów architektonicznych, znakomitym rysownikiem."(...)Pozycja Bariery edukacyjne Romów na Węgrzech(Oficyna Wydawnicza AFM, 2005) Kołaczek, Małgorzata"Nawet najlepsze regulacje prawne mogą okazać się niewystarczające, aby rozwiązać problemy narodowościowe. Sebastian Wojciechowski w książce Nacjonalizm w Europie Środkowo-Wschodniej1stwierdza, że słowa te odnoszą się w pełni do Węgier, gdzie mimo Ustawy o Mniejszościach Narodowych i Etnicznych z 1993 r. i wielu innych aktów prawnych, wciąż nie udaje się zwalczyć dyskryminacji Romów (w pracy, szkole, służbie zdrowia i osiedlaniu się). Przyczyną tym, co ma w tej kwestii podstawowe znaczenie, jest nastawienie społeczeństwa węgierskiego do ludności romskiej."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 3 (XXXVI) : Kształcenie w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku. Wybrane aspekty(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Kubiak, Krzysztof; Frącik, Krystian; Pawłuszko, Tomasz; Mickiewicz, Piotr; Mazurkiewicz, Agata; Baranowska, Aneta; Klisz, Maciej; Pieczywok, Andrzej; Siekiera, Joanna; Kukartseva (Glaser), Marina; Chertok, Michail; Kraj, Kazimierz; Tkach, Liudmyla; Kozioł, AleksandraZ wprowadzenia: "Gwałtowny postęp, który w XXI wieku objął tak wiele dziedzin życia, nie ominął także sfery wojskowej. Siły zbrojne przechodzą bardzo szybkie przemiany pod wpływem nowych osiągnięć naukowo-technicznych i poszukiwania najbardziej efektywnych sposobów ich wykorzystania nie tylko w czasie wojny, ale także pokoju i kryzysu. To wszystko stanowi duże wyzwanie dla twórców systemów kształcenia wojskowego, które należy zorganizować tak, by zapewniały siłom zbrojnym kadrę przygotowaną do sprostania współczesnym wymaganiom. Nie chodzi jedynie o naukę wykorzystania nowych rozwiązań, ale także o tak oczywiste kwestie, jak budowa zdolności przywódczych czy odporności na propagandę i dezinformację, aby nie powodowała ona olbrzymich konsekwencji dla morale kadry dowódczej i szeregowych żołnierzy. Biorąc to pod uwagę redaktorzy tomu, którzy zgodnie z dewizą periodyku starają się łączyć teorię i praktykę bezpieczeństwa, uznali, że warto jest przybliżyć różne aspekty kształcenia w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku."(...)Pozycja Cywilizacyjne konteksty współczesnego kryzysu edukacyjnego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2006) Szmyd, Jan"1. „Wioska globalna” {global village) M. McLuhana zmieniła się nie do poznania od czasu, gdy nazwę i obraz wprowadził - kilkadziesiąt lat temu - do literatury naukowej i języka mass mediów ten kanadyjski uczony i futurolog. Upatrywał on, jak wiemy, głównych przyczyn procesu przyśpieszonego scalania i unifikowania świata współczesnego w gwałtownym wzroście przepływu informacji i treści kulturowych, przepływie dokonującym się dzięki telewizji, radiu, telefonowi i filmowi. Tymczasem przez „wioskę globalną” od dziesiątków już lat opanowały także inne ważne, w wielu przypadkach nawet ważniejsze „przepływy”, bardziej lub mniej wnikliwie i wielostronne opisywane w literaturze poświęconej procesom globalizacyjnym. Wymieńmy choćby np. przepływ środków finansowych i kapitału, inwestycji przemysłowych i handlowych, komunikacji i transportu, wpływów politycznych i gospodarczych, kontroli i zabezpieczeń militarnych, a nadto także idei i wartości, modeli i stylów życia, standardów zachowań i konsumpcji. Główną rolę odgrywa tu kultura euroamerykańska (monokultura)."