Przeglądaj wg Słowo kluczowe "zarządzanie kryzysowe"
Teraz wyświetlane 1 - 20 z 34
Wyników na stronę
Opcje sortowania
Pozycja Bezpieczeństwo lokalne w systemie zarządzania kryzysowego wobec zagrożeń terrorystycznych na przykładzie powiatu ostrołęckiego. Wybrane zagadnienia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2009) Sęk, AndrzejArtykuł omawia realizację zadań w ramach zarządzania kryzysowego w powiecie ostrołęckim. Opisany został przebieg akcji poszukiwawczej ładunku wybuchowego po otrzymaniu informacji o jego podłożeniu. Autor rozstrzyga takie kwestie, jak: ustalenie osoby kierującej akcją do czasu przybycia funkcjonariuszy Policji (administrator budynku lub osoba przez niego upoważniona) i jej kompetencje oraz zadania, a także wymienia czynniki, jakie należy przede wszystkim brać pod uwagę, przeprowadzając ewakuację ludności z zagrożonego obiektu. Autor zaproponował także kilka wskazówek dla administratora obiektu i osób przyjmujących zgłoszenie o podłożeniu ładunku wybuchowego.Pozycja Bezpieczeństwo Teoria i Praktyka nr 1-2, 2008(Oficyna Wydawnicza AFM, 2008) Ziarko, Janusz; Piątek, Jarosław; Pilżys, Jan; Romanko, Mirosław; Buzalka, Ján; Gibas-Krzak, Danuta; Danielewska, Joanna; Djordjević, Momčilo; Milenković-Kerković, Tamara; Stepanovych Demianchuk, Anatoly; Lyash, Andriy; Kraj, Kazimierz; von Wedel, Joachim; Gawron, Iwona; Trzcińska, Honorata; Szot, Wiesław; Żebrowski, Andrzej; Kozaczyński, Waldemar; Nyc, Małgorzata; Wyszczelski, Lech; Widacki, Jan; Krzak, Andrzej; Molo, Beata; Podgórzańska, Renata; Budzowski, KlemensPozycja Bezpieczeństwo Teoria i Praktyka nr 1-2, 2009(Oficyna Wydawnicza AFM, 2009) Tyburska, Agata; Molo, Beata; Pomykała, Marta; Lipski, Jacek; Nalaskowska, Urszula; Sęk, Andrzej; Bogdalski, Piotr; Ciarka, Mariusz; Łuka, Piotr; Micek, Danuta; Karwowski, Sylwester; Marecik, Krystian; Głodziński, Andrzej; Krawiec, Paweł; Konik, Anna; Pomorski, Paweł; Kosmaty, Piotr; Mirska, Natalia; Aksamitowski, Andrzej; Kozak, Zygmunt; Kozak, Zygmunt; Stachnik, Paweł; Kraj, Kazimierz; Lasoń, Marcin; du Vall, Marta; Budzowski, Artur; Tobolczyk, Grzegorz; Budzowski, KlemensPozycja Bezpieczeństwo Teoria i Praktyka nr 1-2, 2010(Oficyna Wydawnicza AFM, 2010) Lipski, Stanisław; Leszczyński, Ryszard; Fehler, Włodzimierz; Czajkowska, Katarzyna; Diawoł, Anna; Mucha, Bogdan; Kraj, Kazimierz; Прыгунов, Павел; Захаров, Александр; Марков, Сергій; Фініков, Тарас; Krzak, Andrzej; Służałek, Dominik; Bainczyk, Magdalena; Krzak, Andrzej; Budzowski, Artur; Budzowski, KlemensPozycja Bezpieczeństwo Teoria i Praktyka nr 3, 2012(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Sendek, Łukasz; Dereń, Jerzy; Kraj, Kazimierz; Kusion, Mariusz; Kolaszyński, Mateusz; Woźniak, Marta; Maj, Bernard; Wybranowski, Dariusz; Chodyński, Andrzej; Wolańska, Diana; Budzowski, KlemensPozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2018, nr 2 (XXXI) : Ratownictwo i medycyna katastrof w reagowaniu kryzysowym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2018) Borkowski, Robert; Romańczuk, Michał; Sideris, Elżbieta; Mikos, Marcin; Kopacz, Piotr; Żurowska, Magdalena; Puczyłowski, Tomasz; Ciepliński, Paweł; Skoczek, Krzysztof; Michniewicz, Iwona; Łach, Adrian; Zwierzyna, Jarosław; Sekuła, Paweł; Jasiński, Artur; Lasoń, Marcin; Łukasiewicz, Paweł; Pryk, Przemysław; Tokarz, MirosławZe wstępu: Nieznany jest autor powiedzenia, że wojny wygrywa się nie liczbą żołnierzy, lecz liczbą sanitariuszy – na pewno jednak nie należy traktować tej sentencji wyłącznie jako zręcznego bon mot, lecz jako głęboką mądrość. Od liczebności, sprawności i skuteczności służb ratowniczych zależy bowiem, czy przetrwamy kataklizmy, tj. czy będziemy umieli minimalizować liczbę ofiar katastrof, zamachu terrorystycznego lub konfliktu zbrojnego, gdyby do takiego miało dojść. Po raz pierwszy zajęliśmy się w naszym czasopiśmie problematyką ratownictwa, rozważanego na tle reagowania kryzysowego i medycyny katastrof, postanawiając przyjrzeć się kondycji polskiego ratownictwa oraz głównym wyzwaniom, jakie stoją przed służbami ratowniczymi RP, wreszcie – nowym trendom rozwojowym ratownictwa. Do podjęcia tematyki skłoniły nas także narastające w społeczeństwie obawy przed pogarszaniem się jakości zarówno podstawowych usług medycznych oraz szpitalnictwa, jak i medycyny ratunkowej1. Zmiany w systemie medycyny ratunkowej podyktowane są względami oszczędnościowymi, a także szczupłością kadry lekarzy specjalistów medycyny ratunkowej, których liczba nie przekracza dwóch tysięcy wobec czternastu tysięcy ratowników medycznych. Bieżący rok przebiega pod znakiem akcji protestacyjnych różnych grup pracowniczych służby zdrowia – lekarzy rezydentów, pielęgniarek i ratowników medycznych. Polska plasuje się dziś na przedostatnim miejscu w Europie, jeśli chodzi o dostępność specjalistycznej pomocy medycznej, i nic nie zapowiada, by w najbliższym czasie sytuacja miała ulec poprawie. Tym większe znaczenie społecznych organizacji ratowniczych i postawa tysięcy wolontariuszy gotowych nieść pomoc potrzebującym. W numerze zarysowujemy obraz współczesnego polskiego ratownictwa, piszemy o ratownictwie medycznym, wodnym i górskim, a także o psychologicznym wsparciu poszkodowanych w formie ratownictwa psychologicznego. Sygnalizujemy znaczenie nowoczesnych technologii, które pozwalają na skuteczne prowadzenie akcji poszukiwawczych i ratunkowych w górach, jaskiniach i nad wodą. Całości numeru dopełniaja recenzje książek związanych tematycznie z profilem numeru oraz seria komunikatów.Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2018, nr 4 (XXXIII) : Kultura Bezpieczeństwa - Uwarunkowania Społeczne i Organizacyjne(Oficyna Wydawnicza AFM, 2018) Chodyński, Andrzej; Fatuła, Dariusz; Mirski, Andrzej; Marjański, Andrzej; du Vall, Marta; Majorek, Marta; Ziarko, Janusz; Wilk-Woś, Zofia; Bakonyi, Jadwiga; Urbańczyk, Piotr; Gach, DanielZ wprowadzenia: "Kultura jest rozpatrywana jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych jak i niematerialnych (duchowych i symbolicznych). Bardziej szczegółowy opis tych wytworów, wraz z prezentacją podstawowych działów kultury, jakimi są tzw. kategorie kultury, zawarto m.in. w publikacji Małgorzaty Gruchoły, gdzie opisano cechy socjologicznego podejścia do kultury i podkreślono znaczenie kultury narodowej. Pojęcie kultury ma bogate podstawy teoretyczne. Jest rozpatrywane przez przedstawicieli wielu nauk. Przegląd ujęć i koncepcji filozoficznych, przykładowo, prowadzi do określenia dziesięciu działów odnoszących się do definicji kultury, mianowicie: – rozumienie kultury w ujęciu historycznym, z podkreśleniem jej temporalności; – hermeneutyczne koncepcje kultury oparte na systemie znaczeń i symboli, z traktowaniem kultury jako interpretacji; podstawa kultury symbolicznej; – ujęcie genetyczne jako ewolucyjne przedłużenie natury i naturalistyczna koncepcja bytu; rozpatrując przenikanie się uwarunkowań kulturowych i genetycznych, w socjologii operuje się pojęciem socjobiologii, której elementem jest memetyka – mem stanowi przekaz kulturowy; – jako sfera realizacja duchowości człowieka; – traktowanie kultury w aspekcie ludzkiej kreatywności i spontaniczności w odniesieniu do twórczości; – jako system uwarunkowań i determinacji (w tym problematyka uwarunkowań społecznych, instytucji i wzorów postępowania, praw i tradycji); – jako płaszczyzna interakcji miedzy ludźmi – komunikacja; – jako system zamknięty; – jako system uniwersalny (w tym przenikalność kulturowa); kwestie zamknięcia, otwarcia, ale i tożsamości kulturowej można odnosić do dwoistości strukturalizmu, zakładającego rozpatrywanie kultury na poziomach zewnętrznym (co się wiąże z różnorodnością kulturową odnośnie instytucji, wzorów i zachowań) i wewnętrznym (jedność kultury oparta na wspólnotowości); kultura stanowi matrycę, ukrytą umysłową strukturę, której uzewnętrznienie służy realizacji podstawowych potrzeb ludzkich; – rozumienie w kontekście stałości, niezmienności, ale także zmian i nieustannej ewolucji, w tym kreatywności kulturowej."