(...)Pozycja Dwadzieścia lat Erasmusa – doświadczenia, perspektywy, wyzwania(Oficyna Wydawnicza AFM, 2011) Majorek, Marta; Wojniak, JustynaPozycja Human Rights Education in the Context of the European Policy against Discrimination based on Disability: the Main Challenges Faced by the Disable Population in the Area of Freedom and Security(Oficyna Wydawnicza AFM, 2016) Bednarczyk, BogusławaOchrona praw i wolności, a także należytego bezpieczeństwa osób z niepełnosprawnością to ważne wyzwanie dla edukacji praw człowieka w społeczeństwach i państwach współczesnej Europy. Oznacza zmianę perspektywy – zamiast wyłączności tradycyjnej pieczy administracyjnej w formie pomocy lub opieki społecznej, wciąż ważnej i potrzebnej, wybieramy perspektywę osoby z niepełnosprawnością, z poszanowaniem jej godności, potencjału i woli realizacji własnych praw, takich jak prawo do pracy, edukacji czy prawo wyborcze. Specyficzna sytuacja osób z niepełnosprawnością sprawia, że często na pierwszy plan (w sposób zrozumiały przesłaniając subiektywnie wszystko inne) wysuwa się prawo do leczenia, uzyskania środków pomocniczych czy terapii, jednakże rośnie świadomość nierównego traktowania w innych dziedzinach – od edukacji po prawa polityczne i bezpieczeństwo, które stanowi współcześnie jedną z najważniejszych potrzeb ludzi, szczególnie tych borykających się z różnymi formami niepełnosprawności. Wzrostowi tej indywidualnej świadomości nie towarzyszą wystarczająco szybkie zmiany w działaniach państw. Celem opracowania jest ukazanie roli i znaczenia kwestii prawno-instytucjonalnych jako ważnego uwarunkowania bezpieczeństwa osób niepełnosprawnych. Artykuł zawiera prezentację międzynarodowych regulacji prawnych dotyczących praw osób niepełnosprawnych, poprzedzoną omówieniem pojęć dotyczących praw człowieka oraz zarysem historycznym międzynarodowych aktów zawierających gwarancje tych praw. Pomimo że na przestrzeni wieków powstało wiele dokumentów normatywnych regulujących kwestie związane z funkcjonowaniem tej grupy w społeczeństwie, osoby niepełnosprawne ciągle mogą mieć poczucie dyskryminacji i wykluczenia z wielu obszarów działalności ludzkiej. Współczesność wymaga, by kwestie związane z pełnym, a przez to aktywnym ich uczestnictwem w głównym nurcie życia społecznego znalazły swoje odzwierciedlenie w przepisach prawnych. Autorka formułuje tezę, że stworzenie instrumentów normatywnych pozwoli osobom niepełnosprawnym dochodzić własnych praw oraz wymagać ich respektowania przez innych. Niezwykle ważnym przedsięwzięciem jest także powoływanie instytucji stojących na straży przestrzegania przez organy państwowe, podmioty pozarządowe i społeczeństwo tych uregulowań oraz służących pomocą i wsparciem osobom niepełnosprawnym.Pozycja Jaki nauczyciel, taka szkoła – kształcenie nauczycieli szkół ludowych w Galicji w państwowych męskich seminariach nauczycielskich w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Wasik, IzabelaArtykuł ukazuje prawne aspekty kształcenia nauczycieli szkół ludowych w męskich państwowych seminariach nauczycielskich w odniesieniu do Galicji. Problematyka ta była przedmiotem ustawodawstwa zarówno państwowego, jak i krajowego, poprzez które starano się dostosowywać sposób i zasady kształcenia do zmieniającej się rzeczywistości społecznej i specyfiki Galicji jako jednego z krajów koronnych c.k. monarchii. Unormowano zarówno zasady przyjmowania kandydatów, organizację kształcenia, w tym niezwykle szczegółowo cele nauczanych przedmiotów, jak i pozycję kadry nauczycielskiej i jej obowiązki. Bieżące funkcjonowanie państwowych męskich seminariów nauczycielskich niezwykle wydatnie wspierała swoimi działaniami Rada Szkolna Krajowa.Pozycja Konteksty edukacji XXI wieku. Analiza psychopedagogiczna(Oficyna Wydawnicza AFM, 2009) Nieciuński, Stanisław"Procesowi