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 3 (XXXVI) : Kształcenie w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku. Wybrane aspekty(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Kubiak, Krzysztof; Frącik, Krystian; Pawłuszko, Tomasz; Mickiewicz, Piotr; Mazurkiewicz, Agata; Baranowska, Aneta; Klisz, Maciej; Pieczywok, Andrzej; Siekiera, Joanna; Kukartseva (Glaser), Marina; Chertok, Michail; Kraj, Kazimierz; Tkach, Liudmyla; Kozioł, AleksandraZ wprowadzenia: "Gwałtowny postęp, który w XXI wieku objął tak wiele dziedzin życia, nie ominął także sfery wojskowej. Siły zbrojne przechodzą bardzo szybkie przemiany pod wpływem nowych osiągnięć naukowo-technicznych i poszukiwania najbardziej efektywnych sposobów ich wykorzystania nie tylko w czasie wojny, ale także pokoju i kryzysu. To wszystko stanowi duże wyzwanie dla twórców systemów kształcenia wojskowego, które należy zorganizować tak, by zapewniały siłom zbrojnym kadrę przygotowaną do sprostania współczesnym wymaganiom. Nie chodzi jedynie o naukę wykorzystania nowych rozwiązań, ale także o tak oczywiste kwestie, jak budowa zdolności przywódczych czy odporności na propagandę i dezinformację, aby nie powodowała ona olbrzymich konsekwencji dla morale kadry dowódczej i szeregowych żołnierzy. Biorąc to pod uwagę redaktorzy tomu, którzy zgodnie z dewizą periodyku starają się łączyć teorię i praktykę bezpieczeństwa, uznali, że warto jest przybliżyć różne aspekty kształcenia w siłach zbrojnych w Polsce i na świecie w XXI wieku."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2019, nr 4 (XXXVII) : Podnoszenie poziomu bezpieczeństwa. Metody i narzędzia(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Ziarko, Janusz; Chodyński, Andrzej; Marjański, Andrzej; Ropęga, Jarosław; Świerczyńska, Jowita; Zawadzka, Sylwia; Majchrowska, Elżbieta; Laszczak, Mirosław; Komsta, PiotrZ wprowadzenia: "Nauki o bezpieczeństwie oraz nauki o zarządzaniu i jakości jako dyscypliny naukowe wchodzą w skład dziedziny nauk społecznych. Obiektem i przedmiotem badań w naukach społecznych jest rzeczywistość społeczna, na którą składają się: zbiorowości i zbiory społeczne, instytucje społeczne, a także procesy oraz zjawiska społeczne. Występuje przy tym heterogeniczność obiektu badań, co wymaga stosowania różnorodnych narzędzi badawczych, metod i technik – często pochodzących z innych dyscyplin naukowych, spoza dziedziny nauk społecznych. Jednym z celów badań dotyczących bezpieczeństwa może być podniesienie jego poziomu, także z wykorzystaniem dorobku nauk o zarządzaniu. Należy brać pod uwagę zróżnicowane rozumienie pojęcia „bezpieczeństwo” i fakt, że termin ten jest obecnie dyskutowany."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2023, nr 4 (LIII) Bezpieczeństwo biznesu. Aspekty zarządcze(Oficyna Wydawnicza AFM, 2023) Chodyński, Andrzej; Marciniak, Dominika; Laszczak, Mirosław; Mazur, Jadwiga; Leśniewski, Michał Adam; Komsta, Piotr; Oliwkiewicz, Barbara; Kozioł, Wojciech; Łojek, Paweł; Grzyb, Mariusz; Woźniak-Zapór, Marta; Banasik, Tomasz; Banasik, Katarzyna; Włodarczyk, Bartosz; Bałamut, Anna; Waśniewski, Krzysztof; Kapera, Izabela; Kwieciński, MirosławZ wprowadzenia: "Współczesne przedsiębiorstwa funkcjonują w warunkach silnej turbulencji otoczenia. Skutki tej turbulencji przejawiają się w postaci możliwych kryzysów przedsiębiorstw, zarówno o charakterze ekonomicznym (m.in. w wyniku zawirowań na rynkach finansowych czy recesji), jak i pozaekonomicznym (wywoływanych przez wojny, katastrofy naturalne, terroryzm, skutki globalnego ocieplenia, pandemie itd.). Narastanie zjawisk o charakterze globalnym (pandemie, katastrofalne zjawiska naturalne, np. huragany, susze i trzęsienia ziemi) powoduje, że podmioty gospodarcze powinny wykazywać się zdolnościami o charakterze rezylientnym1 – zapewniać sobie przetrwanie poprzez dostosowywanie się (na ile to możliwe) do występujących zmian."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2024, nr 1 (LIV) Zarządzanie kryzysowe wobec zagrożeń ekologicznych – rola organizacji komercyjnych i niekomercyjnych(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Chodyński, Andrzej; Ziarko, Janusz; Sienkiewicz-Małyjurek, Katarzyna; Bałamut, Anna; du Vall, Marta; Majorek, Marta; Damasiewicz, Agnieszka; Jabłoński, AdamZ wprowadzenia: "Zarządzanie kryzysowe odnoszone do działań organów administracji publicznej opiera się w aspekcie praktycznym na Ustawie o zarządzaniu kryzysowym. Pojęcie zarządzania kryzysowego można odnosić także do podmiotów gospodarczych. W niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” (BTiP) zaprezentowano opracowania łączące oba te podejścia, w szczególności wobec zagrożeń ekologicznych. Ustawa o zarządzaniu kryzysowym odnosi się do infrastruktury krytycznej, obejmującej m.in. systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty."(...)Pozycja Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka 2025, nr 2 (LIX) Znaczenie odporności dla bezpieczeństwa jednostek i społeczności(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2025) Ziarko, Janusz; Mazur, Zofia; Sitarski, Michał; Grzesiak, Krystyna; Leśniak, Małgorzata; Piwowarczyk, Katarzyna; Zinkiewicz, Beata; Herman, Marceli; Sitarski, Michał; Ostrowska, Monika; Mazur, Sławomir; Kupiński, Jerzy; Keplin, Jarosław; Gut, Jerzy; Budziaszek, Wiktoria; Urban, MariuszWprowadzenie: "Współczesne społeczności bardzo często doświadczają niezwykle intensywnych klęsk żywiołowych – katastrof zagrażających zdrowiu i życiu ludzi, ich mieniu, środowisku przyrodniczemu i infrastrukturze gospodarczej. Sytuacje katastrofalne związane są ze zjawiskami naturalnymi (powodzie, lawiny, burze, ekstremalnie niskie i wysokie temperatury, susze, pożary lasów, epidemie chorób zakaźnych, aktywności wulkaniczne, trzęsienia ziemi), a także powodowane są przez człowieka – w tym zniszczenia będące wynikiem konfliktów i wojen, ataków terrorystycznych czy różnego rodzaju awarii przemysłowych. Chociaż zagrożenia są nieuniknione, a całkowite wyeliminowanie ryzyka jest niemożliwe, niezwykle ważne jest umożliwienie społecznościom uodpornienia się na skutki zagrożeń naturalnych i powodowanych przez ludzi. Odporność społeczna, czyli trwała zdolność społeczności do przetr wania i odbudowy po skutkach katastrof, staje się kluczowa dla zapewnienia społecznościom bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. Polega ona na przewidywaniu, planowaniu i ograniczaniu ryzyka związanego z katastrofami w celu skutecznej ochrony osób, społeczności i krajów, ich źródeł utrzymania, zdrowia, dziedzictwa kulturowego, aktywów społeczno-gospodarczych i ekosystemów . Odporność jest z natury dynamiczna i opiera się na heraklitejskiej koncepcji „wszystko się zmienia, nic nie jest niezmienne”. Jej dynamizm obejmuje złożoność, niepewność, zmianę, kryzys jako normalne, a nie wyjątkowe warunki. Dlatego analiza odporności społecznej ukierunkowana jest na zrozumienie mechanizmów, dzięki którym społeczność może dostosować się nie tylko do wyzwań, z którymi ma do czynienia bezpośrednio, ale także do tych nieoczekiwanych i nieznanych. Odporność sprawia, że społeczności stają się przygotowane, że są chronione przed zagrożeniami kryzysowymi o negatywnych dla nich konsekwencjach oraz że są zdolne do reagowania na nie i szybkiego odzyskiwania sił po ich ustąpieniu. Obecnie wśród teoretyków i praktyków zarządzania kryzysowego panuje zgoda co do tego, że odporność społeczności ujmować można jako składającą się z trzech wymiarów : 1) zdolności radzenia sobie poprzez pokonywanie wszelkiego rodzaju przeciwności losu; 2) zdolności adaptacyjnej, jako zdolności do uczenia się na podstawie przeszłych doświadczeń i dostosowywania się do przyszłych wyzwań; 3) zdolności transformacyjnej, jako zdolności do reorganizacji instytucji, które wspierają indywidualny dobrobyt i zrównoważoną odporność społeczną w obliczu przyszłych kryzysów. Ale odporność uznawana jest także za koncepcję niejasną, niewyjaśniającą relacji między trzema wymiarami odporności społecznej. Nadal nie wiemy, w jakich warunkach wymiary odporności społecznej mogą się wzajemnie wzmacniać, a w jakich jedna zdolność może podważać inną, a także nie wiemy, na czym dokładnie polega proces budowania odporności. Odporność pozostaje ciągle pojęciem amorficznym, rozumianym i stosowanym w różny sposób przez różne grupy badaczy i praktyków. Brakuje