edukacji towarzyszą dwa rodzaje kontekstów: (1) uniwersalne, niezmienne we wszystkich epokach i społeczeństwach, oraz (2) zależne od warunków życia, pochodne względem aktualnych ludzkich wyzwań. I jedne, i drugie mają służyć realizacji społecznej misji edukacji powierzanej instytucjom edukacyjnym oraz wychowawcom. Ich praca owocować powinna „wzrostem poziomu przygotowania wychowanków do samodzielnego, twórczego życia w zgodzie z samymi sobą, we współbrzmieniu z innymi ludźmi i grupami społecznymi oraz w harmonii z całym środowiskiem”. Słowo „przygotowanie”, obecne w podanym sformułowaniu, sygnalizuje: (1) potrzebę edukacyjnego oddziaływania na wychowanków oraz (2) wymóg ich podmiotowego traktowania."(...)Pozycja Krakowskie Studia Międzynarodowe 2019, nr 4 (XVI) Edukacja Praw Człowieka: Osiągnięcia i wyzwania na przyszłość(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Briskman, Linda; Bednarczyk, Bogusława; Poynting, Scott; Czermińska, Małgorzata; Gazzotti, Elisa; Kolendowska-Matejczuk, Marta; Mrowicki, Marcin; Brataniec, Katarzyna; Khvostova, Margaryta; Wrześniewska-Wal, Iwona; Tomczyk, Ewelina; Wojcieszak, ŁukaszZ wprowadzenia: "Bieżący numer „Krakowskich Studiów Międzynarodowych” poświęcamy pamięci Profesora Michała Chorośnickiego. Zmarły w grudniu 2019 roku Prof. dr hab. Michał Chorośnicki był wieloletnim członkiem Rady programowej naszego czasopisma. A przede wszystkim był naszym Przyjacielem, zawsze gotowym do współpracy i pomocy. Artykuł Strategie Handlowe Donalda Trumpa. Kilka refleksji nad procesem transformacji NAFTA w USMCA, przedstawiający zakres badań Profesora Michała Chorośnickiego, przygotował Profesor Rett R. Ludwikowski z Columbus School of Law (The Catholic University of America), natomiast uczniowie i współpracownicy Profesora z Katedry Strategii Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego przybliżają nam postać Uczonego we wspomnieniach in memoriam."(...)Pozycja Krakowskie Studia Międzynarodowe nr 3, 2010 (Globalizacja - motor czy hamulec w stosunkach międzynarodowych?)(Oficyna Wydawnicza AFM, 2010) Bednarczyk, Bogusława; Carby-Hall, Jo; Chodyński, Andrzej; Jabłoński, Adam; Jabłoński, Marek; Jabłoński, Marek; Czermińska, Małgorzata; Diawoł, Anna; Kania, Krzysztof; Martos, Luis Palma; Milovanović, Vesna; Musiałek, Agnieszka; Pasztor, Szabolcs; Wiatr, Jerzy J.; Wordliczek, Rafał; Jankowska, Larysa; Lozenko, Iwan; Denčić-Mihajlov, Ksenija; Czajkowska, Katarzyna; Bednarczyk, BogusławaInspiracją dla kolejnego tomu „Krakowskich Studiów Międzynarodowych” były głębokie zmiany zachodzące w mijającej dekadzie w międzynarodowych stosunkach politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturowych. Wielowymiarowy proces integracji świata, w wyniku którego modyfikacji uległ ład oparty na suwerenności państw narodowych, określa się mianem globalizacji. Globalizacja przynosi korzyści, ale generuje też globalne problemy, a przede wszystkim nie sposób się przed jej wpływem ochronić. Nawet izolacja polityczna i samowystarczalna gospodarka danego kraju nie uwolnią go od globalnych wpływów.Pozycja Kreowanie etosu nauczyciela i jego wychowawcze wartości(Oficyna Wydawnicza AFM, 2006) Olearczyk, Teresa"Fenomenem ponowoczesności jest dynamika przemian przynosząca równoległość procesów integracyjnych i dezintegracyjnych. Człowiek pozostaje w zawieszeniu, na rozdrożu i w swoistej międzyepoce. W tym aksjologicznym zamęcie wszystko jest uprawomocnione, możliwe; dzieje się dużo, szybko, brak jest zarówno chwili refleksji, zastanowienia, jak i odniesienia, bo nie ma do czego."(...)Pozycja Miejsce technologii informacyjno-komunikacyjnych w rozwijaniu kompetencji pedagogicznych(Oficyna Wydawnicza AFM, 2008) Kozłowska, Anna"Nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne wkroczyły do szkoły wraz z rozwojem techniki, stając się jednym z podstawowych elementów warsztatu współczesnego nauczyciela na wszystkich stopniach i poziomach kształcenia. Edukacja otrzymała w ten sposób zupełnie nowe narzędzia działania. Przede wszystkim uzyskała możliwości przeprowadzenia niemal rewolucyjnych zmian w sposobach prowadzenia zajęć."(...)Pozycja Mixer magazyn studentów nr 20, luty 2007(2007) Misiniec, BartłomiejWitam brać studencką Krakowskiej Szkoły Wyższej w kolejnym semestrze! Ponieważ sesja już za nami, mam nadzieję, że uda się wszystkim odprężyć i zregenerować sity. Trzymacie w rękach dwudzieste wydanie „Mixera". Siedem ostatnich numerów przygotowała obecna redakcja. Cieszymy się, że magazyn jest przez Was czytany i współtworzony, do czego tradycyjnie i gorqco w dalszym ciqgu zapraszam każdego z osobna. Jako temat przewodni numeru lutowego chcemy przedstawić fantastyczny projekt pod nazwq „Pokolenie UE", który stworzył niezwykłe możliwości dla studentów komunikacji społecznej. Otrzymali bowiem nieocenioną szansę poznania telewizji od kuchni. Czy nie przemknęła Wam kiedyś na ekranie znajoma twarz koleżanki bqdź kolegi z wydziału? Byłoby to całkiem możliwe, gdyż ten zupełnie profesjonalny program telewizyjny emitowany jest w środy w TVP 3! Przygotowanie i przeprowadzenie podobnego projektu przez studentów nie byłoby rzecz jasna możliwe bez odpowiedniego studia, sprzętu, no i oczywiście opiekunów. Ale nasza uczelnia dysponuje zarówno otwartym tuż przed wakacjami studiem TV, jak i doświadczonymi dziennikarzami, którzy się nim opiekujq. „Mixer" towarzyszył powstawaniu studia, o czym można było przeczytać w numerze czerwcowym z zeszłego roku. Jak powstało „Pokolenie", kto go tworzy i jakie problemy porusza przeczytacie na str 14-15. Zaś dla wielbicieli dobrej muzyki, która dla mnie osobiście od dawna oznacza jedno - ROCK!!!, mamy wywiad z Muńkiem Staszczykiem, liderem „T-Love", który w rozmowie z Szymkiem Wróblem określił swój zespół jako „cyrk, który bardzo lubi” . Na koniec pozostaje mi pogratulować wszystkim zdanej sesji i zachęcić do lektury kolejnego wydania naszego pisma.Pozycja Nauka o szkole najlepszą drogą ku nowej jakości edukacji(Oficyna Wydawnicza AFM, 2008) Kuźma, JózefZ wprowadzenia: "Studium monograficzne Nauka o szkole przedstawia zarys koncepcji scholiologii. Pojęcie to oznacza nową dziedzinę nauki, a zarazem wiedzy o teoretycznych i praktycznych zagadnieniach działalności szkoły. Proponowana w poprzedniej pracy monograficznej nazwa scholiologia powstała z połączenia dwóch greckich słów scholijo- szkoła i logos - nauka, pojęcie, słowo [Kuźma, 2001, s. 244]. Zgodnie ze wstępnym założeniem, przedmiotem scholiologii miały być „badania działalności szkoły jako instytucji społecznej, jej systemu organizacyjnego, funkcji i programów dydaktycznych, wychowawczych i kulturalnych w trzech wymiarach czasowych: przeszłości, teraźniejszości i przyszłości" [Kuźma, 2005; idem 2006]. Niejako z założenia jest to kompleksowa dziedzina wiedzy i nauki, interdyscyplinarna, wielofunkcyjna i polimetodyczna. Jest to podejście skoncentrowane na szkole [Kuźma, 2005; idem, 2006]."