nam dokładnej wiedzy na temat czynników determinujących odporność społeczności, nie wiemy, jak można czy należy te czynniki zmienić, ale także brak nam wiedzy na temat „dźwigni” działań, które umożliwiłyby społecznościom szybki rozwój zdolności odpornościowych. Odporność społeczna wymaga ujęcia w spójne ramy analityczne, opierające się na wiedzy naukowej i doświadczeniach praktycznych, które zaoferują właściwą perspektywę – adekwatną do dzisiejszych wyzwań związanych intensyfikacją zagrożeń i zmian, przed którymi stają społeczeństwa . Przegląd literatury pozwala zidentyfikować wiele czynników korelujących z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność. Rozpatrywane są one – bądź mogą być – w różnych kontekstach, np. w odniesieniu do rodzaju zagrożenia czy specyficznych cech charakteryzujących społeczność. Wskazuje się, że odporność społeczna jest głównie kształtowana przez instytucje oraz społeczne relacje i sieci, które umożliwiają ludziom dostęp do zasobów, uczenie się na podstawie doświadczeń, a także opracowywanie i testowanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze wspólnymi zagrożeniami. Mówi się także o rozwijaniu dostępu do kapitałów pozwalających nie tylko na radzenie sobie z niekorzystnymi warunkami i dostosowywanie się do nich (zdolność reaktywna), ale także na poszukiwanie i tworzenie opcji postępowania (zdolność proaktywna) i w ten sposób rozwijania zwiększonej kompetencji (czyli pozytywnych zdolności) w radzeniu sobie z zagrożeniami. Zaznaczyć też należy, że omawiane w literaturze zagadnienia związane np. z czynnikami korelującymi z możliwościami osiągania odporności przez lokalną społeczność, ze zmniejszeniem podatności społeczności na katastrofalne zagrożenia czy prowadzeniem działań zapobiegawczych ukierunkowanych na minimalizowanie negatywnych skutków katastrofy, są prezentowane dość ogólnie, za mało szczegółowo, co obniża przydatność tej wiedzy i możliwość jej praktycznego zastosowania. Odporność społeczności jest stosunkowo nowym terminem w odniesieniu do społecznego bezpieczeństwa. Obejmuje on i rozwija wiele tradycyjnych tematów związanych ze społeczną gotowością na wypadek sytuacji kryzysowych. Akcentuje się, że społeczności bardziej efektywnie przygotowują się, reagują i odzyskują siły po katastrofach, gdy są aktywnymi partnerami w procesach decyzyjnych i w działaniach zaradczych. Podkreśla się też, że społeczność potrafi łagodzić skutki katastrof, gdy stale rozwija swoje zdolności odpornościowe w następujących obszarach: 1) angażowania się, poprzez swoich przedstawicieli, w planowanie wydarzeń związanych z poprawą bezpieczeństwa i osobistym przygotowaniem do sytuacji kryzysowych, 2) rozwijania sieci i relacji społecznych i aktywnego w nich uczestnictwa, 3) promowania przedsięwzięć związanych z poprawą przygotowania społeczności do sprawnego uczestniczenia w reagowaniu kryzysowym, 4) dążenia do uwzględniania w planach i programach zarządzania kryzysowego sił i środków, które wspierają funkcjonalne potrzeby osób z grup ryzyka, 5) tworzenia planów skutecznego reagowania na potrzeby życiowe członków społeczności po katastrofie, 6) uczestniczenia w tworzeniu planów odbudowy mienia jednostkowego i społecznego, które należy uruchamiać natychmiast po katastrofie. Widzimy, że wzmacnianie odporności powinno opierać się na rzetelnej wiedzy, umiejętnościach i dobrych praktykach z zakresu uczestnictwa publicznego, zarządzania kryzysowego i ograniczania ryzyka katastrof. Wymaga też kompetencyjnego rozwoju społeczności, który : 1) uwzględnia międzyludzkie różnice związane z wiekiem, płcią, sprawnością psychofizyczną, pochodzeniem kulturowym i językowym, statusem społeczno-ekonomicznym bądź jakimkolwiek innym aspektem różnorodności, a także 2) implikuje podejścia włączające i angażujące różne grupy osób, społeczności i organizacji, wykorzystując ich mocne strony i uwzględniając słabości. Wzmacnianie odporności wymaga więc społecznego zaangażowania, gdyż odporności na katastrof y nie można rozwijać bez udziału społeczności ani w jej imieniu. Niezbędna jest aktywność