(...)Pozycja Ocena jakości życia, natężenia lęku i objawów depresji u pacjentów przed i po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych (CABG)(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Cygnarowicz, Bożena; Milaniak, IrenaWprowadzenie: Celem zabiegu rewaskularyzacji mięśnia sercowego jest minimalizacja rezydualnego niedokrwienia i poprawa jakości życia pacjenta. Pacjenci zakwalifikowani do operacji pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) przejawiają objawy lęku i stanów depresyjnych oraz złą jakość życia. Edukacja przedoperacyjna może zmniejszyć poziom lęku oraz wpłynąć na poprawę jakości życia. Celem pracy była ocena jakości życia oraz poziomu lęku i depresji u pacjentów przed i po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych, a także ocena wpływu programu edukacyjnego realizowanego w okresie przedoperacyjnym na jakość życia oraz symptomy depresji i lęku. Materiał metody: Grupę badaną stanowiło 189 pacjentów podzielonych na grupę interwencyjną (n = 96) i kontrolną (n = 93). Do oceny jakości życia wykorzystano kwestionariusz MacNew, do oceny poziomu lęku i depresji skalę HADS. Wyniki: Wiek pacjentów w obydwu grupach wynosił średnio 63 lata, dominującą w nich płcią była płeć męska (n = 79 i n = 74). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami. W okresie przed zabiegiem w obydwu grupach najniższą jakość życia odnotowano w dziedzinie fizycznej, a najlepszą w dziedzinie emocjonalnej. Po zabiegu stwierdzono istotnie statystycznie poprawę jakości życia we wszystkich dziedzinach w obu grupach. Nie stwierdzono objawów lęku, a ok. 12% badanych przejawiało symptomy depresji. Po zabiegu operacyjnym nasilenie lęku i depresji było istotnie statystycznie mniejsze. Udział w edukacji nie różnicował jakości życia oraz nasilenia lęku i depresji. Wnioski: Pacjenci poddani CABG odczuwają poprawę jakości życia i redukcję symptomów lęku i depresji w porównaniu z okresem sprzed zabiegu operacyjnego. Program edukacyjny wdrażany przed zabiegiem może się przyczynić do redukcji lęku po jego przeprowadzeniu i wzmocnić efektywną współpracę z zespołem terapeutycznym.Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2020, nr 3 Architektura i sztuka(2020) Banasik-Petri, Katarzyna; Jasiński, Artur; Węcławowicz, Tomasz; Kronowski, Dariusz; Hryń, Stanisław; Malec-Zięba, Emilia; Urbańska, Marta A.; Pinto Perez, Blanca; Ingarden, Krzysztof; Wowczak, JerzyZe wstępu: "Czwarty już numer kwartalnika „Państwo i Społeczeństwo” Wydziału Architektury i Sztuk Pięknych, którego przewodnim tematem została „Architektura i sztuka”, jest wyjątkowy z racji jubileuszu dwudziestolecia Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Numer ten został poświęcony sztuce - dziedzinie najbliższej architekturze i urbanistyce. Synergia i wzajemne uzupełnianie się tych dyscyplin przyświecało pierwotnej idei utworzenia naszego Wydziału i od piętnastu lat towarzyszy procesowi kształcenia studentów na Wydziale Architektury i Sztuk Pięknych KAAFM."(...)Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2025, nr 2 Medycyna i zdrowie publiczne(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Dębska, Grażyna; Milaniak, Irena; Klukow, Jadwiga Wioletta; Bugajska, Aleksandra; Szara, Marta; Milaniak, Irena; Sarota, Paulina; Michalik-Marcinkowska, Urszula; Marek, Anita; Janicka, Urszula; Bogdan, Klaudia; Zaborska, Monika; Subik, Jakub; Knapik, Andrzej; Losa, Jakub; Jędrysiak, Maciej; Czechowska, Beata; Karbowiak, Marta; Glibov, Katarzyna Monika; Porwolik-Piontek, Danuta; Onik, Grzegorz; Sieroń, Karolina; Wierzbicki, Maciej; Kluza, Marek Michał; Kluza, Katarzyna; Bogaczyk, Anna; Pomykacz-Dworak, Agnieszka; Krawczak, Agnieszka; Kluz, Tomasz; Kołodziej-Rzepa, Marta; Kowalczyk, Katarzyna; Seweryn, Michał; Łuc-Seweryn, Anna; Mokrzycka, Anna; Gabrowska, Elżbieta; Kozioł, Sławomir; Trąbka, WojciechWprowadzenie: "Z wielką przyjemnością zapraszamy Państwa do lektury kolejnego numeru