osób, grup, organizacji – niezależnie od tego, czy związane są one z rządem, administracją samorządową, organizacjami pozarządowymi czy sektorem prywatnym. Społeczne zaangażowanie łączy wszystkich interesariuszy w dziele przygotowania i realizacji programów mających na celu zmniejszanie ryzyka katastrof oraz wspieranie odporności. Świadomość znaczenia odporności społeczności dla jej bezpieczeństwa staje się coraz bardziej powszechna, ale zrozumienie, jak przygotowywać i wykorzystywać różnorodne programy i zasoby do budowania odporności, stanowi poważne wyzwanie. Niezbędna staje się strategia – wyznaczająca kierunki działań i sposoby postępowania uwzględniające społeczną i terytorialną specyfikę – którą społeczności mogłyby sukcesywnie wdrażać z zamiarem wzmocnienia swojej odporności na katastrof y. Faktem jest, że społeczności wdrażają wiele różnych przedsięwzięć z zamiarem wzmocnienia swojej odporności, ale w tych działaniach trudno jest dostrzec społecznie aprobowaną myśl przewodnią. Wiązać to można z metodycznymi niedostatkami, które sprawiają, że zarówno podmioty rządowe i pozarządowe, jak i społeczności mają minimalne możliwości dzielenia się doświadczeniami z działań na rzecz budowania i/ lub wzmacniania swojej odporności na katastrof y czy omawiania, w jaki sposób angażować i integrować interesariuszy do wspólnych działań. Stąd lokalnym władzom, społecznościom i ich partnerom trudno jest syntetyzować informacje związane z własnymi doświadczeniami. Jeszcze trudniej jest im integrować te informacje z informacjami czerpanymi z zasobów literatury po to, by rozjaśniać problemy lokalnego bezpieczeństwa, co stanowiłoby podstawę lokalnego planowania kryzysowego. Z po-wyższego widać ogrom potrzeb w zakresie wiedzy wyjaśniającej uwarunkowania odporności lokalnej społeczności, którą lokalne władze i społeczności mogłaby wykorzystywać w planowaniu i realizacji przedsięwzięć włączających społeczności do działań służących poprawie bezpieczeństwa – poprzez czynienie tych społeczności bardziej odpornymi. Tematyka artykułów zebranych w niniejszym numerze „Bezpieczeństwa. Teorii i Praktyki” dotyczy uwarunkowań odporności społecznej na zagrożenia kryzysowe. Przyjęcie odporności jako podstawowego podejścia do przeciwdziałania klęskom żywiołowym oznacza określenie uwarunkowań i obszarów działań, w których różne zakresy naszej pracy mogą się wzajemnie uzupełniać i wzmacniać. W numerze prezentowane są wyniki dociekań badawczych autorów nad odpornością na naturalne klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które stanowić mogą punkt wyjścia do dalszych partnerskich dyskusji i prac badawczych. Autorzy rozpatrują odporność w odniesieniu do zdolności przetrwania trudnej sytuacji i/lub szybkiego wyjścia z niej, a także wyprzedzania ryzyka i stawiania czoła wyzwaniom, zanim się pojawią. Patrzą też na odporność jako na zdolność systemu, społeczności lub społeczeństwa narażonego na zagrożenia do przeciwstawiania się, absorbowania, przystosowywania się, adaptowania, przekształcania i odzyskiwania sił po ustąpieniu zagrożenia w odpowiednim czasie i w sposób efektywny, w tym poprzez zachowanie i przywrócenie podstawowych struktur i funkcji systemu. Autorzy z jednej strony prezentują teoretyczne i metodologiczne ujęcia oceny odporności państwa i społeczeństwa na zagrożenia kryzysowe, a z drugiej – praktyczne podejścia i narzędzia budowania odpornych społeczności. Uwaga autorów koncentruje się też na zdolności adaptacyjnej, którą traktują jako kluczową, bo odporność to nie tylko zdolność przetrwania kryzysowego zagrożenia, ale przede wszystkim adaptacyjna zdolność do radzenia sobie z nim. Z tej perspektywy analizują też przygotowanie jednostek i społeczności do właściwego reagowania na zagrożenia związane z dezinformacją i wskazują na znaczenie przeciwdziałania dezinformacji w budowaniu odporności państwa i jego instytucji na zagrożenia hybrydowe. Podkreślają wagę edukacji międzykulturowej i przygotowania strzeleckiego młodzieży w aspekcie budowania odporności społecznej. Ważnym elementem rozważań jest odporność jednostkowa i sposoby działania sprzyjające jej wzmacnianiu."