czasopisma „Państwo i Społeczeństwo” poświęconego tematyce medycyny, zdrowia publicznego i nauk o zdrowiu. W numerze znalazły się prace oryginalne, poglądowe, opis przypadku oraz sprawozdanie z konferencji naukowej. Prezentowana praca podejmuje aktualne tematy, jakimi są: pielęgniarstwo w kontekście inteligencji kulturowej i zachowań zdrowotnych, fizjoterapia w różnych schorzeniach, profilaktyka oparzeń słonecznych, diagnostyka czynnościowa i ultrasonograficzna, nauczanie histologii. Prace oryginalne prezentują m.in. wyniki badań prowadzonych przez pracowników Collegium Medicum – Wydziału Lekarskiego i Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego i Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Autorzy reprezentują również podmioty lecznicze. Dział „Prace oryginalne” zawiera artykuł autorstwa Jadwigi Klukow i wsp. pt. Ocena inteligencji kulturowej w zróżnicowanych pokoleniowo zespołach pielęgniarskich, w którym zbadano inteligencję kulturową wśród pielęgniarek i pielęgniarzy należących do różnych pokoleń z uwzględnieniem ich cech socjodemograficznych z wykorzystaniem standaryzowanego narzędzia badawczego – Skali Inteligencji Kulturowej. Dokonana ocena poziomu inteligencji kulturowej wśród pielęgniarek i pielęgniarzy różnych generacji dostarcza cennych informacji na temat przygotowania personelu pielęgniarskiego do pracy w środowisku wielokulturowym. W kolejnym artykule Irena Milaniak i Paulina Sarota zaprezentowały wyniki badań dotyczące oceny zachowań zdrowotnych personelu pielęgniarskiego w odniesieniu do ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. W badaniach własnych autorki wykazały, iż ponad połowa badanych wpisuje się w kategorię średniego i wysokiego ryzyka chorób S-N, co jest alarmujące i wskazuje na konieczność wprowadzenia działań interwencyjnych mających na celu promocję zdrowia i profilaktykę wśród personelu pielęgniarskiego. Z kolei Urszula Michalik-Marcinkowska i wsp. przedstawiły wyniki badań dotyczące działań zapobiegających oparzeniom słonecznym, jakie stosuje młodzież. Podjęta przez autorki tematyka i badania są aktualnym zagadnieniem, gdyż pomimo wzrastającej liczby kampanii społecznych dotyczących oparzeń słonecznych wciąż stanowią one poważny problem zdrowotny ze względu na istotnie zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworu złośliwego skóry – czerniaka in situ skóry twarzy i tułowia. Jakub Subik i wsp. zaprezentowali wyniki badań przekrojowych dotyczących motywów uprawiania biegów przeszkodowych oraz ich socjodemograficzne determinanty. Uzyskane wyniki wskazują złożone motywacje uprawiania biegów przeszkodowych. Głównymi motywatorami były sprawność fizyczna, kompetencje i przyjemność, przy czym przyjemność miała większe znaczenie dla kobiet. Ponadto stabilność finansowa i wcześniejsze doświadczenie sportowe były ważnymi czynnikami. W ostatnim artykule z tej sekcji Beata Czechowska i wsp. dokonały Oceny kresy białej mięśnia prostego brzucha w zależności od pozycji ciała u kobiet w odległym okresie poporodowym z wykorzystaniem obrazowania ultrasonograficznego. Zaprezentowane przez autorki wyniki wskazują na użyteczność badania ultrasonografii rehabilitacyjnej w ocenie kresy białej mięśnia prostego brzucha w celu określenia predyspozycji do występowania przepukliny pępkowej. Pierwszy artykuł w dziale „Prace poglądowe” autorstwa Danuty Porwolik-Piontek i wsp. prezentuje podsumowanie z zakresu Diagnostyki czynnościowej w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Praca porządkuje najważniejsze badania czynnościowe jako jedne z podstawowych narzędzi diagnostycznych w chorobach układu oddechowego, w tym w chorobie cywilizacyjnej jaką jest POChP. W drugim artykule Maciej Wierzbicki przedstawił przegląd literatury dotyczący Podejścia do nauczania histologii w wybranych państwach na świecie. Głównym celem pracy było ukazanie współczesnych trendów i rozwiązań w nauczaniu histologii na kierunkach medycznych w wybranych państwach świata w kontekście znaczenia dla praktyki dydaktycznej. Autor podkreśla, iż w nauczaniu histologii najbardziej efektywne są elastyczne programy nauczania łączące różne metody dydaktyczne. W części „Opisy przypadków” Marek Michał Kluza i wsp. zaprezentowali opis dotyczący Wznowy czerniaka z mutacją BRAF V600E z gwałtowną progresją u 40-letniej ciężarnej. Autorzy zwrócili uwagę na szybkę progresję choroby w opisywanym przypadku oraz na wyzwania dla zespołu leczącego, które muszą uwzględniać rokowaniu dla matki i płodu. Numer zamyka sprawozdanie z międzynarodowej konferencji MBN 2024 Aesthetic Breast Meeting w Mediolanie przygotowane przez Martę Kołodziej-Rzepę i Katarzynę Kowalczyk. Gorąco zapraszamy do lektury numeru z nadzieją, że jego treść spotka się z życzliwym przyjęciem z Państwa strony. Zachęcamy również do przysyłania ciekawych tekstów do naszego czasopisma, a także cytowania go w przygotowywanych artykułach."(...)Pozycja Państwo i Społeczeństwo 2025, nr specjalny Pedagogiczno-psychologiczne aspekty współczesności(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Aksman, Joanna; Majczyna, Marek; Grzesiak, Krystyna; Misiuk, Agnieszka; Bachowska, Monika; Rokicki, Andrzej; Skulicz, Danuta; Nęcki, Zbigniew; Ostrowski, Tadeusz Marian; Majka, Rafał; Korab, Maciej; Franczyk, Joanna Agata; Kępiński, JanWprowadzenie: "Współczesność i dynamika zachodzących w niej zmian powodują, że spektrum problemów pedagogicznych bardzo się poszerza. Z tego powodu zarówno naukowcy, jak i praktycy, biorąc pod uwagę coraz to nowsze wyzwania edukacyjno-wychowawcze, podejmują wiele wątków badawczych, przedstawiając je – co charakterystyczne – za pomocą różnych mediów, a także podczas szkoleń, konferencji czy webinarów. Choć świat popandemiczny (po 2020 r.) charakteryzuje się rozkwitem nowych technologii i sposobów elektronicznego komunikowania się, a także nowym rodzajem relacji wirtualnych, to jednak człowiek (dziecko, młodzież, dorośli: w tym nauczyciele, seniorzy) w niesamowicie obfitym elektronicznie świecie coraz częściej czuje się samotny, a nawet – jak prezentują to najnowsze badania – zagrożone staje się jego zdrowie fizyczne i psychiczne. Na potwierdzenie powyższej tezy warto przytoczyć wnioski z wykonanego w 2023 r. dużego badania jakości życia dzieci i młodzieży w Polsce, dokonanego na próbie ponad 4,6 tys. osób. Zbadano jakość życia w następujących aspektach: aktywność fizyczna, samopoczucie psychiczne, życie rodzinne i osobiste, wsparcie społeczne i rówieśnicy, środowisko szkolne oraz – co związane z migracją wojenną na Ukrainie – relacje z dziećmi i młodzieżą z Ukrainy. Co symptomatyczne, samopoczucie fizyczne dzieci wraz z wiekiem obniża się, podobne dane dotyczą dobrostanu psychicznego, który jest znacznie wyższy u dzieci niż u młodzieży. Jak twierdzą badacze, niepokój w aspekcie samopoczucia psychicznego budzą przede wszystkim dane dotyczące własnej samooceny. Wraz z wiekiem wzrasta także niechęć dzieci do szkoły. W aspekcie kontaktów z rówieśnikami z Ukrainy polscy uczniowie twierdzą, że nie mają możliwości wspólnych kontaktów, bowiem często uczniowie ci tworzą oddzielne grupy, jeśli chodzi o zajęcia pozalekcyjne. Budujące jest to, że relacje z rodzicami oraz rówieśnikami oceniane są dobrze, choć zarówno dzieci, jak i