(...)Pozycja Determinanty funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego w branży hotelarskiej(Oficyna Wydawnicza AFM Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie, 2024) Podwysocka, BarbaraZarządzanie kryzysowe można uznać za nieodłączny podsystem kompleksowego systemu zarządzania bezpieczeństwem. Skutecznie funkcjonujący systemu zarządzania kryzysowego wpływa na poprawę wyników ekonomicznych organizacji dzięki lepszemu niż dotychczas zarządzaniu procesami, w których może nastąpić zakłócenie ciągłości działania. Biorąc pod uwagę rodzaje odpowiedzialności ciążące na obiektach hotelarskich, powstają teorie różnych planów kryzysowych bądź systemów bezpieczeństwa. W celu przygotowania odpowiedniego planu kryzysowego niezbędne jest poznanie branży i czynników wewnętrznych i zewnętrznych wpływających na jej funkcjonowanie. Jest to początkowy etap, który opisany został w niniejszej publikacji. Przedstawione badania pilotażowe są częścią projektu badawczego dotyczącego systemu zarządzania kryzysowego w hotelarstwie. Do przeprowadzenia badań wybrano w sposób losowy 15 obiektów hotelarskich z różnych województw i o różnym stopniu kategoryzacji. Badania przeprowadzone zostały w kwietniu 2023 r. Wykorzystano kwestionariusz ankietowy, który został przesłany do obiektów i wypełniony przez kadrę kierowniczą jednostek hotelarskich. Niniejsza publikacja opisuje wyniki pierwszej części badania i zwiadu badawczego, dotyczące ogólnych informacji o kontekście wewnętrznym i zewnętrznym organizacji.Pozycja English for Safety, Security and Law Enforcement(Oficyna Wydawnicza AFM, 2012) Sendur, Agnieszka M.; Warecka, AnnaZe wstępu: "English for Safety, Security and Law Enforcement to podręcznik do nauki języka angielskiego dla studentów wydziałów nauk o bezpieczeństwie, pracowników zajmujących się szeroko rozumianym bezpieczeństwem, w tym bezpieczeństwem i higieną pracy, oraz wszystkich zainteresowanych problematyką bezpieczeństwa wewnętrznego i narodowego. Tematyka ujęta w podręczniku obejmuje zagadnienia związane z wojskiem, policją i innymi służbami mundurowymi, różnego rodzaju zagrożeniami, zarządzaniem kryzysowym, oraz bezpieczeństwem i higieną pracy. Specjalistyczne słownictwo odnosi się ściśle do problematyki związanej z tytułem rozdziału. Materiał oparty jest na polskich realiach, co sprawia, że niniejszą publikację należy uznać za wyjątkową na polskim rynku księgarskim."(...)Pozycja Krakowskie Studia Międzynarodowe nr 1 (XIV), 2017 (Kryzys funkcjonowania oraz roli międzynarodowej Unii Europejskiej w drugiej dekadzie XXI wieku : Część 1: Zagrożenia, wyzwania i przyszłość unijnej polityki bezpieczeństwa)(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Żukrowska, Katarzyna; Zięba, Ryszard; Miszczak, Krzysztof; Lasoń, Marcin; Molo, Beata; Marczuk, Karina; Mickiewicz, Piotr; Waśko-Owsiejczuk, Ewelina; Leunig, Ragnar; Kudzin-Borkowska, Małgorzata; Cziomer, Erhard; Bednarczyk, BogusławaZe wstępu: Dwa numery „Krakowskich Studiów Międzynarodowych” (KSM) przygotowane w 2017 r. zawierają pogłębione analizy i oceny przyczyn, istoty i następstw postępującego w ostatnich dwóch latach kryzysu Unii Europejskiej (UE). Nawiązują one tematycznie do numerów, które ukazały się w latach 2014–2016, a omawiały między innymi: strategiczne oraz gospodarcze aspekty współpracy transatlantyckiej, współzależności bezpieczeństwa globalnego i transatlantyckiego oraz problemy współpracy Polski z Niemcami w UE.Pozycja Możliwości i problemy zastosowania sztucznej inteligencji w zarządzaniu kryzysowym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2024) Sienkiewicz-Małyjurek, KatarzynaCelem artykułu jest usystematyzowanie dotychczasowej wiedzy w zakresie korzyści i zagrożeń związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w zarządzaniu kryzysowym. Cel ten został osiągnięty w oparciu o systematyczny przegląd literatury przy wykorzystaniu metodyki PRISMA Group. W wyniku przeprowadzonego przeglądu scharakteryzowano rozwój badań na temat sztucznej inteligencji w zarządzaniu kryzysowym, zidentyfikowano trzy rozwijające się obszary badawcze w tym zakresie, a także przeprowadzono szczegółową analizę możliwości i problemów stwarzanych przez sztuczną inteligencję w zarządzaniu kryzysowym. Wyniki przeprowadzonych badań wniosły wartość dodaną do teorii i praktyki zarządzania kryzysowego.Pozycja Nauki o bezpieczeństwie a nauki o zarządzaniu – paradygmaty i tożsamość(Oficyna Wydawnicza AFM, 2013) Chodyński, AndrzejPozycja Ochotnicze Straże Pożarne. Zapewnienie efektu synergii w zarządzaniu kryzysowym(Oficyna Wydawnicza AFM, 2019) Marjański, Andrzej; Ropęga, JarosławCelem artykułu jest wyjaśnienie – z perspektywy teorii i praktyki zarządzania –znaczenia zapewnienia efektu synergii w zarządzaniu kryzysowym. Wskazano na rolę organizacji pozarządowych, jakimi są Ochotnicze Straże Pożarne, w systemie zarządzania kryzysowego oraz ich wpływ na zapewnienie efektu synergii w działaniach ratowniczych podejmowanych przez Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy. W oparciu o wyniki przeprowadzonych badań podjęto próbę zidentyfikowania czynników mogących prowadzić do ograniczenia aktywności Ochotniczych Straży Pożarnych w działaniach ratowniczych, co może się przełożyć na zmniejszenie efektu synergii w funkcjonowaniu podsystemu wykonawczego, a tym samym – na ograniczenie możliwości niesienia pomocy w stanach nagłego zagrożenia życia, zdrowia, mienia i środowiska.Pozycja Podstawowe problemy wpływające na logistyczne uwarunkowania zarządzania kryzysowego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2020) Marciniak, DominikaCelem artykułu jest rozpoznanie podstawowych problemów, które wpływają na logistyczne uwarunkowania zarządzania kryzysowego. Część teoretyczna dotyczy istoty logistyki kryzysowej oraz problemów, ograniczeń i wyzwań występujących w humanitarnych łańcuchach dostaw. Potwierdzeniem zasadności rozpoznanych na podstawie literatury problemów jest część empiryczna pracy. Próbę badawczą stanowią podmioty uczestniczące w działaniach z zakresu zarządzania kryzysowego. Badania przeprowadzono za pomocą metody sondażu diagnostycznego oraz technik ankietowych: PAPI (Papier and Pencil Interview) i CAPI (Computer Assisted Personal Interview). W czasie trwania badań od grudnia 2019 r. do lutego 2020 r. respondenci wskazali krytyczne obszary zarządzania kryzysowego w kontekście logistycznego zabezpieczenia obszaru objętego zagrożeniem. Z operacyjnego punktu widzenia w badanym obszarze występują liczne ograniczenia, do których zalicza się m.in.: słabą komunikację, koordynację i synchronizację działań podmiotów sieci zarządzania kryzysowego; zwykle ograniczone zasoby finansowe, osobowe, rzeczowe i informacyjne; coraz większe urynkowienie organizacji pozarządowych; duży poziom rotacji pracowników oraz brak wskaźników, które umożliwiałyby analizę i ocenę działań.Pozycja Podstawy niemilitarnego zarządzania kryzysowego(Oficyna Wydawnicza AFM, 2017) Stęplewski, BogumiłZ wprowadzenia: "Poczucie bezpieczeństwa jest jedną z podstawowych potrzeb w egzystencji człowieka. Takie poczucie bezpieczeństwa stwarza instytucja państwa demokratycznego, które poprzez swoje wyspecjalizowane instytucje i agendy to poczucie powinno zorganizować i zapewnić. Zaburzenie poczucia stabilizacji i bezpieczeństwa jest zwykle w społecznym poczuciu wywoływane przez sytuacje kryzysowe, które mogą mieć zasięg ogólnospołeczny – czyli oddziaływanie makro lub dotyczyć sytuacji lokalnych, rodzinnych, indywidualnych – czyli oddziaływanie mikro. Nigdy też, jako społeczeństwo czy jednostka indywidualna, nie będziemy wolni od sytuacji pojawiania się poczucia zagrożenia bezpieczeństwa. Ten brak pewności jutra, nasilające się stany ryzyka związanego często z niepohamowaną eksploatacją przyrody, korzystania nie do końca w sposób rozważny ze zdobyczy cywilizacji (komunikacja, nowe technologie przetwórcze, chemizacja rolnictwa, ocieplanie się klimatu, itp.) rodzi nowe zagrożenia powodujące powstanie sytuacji o znamionach kryzysu, które mogą się objawiać w bezpośrednich skutkach lub być przyczyną dalekosiężnych bardzo niekorzystnych zdarzeń dla społeczeństwa."(...)