młodzież wskazują na zbyt mało czasu, który rodzice im poświęcają. Na obniżenie dobrostanu psychicznego uczniów w 2020 r. wskazywały także autorki raportu Wypalenie szkolne u adolescentów będącego podsumowaniem polsko-amerykańskich badań. W szczególności potwierdzono tezę, że „ryzyko pojawienia się wypalenia szkolnego rośnie w sytuacji niekorzystnej psychospołecznej charakterystyki jednostki i jej środowiska oraz występujących deficytów w zakresie globalnej zdolności do walki ze stresem”. W opisywanych badaniach dotyczących uczniów szkół ponadpodstawowych zwrócono szczególną uwagę na ich chroniczne poczucie przeciążenia psychicznego, wyczerpanie sił, nadmierne obowiązki szkolne, presję otoczenia dotyczącą wysokich wyników i sukcesów edukacyjnych, zawiedzenie wiedzą przekazywaną w szkole. Autorki badania twierdzą, że niezdolność młodych ludzi do korzystania z posiadanych zasobów osobistych oraz presja środowiska (rodziny, szkoły, rówieśników) są bezpośrednimi przyczynami utraty pozytywnego nastawienia do szkoły i powodem rezygnacji z dalszego kształcenia. Badania te wskazywały wyraźnie na potrzebę wygenerowania strategii zaradczych obejmujących: szczebel indywidualny w placówce konkretnego ucznia, szczebel budowania bliskich relacji ze środowiskiem pozaszkolnym oraz szczebel kompleksowych zmian systemowych o charakterze ogólnopolskim, uwzględniający oddziaływania prozdrowotne. Postulaty te znajdują odzwierciedlenie w dzisiejszych działaniach polityki edukacyjnej, bowiem w roku szkolnym 2025/2026 wprowadzony zostanie nowy przedmiot: edukacja zdrowotna, obejmujący także znaczenie budowania więzi, poznawania swoich słabych i mocnych stron, budowania pozytywnego klimatu współdziałania, samorozwoju i motywacji do nabywania wiedzy przez uczniów. Na bardzo ciekawe zjawisko związane ze współczesnymi problemami pedagogicznymi, w wydanej w 2021 r. publikacji pod znamiennym tytułem Samotne ciało. Doświadczenie cielesności przez dzieci i ich rodziców, zwróciła uwagę Katarzyna Schier, która od wielu lat prowadzi liczne badania nad zapisem doświadczeń interpersonalnych nie tylko w umysłach danych osób, ale także w ich ciałach. W publikacji zawarte są teksty różnych zaproszonych do debaty naukowczyń, które podjęły się rozważań nad postawioną przez Schier tezą, iż „dziecko z trudną historią rodzinną, czyli wychowywane przez «poranionych» dorosłych, staje się SAMOTNE – nie tylko w sensie funkcjonowania psychicznego, lecz także cielesnego”. Autorka tych badań z biegiem lat zmodyfikowała tezę, którą przyjęła za Susan Grogan, że obraz ciała to myśli, uczucia i spostrzeżenia danej osoby na temat jej ciała. Schier rozszerzyła tę definicję o obszar działania w odniesieniu do ciała – skłoniły ją do tego powszechne w naszej kulturze modyfikacje ciała, szczególnie w odniesieniu do osób w okresie dorastania, które przecież pozostają w trakcie kształtowania tożsamości w wymiarze psychicznym i cielesnym. Autorka uważa, że ogromną rolę odgrywają wczesnodziecięce doświadczenia w relacji dziecko–opiekun. Współwystępująca samotność dziecka na poziomie cielesnym i psychicznym wiązać się może z zaniedbywaniem relacji z opiekunem, m.in. w sytuacji różnego rodzaju przemocy – fizycznej, psychicznej, seksualnej, a także przemocy ukrytej, o której możemy mówić np. w sytuacji odwrócenia ról w rodzinie, kiedy dziecko, przykładowo, z powodu uzależnienia jednego z rodziców musi pełnić rolę rodzica. Bezpieczna więź z opiekunem i jego empatia w stosunku do dziecka to – jak określił to Simon Baron-Cohen – „wewnętrzny garniec złota”, jeden z najcenniejszych zasobów występujących na naszym świecie."(...)